Βασίλης Κυριάκος / Ο Τσε Γκεβάρα δεν είναι μνημείο ούτε «σούπα»

Το Τvxs είναι από τα λίγα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης. Η επιβίωσή του εξαρτάται από τη βοήθειά σας.*

H επαναστατική αισιοδοξία του Ernesto Guevara de la Serna όπως και η κομμουνιστική ηθική του που τον συνεπήρε, τον οδήγησαν στη δημιουργία της παράστασης «¡Seamos Realistas, Exijamos lo Imposible! Nα είμαστε Ρεαλιστές, Να επιζητούμε το αδύνατο!» με επίκεντρο τη ζωή του ανθρώπου που έμενε να γίνει σύμβολο της επανάστασης.

Ο Βασίλης Κυριάκος, μιλάει στο tvxs.gr με αφορμή τις παραστάσεις που παίζονται σήμερα 15 αλλά και στις 22 και τις 29 Οκτωβρίου, στο θέατρο Νους.

Πώς προέκυψε η ιδέα για την παράσταση;**

H ιδέα προέκυψε από το ότι ήθελα να γράψω ένα έργο αισιόδοξο. Ναι, αισιόδοξο. Μέσα στην μαυρίλα της εποχής μας και μέσα από την οπτική κάποιων άλλων κειμένων που παρουσιάζονταν θεατρικά με πολιτική και στρατευμένη οπτική ότι : ” Δυστυχώς σύντροφοι, χάσαμε!”.

Κάποια προσωπικά γεγονότα ταυτίστηκαν αλλά αυτά είναι γεγονότα δευτερεύοντα! Διαβαίνοντας τα Γιάννενα όπου και σπούδασα ήρθε στα χέρια μου η επιστημονική βιογραφία του γραμμένη από τον Paco Ignacio Taibo που αντήχηση των σελίδων του με ταξίδεψε στην ιρλανδική του καταγωγή, στον ποταμό Parana, στην γέννηση του στο Rosario της Αργεντινής που είναι πιο γνωστό μάλλον για την καταγωγή του πολυεκατομμυριούχου ποδοσφαιριστή Lionel Messi, το άσθμα του και την ιδιαίτερη σχέση που είχε με την μητέρα του Celia de la Serna, μια πραγματικά πρωτοπόρα της εποχής που οφείλει σε τεράστιο βαθμό την πολιτικοποίηση του και την αγάπη του για την καθολική μόρφωση και παιδεία.

Πώς γράφεις ένα ποίημα από έρωτα και θαυμασμό; Aυτό ακριβώς έγινε οικτίροντας τον εαυτό μου που δεν ήξερα τόσα πράγματα για την ζωή του αλλά και για το πώς έγινε επαναστάτης! Ουσιαστικά κανείς δεν γεννιέται! Γίνεται! Τον φτιάχνουν οι συνθήκες, η καθολική του παιδεία για την οπτική σε μια ζωή στο ύψος των αναγκών και της ομορφιάς της. Ακολούθως διάβασα τα Ημερολόγια του, τον Ανταρτοπόλεμο, τα γραπτά του κείμενα, βιβλία που τον αφορούν, ταινίες και κατέληξε πως ο Σαρτ δεν είχε άδικο χαρακτηρίζοντας τον Che ως “την πιο πολυσχιδή προσωπικότητα του 20ου αιώνα” που ενώ μπορούσε να είχε μια πλουσοπάραχη ζωή σαν γιατρός που ήταν την εποχή εκείνη προτίμησε να πολεμήσει με το άσθμα του υπό μάλης και το όπλο στο χέρι για τον σοσιαλισμό του 20ού αιώνα όχι μόνο στην Κούβα αλλά και σαν διεθνιστής που ήταν και σε όλο τον κόσμο.

Και εν τέλει έδωσε την ίδια του την ζωή για τις επαναστατικές και απελευθερωτικές του ιδέες με την τελευταία του φράση προς τον Μάριο Τεράν να είναι χαρακτηριστική : ” Las ideas no mueren ! ” . ” Oι ιδέες δεν πεθαίνουν! ” αλλά κυρίως ότι το μέλλον και το παρόν μας δεν μπορεί να είναι αυτή σαπίλα του καπιταλισμού που μας κάνει να δυστυχούμε και να απορούμε πώς ζούμε από τύχη! Τα παραδείγματα πάμπολλα. Το λοιπόν, το έγραψα για να τον γνωρίσω εγώ, η νεολαία, οι εργαζόμενοι και να εμπνευστούν από το παράδειγμά του: Seamos realistas y exijamos lo imposible! Να είμαστε ρεαλιστές, να επιζητούμε το αδύνατον!

