Relooted: Το videogame που σε βάζει να «κλέψεις» εκθέματα από μουσεία και να τα πας στους τόπους προέλευσής τους

Ένα βιντεοπαιχνίδι από τη

στέλνει τους παίκτες σε μια ασυνήθιστη αποστολή: να «κλέψουν» αφρικανικά πολιτιστικά κειμήλια από δυτικά μουσεία και να τα επιστρέψουν στους τόπους προέλευσής τους. Πίσω από τη συναρπαστική δράση του

Relooted**

κρύβεται ένα σοβαρό νομικό ερώτημα: είναι πράγματι κλοπή όταν κάποιος παίρνει πίσω κάτι που του αφαιρέθηκε παράνομα;

Το παιχνίδι που αναπτύχθηκε επί οκτώ χρόνια από το στούντιο

Nyamakop**

στο Γιοχάνεσμπουργκ, εκτυλίσσεται στο μέλλον, στον 22ο αιώνα. Οι παίκτες διεισδύουν σε ευρωπαϊκά και αμερικανικά μουσεία, όχι για προσωπικό κέρδος, αλλά για να επιστρέψουν αφρικανικούς πολιτιστικούς θησαυρούς στις κοινότητες από τις οποίες αφαιρέθηκαν κατά την

Ένα videogame στρατηγικής - χωρίς βία

Επικεφαλής της ομάδας είναι η καθηγήτρια Γκρέις, μια συνταξιούχος Νοτιοαφρικανή ιστορικός τέχνης. Μαζί της συνεργάζονται ειδικοί στην τεχνολογία, την επιστήμη και τις πολεμικές τέχνες. Αντί για όπλα, χρησιμοποιούν ευρηματικά σχέδια, τεχνάσματα και ψηφιακές παρεμβάσεις για να ξεπεράσουν τα συστήματα ασφαλείας.

Οι δημιουργοί θέλησαν συνειδητά να αποφύγουν τη βία. Όπως εξηγεί ο δημιουργικός διευθυντής του παιχνιδιού, Μπεν Μάιρες, στόχος ήταν να αντιπαρατεθεί συμβολικά η ευφυΐα με βία με την οποία αφαιρέθηκαν αρχικά πολλά από αυτά τα αντικείμενα.

Η μεγάλη συζήτηση για την αποικιοκρατική λεηλασία

Τα 70 πολιτιστικά αγαθά που εμφανίζονται στο παιχνίδι είναι πραγματικά. Οι παίκτες πληροφορούνται από πού προέρχονται, ποια είναι η σημασία τους και πώς κατέληξαν σε δυτικές συλλογές.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της UNESCO, περίπου το 90% της αφρικανικής πολιτιστικής κληρονομιάς βρίσκεται σήμερα εκτός της αφρικανικής ηπείρου. Εδώ και χρόνια αφρικανικές κυβερνήσεις ζητούν την επιστροφή χιλιάδων έργων τέχνης και τελετουργικών αντικειμένων που μεταφέρθηκαν στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική κατά την

. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα περίφημα Μπρούντζινα του Μπενίν, μέρος των οποίων έχει ήδη επιστραφεί από ευρωπαϊκά μουσεία.

Ένα παιχνίδι που ανοίγει διάλογο

Ο Νοτιοαφρικανός ιστορικός τέχνης Πιτίκα Ντούλι θεωρεί ότι το Relooted μετατρέπει τη συζήτηση για την αποκατάσταση ιστορικών αδικιών σε προσωπική εμπειρία. Όπως υποστηρίζει, οι παίκτες δεν παρακολουθούν απλώς μια ιστορία, αλλά καλούνται να αμφισβητήσουν τον τρόπο με τον οποίο γράφεται και παρουσιάζεται η Ιστορία.

Παρότι αναγνωρίζει ότι ένα videogame αναγκαστικά απλουστεύει πολύπλοκα πολιτιστικά και πολιτικά ζητήματα, εκτιμά ότι η αξία του βρίσκεται ακριβώς στο ότι προκαλεί δημόσιο διάλογο. Κι αυτό έχει ήδη συμβεί: μουσεία στη Βρετανία και τις ΗΠΑ έχουν φιλοξενήσει εκθέσεις και συζητήσεις με αφορμή αυτό το παιχνίδι.

Για τους δημιουργούς του Relooted, η μεγαλύτερη επιτυχία δεν είναι οι πωλήσεις του, αλλά ότι φέρνει στο προσκήνιο ένα ερώτημα που εξακολουθεί να διχάζει: σε ποιον ανήκει τελικά η πολιτιστική κληρονομιά που αφαιρέθηκε την εποχή της αποικιοκρατίας;