Ιρλανδική Προεδρία: Κρίσιμη η Σύνοδος Κορυφής για τον προϋπολογισμό – Μόνο στοχευμένη στήριξη για την ενέργεια τονίζει η Πρόεδρος της Κομισιόν

Το πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής της 15ης και 16ης Οκτωβρίου έθεσαν σήμερα, στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο Ιρλανδός υφυπουργός αρμόδιος για Ευρωπαϊκές Υποθέσεις και Άμυνα Τόμας Μπερν χαρακτήρισε τη συζήτηση των ηγετών για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ένωσης «καθοριστική στιγμή» των διαπραγματεύσεων.

…ανταπόκριση από τις Βρυξέλλες: Γιώργος Συριόπουλος…*

Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ξεκαθάρισε ότι η στήριξη απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος πρέπει να είναι στοχευμένη και όχι οριζόντια. Παράλληλα προειδοποίησε τα κράτη μέλη να μην προχωρήσουν σε μεγάλες περικοπές στον νέο προϋπολογισμό, καθώς αυτές θα έπλητταν προτεραιότητες που έχουν ήδη συμφωνηθεί από κοινού.

Ανταγωνιστικότητα και προϋπολογισμός στο επίκεντρο**

Σύμφωνα με τον κ. Μπερν, οι συζητήσεις των ηγετών θα κινηθούν σε δύο βασικούς άξονες, την ανταγωνιστικότητα και το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο 2028 έως 2034. Στην ατζέντα βρίσκονται επίσης η Ουκρανία, η Μέση Ανατολή και η αμυντική ετοιμότητα, καθώς και δύο στρατηγικές συζητήσεις για τη μετανάστευση και τη διεύρυνση.

Για την ανταγωνιστικότητα, οι ηγέτες θα αξιολογήσουν, μαζί με την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα και την κ. φον ντερ Λάιεν, την πρόοδο της ατζέντας «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά» (One Europe, One Market). Ο Ιρλανδός υφυπουργός ζήτησε να επιταχυνθεί η υλοποίηση, χωρίς έκπτωση στο επίπεδο φιλοδοξίας. Στο ίδιο σκέλος θα συζητηθούν οι επιπτώσεις της γεωπολιτικής κατάστασης στις τιμές ενέργειας και οι παγκόσμιες μακροοικονομικές ανισορροπίες, με την Κομισιόν να ενημερώνει για τη συμπλήρωση της εργαλειοθήκης εμπορικής πολιτικής της ΕΕ.

Για τον προϋπολογισμό, ο κ. Μπερν μίλησε για «αποφασιστική φάση» των διαπραγματεύσεων. Η Ιρλανδική Προεδρία παρουσιάζει αυτή την εβδομάδα το αναθεωρημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο (negotiating box), με στόχο να γεφυρώσει τις θέσεις των κρατών μελών και να προετοιμάσει την τελική φάση, η οποία θα περάσει στα χέρια του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα. Η συζήτηση των ηγετών θα δώσει, όπως είπε, τις κατευθύνσεις για έναν ισορροπημένο συμβιβασμό, ώστε ο κ. Κόστα, εφόσον το κρίνει σκόπιμο, να οδηγήσει τις διαπραγματεύσεις σε συμφωνία έως το τέλος του έτους.

Ουκρανία, Μέση Ανατολή, άμυνα και διεύρυνση**

Για την Ουκρανία, ο Ιρλανδός υφυπουργός υπογράμμισε πως η Ρωσία έχει εντείνει τις επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά αμάχων και κρίσιμων υποδομών. Όπως ανέφερε, οι άμαχοι που σκοτώθηκαν το πρώτο οκτάμηνο του έτους είναι περισσότεροι από όσους σε ολόκληρο το περασμένο έτος. Προτεραιότητες ενόψει του χειμώνα είναι η ενίσχυση της αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας της Ουκρανίας, η προστασία των ενεργειακών υποδομών της και η κάλυψη των άμεσων αναγκών της, ενώ ανησυχία προκαλεί και η κατάσταση στη Μαύρη Θάλασσα λόγω των εξαγωγών σιτηρών.