Πώς υποδέχθηκε το κοινό μέχρι τώρα την παράσταση;**

Καταθέτω την ψυχούλα και την καρδούλα μου εδώ και το συναισθηματικό μου δέσιμο με αφορμή την Κύπρο, το φάντασμα της Αμμοχώστου από το σχολείο μου, την υπεράσπισή μας από τον Che και την Κούβα από τον ΟΗΕ και όχι μόνο και τις αδελφικές μας σχέσεις που στεριώσανε και στο Κίνημα των Αδεσμεύτων. Δεν παίζω θέατρο όπως έλεγε ο Μαστρογιάννι για να παίξω. Το κάνω επί τούτου, για να μιλήσω πολιτικά!

Και η αιτία είναι η ίδια παντού για την δυστυχία σε όλο τον κόσμο! Από την κατεχόμενη Παλαιστίνη, την Γάζα, την Κύπρο, την Βενεζουέλα ως τις ίδιες τις ΗΠΑ με το σάπιο αμερικάνικο όνειρο των αστέγων, των ναρκωτικών και την δίνη της φτώχειας μέχρι το σοβαρό μας πλήγμα στην ψυχική μας υγεία. Συνεπώς αυτό διαπερνάει όλη αυτήν την έλλειψη μπάτζετ που έχω ώστε να προπαγανδίσω το παιδί μου, το έργο μου και εν τέλει τις επαναστατικές και απελευθερωτικές ιδέες του Che και της Κούβας.” Με τον κίνδυνο να χαρακτηριστώ γελοίος, επιτρέψτε μου να πω πως ο αληθινός επαναστάτης διακατέχεται από ένα αληθινό αίσθημα αγάπης. Όταν κάτι το κάνεις με αγάπη, τότε λαμβάνεις αγάπη αλλά η μεγαλύτερη μου χαρά είναι όταν έρχονται να δουν την παράσταση παιδιά και νέοι άνθρωποι.

Πόσο εύκολο ή δύσκολο ήταν να αντιμετωπίσετε έναν ήρωα όπως ο Γκεβάρα με όλο το βάρος του συμβολισμού και της ιστορίας του;**

Στην αρχή ήταν εξαιρετικά δύσκολο και ζόρικο. Με μπόλικη συναισθηματική φόρτιση. Βέβαια πολλά κομμάτια με διαπερνούν προσωπικά. Και ιδεολογικά και προσωπικά και συναισθηματικά και ψυχικά. Οπότε τον αγκαλιάζω όπως είναι πλέον. Σαν άνθρωπο με πλούσιο χιούμορ και αυτοσαρκασμό, πλέρια μόρφωση και απόλυτη συνέπεια λόγων και έργων. ” Ο καλύτερος τρόπος για να πεις κάτι είναι να το κάνεις! ”

Η παράσταση στηρίζεται περισσότερο στον χαρακτήρα και τη ζωή του ή στη δράση του;**

Το έργο χτίζεται και στα τρία αυτά στοιχεία: Στον γαλαντόμο και αισιόδοξο χαρακτήρα του που διψούσε από περιέργεια για την ζωή, για την καθολική μόρφωση, την ποίηση, την φιλοσοφία. Είχε εκείνο το γινάτι που έχει ο ταύρος ότι η ζωή η αβίωτη των λαών της Λατινικής Αμερικής πρέπει ν’ ανατραπεί και να πάρουν την εξουσία και την μόρφωση οι γκουαχίρος – αγρότες και αυτοί που ιδρώνουν για να πλουτίζει η United Fruit Company.

Στην ζωή του και στην ευλογημένη ατυχία που είχε να χτυπηθεί από το άσθμα που αυτό τον βοήθησε στο να διαβάζει στο σχολείο του σπιτιού του και να πλουτίζει πνευματικά μελετώντας Λόρκα, Ζολά, Λένιν, Αντόνιο Ματσάδο, Μαρτί, Μαρξ, Ενγκελς,Εμίλιο Σαλγκάρι και τον αγαπημένο του Νερούδα. Είχε την ευλογία να έχει σαν μητέρα που τον γαλούχησε πνευματικά, ηθικά, πολιτικά: την Σέλια δε λα Σέρνα.

