Καλιφόρνια: Οι δισεκατομμυριούχοι πολεμούν το φόρο 5% που θέλουν να τους επιβάλλουν

Ο φόρος ισούται με όσα κέρδισαν μέσα σε έναν μήνα, σύμφωνα με τον οικονομολόγο Γκαμπριέλ Ζικμάν.

Όσα θα πλήρωναν οι δισεκατομμυριούχοι της Καλιφόρνιας με τον νέο φόρο, για τον οποίο θα αποφασίσουν οι ψηφοφόροι τον Νοέμβριο, τα κέρδισαν μέσα σε έναν μόλις μήνα. Τον υπολογισμό έκανε ο Γάλλος οικονομολόγος Γκαμπριέλ Ζικμάν, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ και στην Paris School of Economics, που μελετά εδώ και χρόνια τη φορολόγηση των υπερπλουσίων.

Στις 3 Νοεμβρίου οι κάτοικοι της Καλιφόρνιας θα ψηφίσουν αν οι δισεκατομμυριούχοι της πολιτείας θα πληρώσουν, εφάπαξ, φόρο ίσο με το 5% της περιουσίας τους. Ο φόρος αφορά όσους ζούσαν στην Καλιφόρνια την 1η Ιανουαρίου 2026, οι οποίοι θα μπορούν να τον εξοφλήσουν σε πέντε χρόνια. Τα χρήματα θα πάνε κυρίως στην υγεία. Τον Ιούλιο του 2025 η κυβέρνηση Τραμπ και το Κογκρέσο ενέκριναν περικοπές στο Medicaid, το δημόσιο πρόγραμμα που ασφαλίζει όσους έχουν χαμηλά εισοδήματα, κενό που οι υποστηρικτές του φόρου υποστηρίζουν ότι θα καλύψει.

Ερευνήτρια του Μπέρκλεϊ εκτιμά ότι σχεδόν τρία εκατομμύρια κάτοικοι της πολιτείας θα μείνουν χωρίς ασφάλιση υγείας τα επόμενα δύο χρόνια. Το μέτρο έφτασε στις κάλπες χάρη σε ένα συνδικάτο εργαζομένων στην υγεία, που συγκέντρωσε τις υπογραφές που χρειάζονταν.

Ο Ζικμάν μέσω σειράς αναρτήσεών του στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης X εξήγησε γιατί θεωρεί τον φόρο μικρό για όσους θα κληθούν να τον πληρώσουν. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, από τις 7 Σεπτεμβρίου ως τις 8 Οκτωβρίου η περιουσία των δισεκατομμυριούχων της Καλιφόρνιας μεγάλωσε περίπου 5%. Αν πλήρωναν τότε τον φόρο, δηλαδή, θα επέστρεφαν απλώς στην περιουσία που είχαν έναν μήνα νωρίτερα. Όπως σημειώνει ο Ζικμάν, η περιουσία εκείνη ήταν ήδη σχεδόν τριπλάσια από ό,τι στις αρχές του 2023.

Εκατομμύρια δολάρια για να καταψηφιστεί ο φόρος

Στις ίδιες αναρτήσεις ο οικονομολόγος στρέφεται κατά όσων πληρώνουν για να καταψηφιστεί το μέτρο. Κατονομάζει τον Σεργκέι Μπριν, έναν από τους δύο ιδρυτές της Google, τον επενδυτή Πίτερ Τιλ, συνιδρυτή της PayPal, καθώς και τον Πάτρικ Κόλισον, συνιδρυτή της εταιρείας ηλεκτρονικών πληρωμών Stripe. Όπως σημειώνει, προτιμούν να δώσουν δεκάδες εκατομμύρια για να «χειραγωγήσουν» την ψήφο παρά να πληρώσουν τους φόρους που τους αναλογούν, ακόμη κι αν τρία εκατομμύρια άνθρωποι χάσουν την ασφάλισή τους. Κάνει λόγο μάλιστα για απληστία που σε αφήνει άφωνο.

Σύμφωνα με το μέσο ενημέρωσης CNN, ο Μπριν έδωσε μέσα σε έναν χρόνο 102 εκατομμύρια δολάρια σε οργάνωση που χρηματοδοτεί την εκστρατεία του «όχι». Ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Business Insider μέτρησε 7 εκατομμύρια από τον Κόλισον και 3 εκατομμύρια από τον Τιλ.

Ο Μπριν, ο Τιλ και ο Λάρι Πέιτζ, ο δεύτερος ιδρυτής της Google, μετακόμισαν στο Μαϊάμι πριν από την 1η Ιανουαρίου, σύμφωνα με το οικονομικό περιοδικό Fortune. Το περιοδικό υπολόγισε ότι η αποχώρηση των δύο ιδρυτών της Google μειώνει κατά περίπου 25 δισ. δολάρια τα 100 δισ. που περιμένουν να συγκεντρώσουν οι υποστηρικτές του φόρου.

Σε μελέτη που υπογράφει με δύο συναδέλφους του, εκ των οποίων ο ένας βοήθησε στον σχεδιασμό του φόρου, ο Ζικμάν υπολογίζει ότι οι δισεκατομμυριούχοι της Καλιφόρνιας πληρώνουν κάθε χρόνο στην πολιτεία φόρο εισοδήματος ίσο με το 0,2% της περιουσίας τους. Ο πλούτος τους βρίσκεται κυρίως σε μετοχές, για τις οποίες πληρώνουν φόρο μόνο όταν τις πουλήσουν ή όταν πάρουν μέρισμα. Για τον λόγο αυτό, σε τρεις από τις τελευταίες επτά χρονιές, ο Πέιτζ και ο Μπριν δεν πλήρωσαν πολιτειακό φόρο εισοδήματος για τις μετοχές τους στην εταιρεία που ελέγχει τη Google. Εκείνες τις χρονιές δεν πούλησαν μετοχές ούτε πήραν μέρισμα, ενώ ο μισθός τους ήταν ένα συμβολικό δολάριο.

Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ έχει δηλώσει ότι θα ψηφίσει «όχι». Σε δημοσκόπηση που έκανε τον Σεπτέμβριο το ανεξάρτητο ερευνητικό ινστιτούτο PPIC, το 52% των πιθανών ψηφοφόρων απάντησε ότι θα υπερψηφίσει το μέτρο.