Στη Μέση Ανατολή, οι ηγέτες θα εξετάσουν τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν. Για τη Γάζα, όπου η κατάσταση χαρακτηρίστηκε «καταστροφική», ο κ. Μπερν έθεσε ως προτεραιότητες μια διαρκή εκεχειρία, την πλήρη εφαρμογή του ψηφίσματος 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και την απρόσκοπτη ροή ανθρωπιστικής βοήθειας. Για τη Δυτική Όχθη ζήτησε επείγουσα δράση, προειδοποιώντας ότι η επέκταση των εποικισμών, μεταξύ άλλων με τον διαγωνισμό για τον εποικισμό Ε1, θα είχε θεμελιώδεις συνέπειες για τη βιωσιμότητα της λύσης των δύο κρατών.

Στο σκέλος της άμυνας, οι πρόσφατες υβριδικές επιθέσεις και δολιοφθορές σε κράτη μέλη καθιστούν, κατά τον Ιρλανδό υφυπουργό, την πρόοδο ακόμη πιο επείγουσα. Η συζήτηση θα βασιστεί στην πρώτη Ετήσια Έκθεση Αμυντικής Ετοιμότητας, που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα. Για τη διεύρυνση, η Προεδρία επιδιώκει πρόοδο στις υποψηφιότητες του Μαυροβουνίου, της Αλβανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, ενώ οι ηγέτες θα συζητήσουν τη σταδιακή ένταξη, καθώς και μεταβατικά μέτρα και δικλίδες ασφαλείας στις μελλοντικές συνθήκες προσχώρησης.

Ενέργεια: στοχευμένη στήριξη αντί για οριζόντιες παροχές**

Η πρόεδρος της Κομισιόν άνοιξε την παρέμβασή της με το υψηλό ενεργειακό κόστος, που πλήττει νοικοκυριά και επιχειρήσεις εξαιτίας μιας κρίσης πολύ πέρα από τα σύνορα της Ένωσης. Σημείωσε ότι από τα τέλη Φεβρουαρίου οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά 140% και οι τιμές του ντίζελ έχουν διπλασιαστεί, και επισήμανε ότι συνολικά τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα κοστίζουν στην Ευρώπη € 100 δισ. επιπλέον, «χωρίς ούτε ένα επιπλέον μόριο ενέργειας», όπως σημείωσε.

Η κ. φον ντερ Λάιεν παρέπεμψε στην κρίση του 2022, όταν η Ρωσία επιχείρησε να εκβιάσει την Ευρώπη. Το μερίδιο του ρωσικού φυσικού αερίου στις εισαγωγές της ΕΕ έχει μειωθεί από 45% σε 12% και, όπως ανέφερε, θα μηδενιστεί έως το τέλος του έτους. Πάνω από το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται πλέον από εγχώριες καθαρές πηγές, δηλαδή ανανεώσιμες και πυρηνική ενέργεια.

Ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει ενιαία λύση για όλους, καθώς κάθε κράτος μέλος έχει διαφορετικό ενεργειακό μείγμα. Ως παράδειγμα ανέφερε ότι σε ένα κράτος μέλος η μεγαβατώρα ηλεκτρικής ενέργειας κοστίζει περίπου € 145, επειδή την τιμή καθορίζει κυρίως το φυσικό αέριο, ενώ σε άλλο μόλις € 70, χάρη στην πυρηνική ενέργεια και τις ανανεώσιμες πηγές. Ο ρόλος της Κομισιόν, όπως είπε, είναι να δώσει στα κράτη μέλη εργαλεία και ευελιξία.

Η στήριξη, τόνισε, πρέπει να είναι στοχευμένη. Τάχθηκε κατά των οριζόντιων παροχών, εξηγώντας ότι αυξάνουν τη ζήτηση, ευνοούν τα υψηλότερα εισοδήματα και έχουν τεράστιο κόστος. Ως σωστή προσέγγιση ανέφερε τα ενεργειακά κουπόνια για νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος που εφαρμόζονται στη Γαλλία και τη Ρουμανία.

Η Κομισιόν θα παρατείνει το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τους πιο εκτεθειμένους βιομηχανικούς κλάδους, το οποίο είχε θεσπίσει τον Απρίλιο με το πακέτο AccelerateEU, μόλις έκλεισε το Στενό του Ορμούζ. Στην πλευρά της προσφοράς, η κ. φον ντερ Λάιεν ανέφερε τη συμφωνία της G7 για αποδέσμευση 100 εκατ. βαρελιών ντίζελ και αργού πετρελαίου, καθώς και την παροχή ευελιξίας ενός ακόμη έτους στους εξαγωγείς όσον αφορά τους κανόνες για το μεθάνιο.