Τα ταξίδια του με την μηχανή, την πανίσχυρη Poderosa που τελικά τους πρόδωσε στο πρώτο του ταξίδι στην Λατινική Αμερική για να διαπιστώσει ” πόσο τρομερά είναι τα πλοκάμια του καπιταλισμού!” ! Αυτό το ταξίδι και η σχετική ταινία, ” τα Ημερολόγια Μοτοσυκλέτας ” με βοήθησαν δια μέσου της αφαίρεσης να γράψω το έργο γιατί αυτά που θα μπορούσαν να ειπωθούν για την ζωή του είναι οριακά άπειρα. O Che όπως χαρακτηριστικά τον φώναζαν στην Σιέρρα Μαέστρα οι Κουβανοί αντάρτες λόγω των αργεντίνικων ιδιωματισμών, του ήταν άνθρωπος της δράσης και γι αυτό τον λόγο μέσα στον φωτιά της μάχης έμπαινε πρώτος παρά τις κρίσεις άσθματος που εκείνη την στιγμή εξαφανίζονταν. ” El mejor modo de decir algo es hacerlo ”. Ο καλύτερος τρόπος για να πεις κάτι είναι να το κάνεις έλεγε και κόλλαγε με τον ευαίσθητο, ρομαντικό και αποφασιστικό του χαρακτήρα.

Η παράσταση ανεβαίνει στα ισπανικά για να ταξιδέψει στη Λατινική Αμερική ή και για άλλους λόγους;**

Με αφορμή τον Che , την έρευνα για την ζωή του, το γράψιμο του έργου, την εκμάθηση ισπανικών με την προφορά της Rio de la Plata που έχουν στην Αργεντινή και στην Ουρουγουάη, του αργεντίνικου τάνγκο, γίνομαι και εγώ καλύτερος. Προοδεύω. ” Ο Che με κάνει καλύτερο άνθρωπο…” το έχω πει σε φίλους και σε θεατές της παράστασης.

Ο κυριότερος λόγος που το ανεβάζω στην γλώσσα του, την ισπανική είναι για να τον τιμήσω, να εκπληρώσω ένα τάμα δικό του: ”Fidel, τ’ όνειρό μου είναι να επιστρέψω στην Αργεντινή και να συνεχίσω την επανάσταση από την πατρίδα μου”. Όπως και μια άλλη ανεκπλήρωτη επιθυμία του που ήταν να αποχαιρετήσει και να κηδέψει την αγαπημένη του μητέρα. Το ανεκπλήρωτο τάμα του έγινε τάμα δικό μου και θέληση όπως ανεβάσω την παράσταση για την ζωή του στην ίδια του την πατρίδα την Αργεντινή, στο Rosario, στο Buenos Aires, στην Cordoba, στην Mendoza εν τέλει στην Κούβα στα 100 χρόνια από την γέννησή του αλλά και ” όπου υπάρχει αδικία..”.

Eδώ θα ήθελα την αλληλεγγύη σας, έμπρακτη αλλά και ηθική. Οι ιδέες εξάλλου δεν πεθαίνουν όπως και ” αξίζει να υπάρχεις για ένα όνειρο κι ας είναι η φωτιά του να σε κάψει!”. Ένα όνειρο ζωής , ένα θαύμα που πήρε σάρκα και οστά ανάμεσα σε άσχετα μεροκάματα επιβίωσης. Το έργο ήταν και είναι για μένα καύσιμο ζωής.

Τι έχει να πει ο Γκεβάρα στο σήμερα, σε έναν κόσμο που η Ακροδεξιά καλπάζει;**

Θα έλεγε ότι είπε και στον δικτάτορα Μπατίστα στην Κούβα, την μαριονέττα των πολυεθνικών και των αμερικάνικων εταιρειών της πορνείας, των καζίνο, του ρουμιού, της ενέργειας. Ένα έμπρακτο σιχτίρισμα με την κατάληψη της εξουσίας από τον Κουβανικό λαό και το διώξιμο όλων αυτών των αμερικάνικων εταιρειών και των συμφερόντων τους που οργάνωναν φασιστικά πραξικοπήματα και δικτατορίες σε όλο τον κόσμο.

Ο Μπατίστα ήταν ένας δικτάτορας που καταδίωκε με φυλακίσεις, βασανισμούς και εκτελέσεις φοιτητές, συνδικαλιστές και αριστερούς. Δεν υπάρχουν τα τσιράκια και οι μπράβοι αν απουσιάζουν οι τσατσάδες και οι νταβατζήδες. Αν εκλείψουν εκείνες οι αιτίες οι παλιές όπως έλεγε το τραγούδι, το καπιταλιστικό κέρδος θα εκλείψουν και οι φουσκωτοί και οι μαχαιροβγάλτες που προστατεύουν τους καπιταλιστές.

Το είπε άλλωστε καθαρά ο Che πολύ πολύ καθαρά : ” Δεν πρέπει να έχουμε στον Ιμπεριαλισμό ούτε τόσο λίγη εμπιστοσύνη! ” Καμία εμπιστοσύνη, καμία στήριξη στους γενοκτόνους ακροδεξιούς στο Ισραήλ, στον διαβολικό και γκροτέσκο κύριο Τραμπ αλλά και σε όσους γίνονται τσιράκια τους εις βάρους του λαού τους όπως η κυρία Ροδρίγκεζ στην Βενεζουέλα που παίζει το ρόλο του ντόπερμαν για τα αμερικάνικα πετρελαϊκά συμφέροντα εναντίον του λαού της αλλά ούτε και αυτά τα τραπεζικά και άλλα συμφέροντα που στέλνουν την Μαρικάρμεν στον δρόμο.

Έλεγε ο μικρός Ερνέστο στον φίλο του Αλμπέρτο Γκρανάδο: ”Αν δεν μου δώσετε πιστόλι εγώ δεν βγαίνω στον δρόμο! ”. Αυτά τα ζητήματα τα λύνει ο οργανωμένος λαός στον δρόμο και στα Σωματεία και μια και καλή στην εξουσία για να στείλουμε τον Καπιταλισμό που παραγέρασε και παρασάπισε στις πλάτες μας στο Χρονοντούλαπο της Ιστορίας. Ο Ernesto CHE Guevara δεν είναι μνημείο ούτε ” σούπα ” όπως λένε στην Αργεντινή. Ζει στους αγώνες του σήμερα σε Ισπανία, Γαλλία,Παλαιστίνη και σε όλο τον κόσμο για τον αναγκαιότατο Σοσιαλισμό 21ο αιώνα που θα γκρεμίσουμε τον Καπιταλισμό που μας κάνει να δυστυχούμε και τους αστούς να ψάχνουν μέσα σε όλον αυτόν τον ορυμαγδό που δημιούργησαν τα ελιξήρια νεότητας σε ένα κόσμο παραγερασμένο.

info

Η παράσταση για την ζωή του Che και της Κουβανικής επανάστασης θα ταξιδέψει μέχρι την Αργεντινή και την Κούβα. “Τα γεγονότα είναι πεισματάρικα” και ο Ιμπεριαλισμός βγάζει ξανά το δηλητήριο του στους λαούς του κόσμου. Το δηλητήριό του σε Παλαιστίνη, Ιράν και στην αγαπημένη Κούβα. Μια παρακαταθήκη, παρά το ασφυκτικό εμπάργκο, που στέκει αγέρωχα σε πολλά επίπεδα! Στο πεδίο της διεθνιστικής αλληλεγγύης στους λαούς του κόσμου, στο καλύτερο σύστημα παιδείας σύμφωνα με την UNESCO και στο πιο αλτρουιστικό σύστημα υγείας στον κόσμο.

¡Cuba no está sola! Η Κούβα δεν είναι μόνη!

¡Hasta la victoria siempre! Μέχρι την τελική νίκη

Με την στήριξη του Ελληνοκουβανικού Συνδέσμου Φιλίας και Αλληλεγγύης.

Υπό την Αιγίδα της Πρεσβείας της Κούβας στην Ελλάδα.

EL Che – Teatro

Κείμενο – Ερμηνεία : Βασίλης Κυριάκου

Σκηνοθεσία: Γιάννης Σταματίου

Θέατρο ΝΟΥΣ, Τροίας 34 , Αθήνα

Στην Ελλάδα τα ΜΜΕ που στηρίζουν τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές, χρημαδοτούνται από το ... κράτος. Tο tvxs.gr στηρίζεται στους αναγνώστες του και αποτελεί μια από τις ελάχιστες ανεξάρτητες φωνές στη χώρα. Mε μια συνδρομή, από 2.9 €/μήνα,ενισχύετε την αυτονομία του tvxs.gr και των δημοσιογραφικών του ερευνών. Συγχρόνως αποκτάτε πρόσβαση στα ντοκιμαντέρ και το περιεχόμενο του 24ores.gr.

[Δες τα πακέτα συνδρομών >](https://shop.tvxs.gr/συνδρομές/?utm_source=tvxs&utm_medium=tvxsarticle&utm_campaign=stsubsription