Ανακοίνωσε επίσης στρατηγικό διάλογο για τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια, με επικεφαλής τους Επιτρόπους Νταν Γιόργκενσεν και Αντρίους Κουμπίλιους, καθώς από αυτά εξαρτώνται και τα καύσιμα που χρειάζεται η άμυνα. Συγκροτείται, τέλος, νέα ομάδα εργασίας για τη συγκέντρωση της ενεργειακής ζήτησης, ώστε η ΕΕ να περάσει από την απλή διασύνδεση αγοραστών και προμηθευτών σε κοινές προμήθειες μέσω ενός διαχειριστή αγοράς.

Δίκτυα: εξηλεκτρισμός και προειδοποίηση για περικοπές**

Σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η πρόεδρος της Κομισιόν υποστήριξε ότι όσο η Ευρώπη εξαρτάται από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, η ευημερία της θα παραμένει εκτεθειμένη σε εξελίξεις εκτός ελέγχου της. Η απάντηση, κατά την ίδια, είναι η αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων από καθαρή ηλεκτρική ενέργεια παραγόμενη στην Ευρώπη. Πέρυσι, για πρώτη φορά, η αιολική και η ηλιακή ενέργεια παρήγαγαν περισσότερο ηλεκτρισμό από το σύνολο των ορυκτών καυσίμων.

Το εμπόδιο, όπως εξήγησε, είναι τα δίκτυα. Πέρυσι εγκαταστάθηκαν πάνω από 80 γιγαβάτ ανανεώσιμης ισχύος, όμως εξαπλάσια ισχύς περιμένει ακόμη να συνδεθεί, γι’ αυτό κάλεσε το Κοινοβούλιο να συμφωνήσει έως το τέλος του έτους το πακέτο για τα δίκτυα. Παράλληλα, το σχέδιο δράσης για τον εξηλεκτρισμό στοχεύει να διπλασιάσει έως το 2040 το μερίδιο του ηλεκτρισμού στην τελική κατανάλωση ενέργειας, σήμερα κάτω από 25%, κάτι που θα μπορούσε να περιορίσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων κατά 260 δισ. ευρώ τον χρόνο.

Η ενεργειακή κρίση, σύμφωνα με την κ. φον ντερ Λάιεν, υπενθυμίζει ότι ο επόμενος πολυετής προϋπολογισμός πρέπει να ανταποκριθεί στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη. Ανέφερε πως η πρόταση της Κομισιόν διατηρεί το σημερινό επίπεδο χρηματοδοτικής στήριξης για τη γεωργία και τη συνοχή, ενώ ενισχύει σημαντικά τομείς που σήμερα υποχρηματοδοτούνται, όπως η ανταγωνιστικότητα μέσω του νέου Ταμείου Ανταγωνιστικότητας, οι ενεργειακές υποδομές και η στρατιωτική κινητικότητα. Και δήλωσε ότι αυξάνει τους πόρους για κρίσεις, όπως το γεωργικό αποθεματικό και τα κονδύλια για φυσικές καταστροφές, που έχουν πλήρως εξαντληθεί, καθώς και για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.

Απαντώντας σε όσους θεωρούν την πρόταση ανέφικτη, υπενθύμισε ότι ο προϋπολογισμός αντιστοιχεί στο 1,26% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος της ΕΕ. Αναγνώρισε τη δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση των κρατών μελών, προειδοποίησε όμως ότι μεγάλες περικοπές θα έπλητταν βαθιά τις κρίσιμες προτεραιότητες που έχουν συμφωνηθεί από κοινού. Γι’ αυτό, κατέληξε, η Κομισιόν έχει προτείνει ένα σημαντικό πακέτο νέων ιδίων πόρων, καθώς η διατήρηση της φιλοδοξίας για την Ευρώπη απαιτεί «σκληρή δουλειά στο σκέλος των εσόδων».

Κάνε like στη σελίδα μας στοGoogle**

Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο

Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (*

όχι αυτολεξεί**) ή μέρους αυτών μόνο αν:

– Αναφέρεται ως πηγή το*

στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.*

– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή*

– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος*