Ποιος θα αποφασίζει τι βλέπουμε; Η νέα εποχή του Χόλιγουντ μετά τη συμφωνία Paramount–Warner Bros

Η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Ντέιβιντ Έλισον αρχίζει τώρα. Μετά την ολοκλήρωση της εξαγοράς της Warner Bros. Discovery από την Paramount Skydance, στις 6 Οκτωβρίου, ο Αμερικανός επιχειρηματίας καλείται να αποδείξει ότι η συγχώνευση δύο ιστορικών κινηματογραφικών στούντιο που σφραγίστηκε από μια συμφωνία ύψους 81 εκατομμυρίων δολαρίων, κινείται πέρα από τις συνιστώσες ενός τεράστιου ομίλου ψυχαγωγίας. Το ερώτημα είναι ποιος θα αποφασίζει ποιες ταινίες θα γυρίζονται, ποιες σειρές θα χρηματοδοτούνται και με ποιον τρόπο θα φτάνουν στο κοινό.

Οι πρώτες επιλογές της νέας διοίκησης δίνουν μια εικόνα των προθέσεών της. Ο Έλισον διατηρεί τον στρατηγικό σχεδιασμό, τη δημιουργική κατεύθυνση και τις σχέσεις με τους καλλιτέχνες. Ο γιος του δισεκατομμυριούχου συνιδρυτή της Oracle, Λάρι Έλισον, δημιούργησε τη Skydance το 2006. Συνδέθηκε με εμπορικές κινηματογραφικές παραγωγές όπως το «Top Gun: Maverick» και τις «Επικίνδυνες αποστολές» του Τομ Κρουζ. Η τεχνολογία και οι επενδύσεις είναι δική του ευθύνη.

Ο Ισραηλινός επιχειρηματίας Ίνον Κράιζ, μέχρι πρόσφατα επικεφαλής της Mattel από το 2018, αναλαμβάνει την καθημερινή λειτουργία και την ενοποίηση των επιχειρήσεων. Είχε προηγουμένως διοικήσει εταιρείες τηλεοπτικής παραγωγής και ψυχαγωγίας, μεταξύ των οποίων η Endemol. Στη Mattel συνέδεσε την αξιοποίηση των εμπορικών σημάτων της εταιρείας με τον κινηματογράφο, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την τεράστια επιτυχία της «Barbie» το 2023.

Η κατανομή των αρμοδιοτήτων έχει τη σημασία της καθώς από τη μία πλευρά βρίσκεται η φιλοδοξία για μεγάλες παραγωγές και τεχνολογική ανάπτυξη, από την άλλη η ανάγκη οικονομικής αναδιάρθρωσης ενός ομίλου που ξεκινά με χρέος περίπου 80 δισ. δολαρίων. Ο Κράιζ είναι μάνατζερ με εμπειρία στη μετατροπή αναγνωρίσιμων εμπορικών σημάτων σε προϊόντα ψυχαγωγίας που απευθύνονται σε διαφορετικά κοινά και πλατφόρμες. Επίσης, στη Mattel ανέλαβε σε μια δύσκολη περίοδο, με στόχο την οικονομική εξυγίανση και την αναδιάρθρωση των δραστηριοτήτων της.

Σύμφωνα με το Reuters, ο Κράιζ πέτυχε εξοικονόμηση άνω του 1,5% δισεκατομμυρίων δολαρίων στη Mattel, ενώ το Business Insider επισημαίνει ότι στη θητεία του πραγματοποιήθηκαν απολύσεις που αντιστοιχούσαν στο 22% του προσωπικού. Ο ίδιος προχώρησε σε εκτεταμένη αναδιάρθρωση και περιορισμό δαπανών. Στη Skydance καλείται να επιτύχει εξοικονόμηση 6 δισ. δολαρίων, σε διάστημα τριών ετών, χωρίς να αποδυναμώσει τις δραστηριότητες που δίνουν αξία στον όμιλο.

Ο Κράιζ και η λογική της «Barbie»

Η παρουσία του Ίνον Κράιζ στην κορυφή της Skydance είναι αντιπροσωπευτική της επιχειρηματικής φιλοσοφίας που διαμορφώνεται. Ο πρώην επικεφαλής της Mattel δεν προέρχεται από την παραδοσιακή κινηματογραφική παραγωγή, παρότι διαθέτει μακρά εμπειρία στην τηλεόραση και στα ψηφιακά μέσα. Στη Mattel αξιοποίησε πετυχημένα τους γνωστούς χαρακτήρες και τα εμπορικά σήματα της εταιρείας πέρα από την αγορά παιχνιδιών.

Στη νέα του θέση καλείται να διαχειριστεί ένα πολύ μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο πνευματικής ιδιοκτησίας, που περιλαμβάνει από τον «Χάρι Πότερ» και τον «Σούπερμαν» έως το «Star Trek» και το «Mission: Impossible». Η εμπειρία του υποδεικνύει μια στρατηγική στην οποία οι αναγνωρίσιμοι χαρακτήρες μπορούν να τροφοδοτούν διαφορετικές μορφές ψυχαγωγίας, από τον κινηματογράφο και την τηλεόραση έως το streaming.

Σύμφωνα με τους Los Angeles Times, ο Κράιζ υποστηρίζει ότι σημαντικό μέρος της εξοικονόμησης δαπανών θα προκύψει από την ενοποίηση τεχνολογικών υποδομών, τις δαπάνες μάρκετινγκ και την αξιοποίηση των ακινήτων της εταιρείας. Ωστόσο, σε ανακοίνωσή τους προς τους εργαζομένους, οι Έλισον και Κράιζ αναγνώρισαν ότι η συγχώνευση θα οδηγήσει και σε δύσκολες αποφάσεις για το προσωπικό.

Ποιος θα έχει τον έλεγχο των ταινιών;

Η νέα εταιρική δομή διατηρεί τα ονόματα Paramount και Warner Bros. ως ξεχωριστές κινηματογραφικές ταυτότητες, αλλά ενοποιεί τη διοίκησή τους. Τον ενιαίο κινηματογραφικό τομέα αναλαμβάνουν η Ντέινα Γκόλντμπεργκ και ο Τζος Γκρίνσταϊν, ενώ οι Μάικλ Ντε Λούκα και Πάμελα Άμπντι, που είχαν την ευθύνη της Warner Bros. Motion Picture Group, αποχωρούν.

Η τελευταία κινηματογραφική κυκλοφορία της Warner Bros. πριν από την ολοκλήρωση της συγχώνευσης προσφέρει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των διλημμάτων που θα αντιμετωπίσει η νέα διοίκηση.

Το «Digger», η πολιτική σάτιρα του Αλεχάντρο Γκονσάλες Ινιάριτου με πρωταγωνιστή τον Τομ Κρουζ, αποδείχθηκε εμπορική απογοήτευση, συγκεντρώνοντας μόλις 20 εκατ. δολάρια παγκοσμίως το πρώτο Σαββατοκύριακο της προβολής του, έναντι προϋπολογισμού παραγωγής που εκτιμάται στα 125–150 εκατ. δολάρια.

Η ταινία αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της πολιτικής των απερχόμενων επικεφαλής του στούντιο, οι οποίοι είχαν επιλέξει να χρηματοδοτούν και πρωτότυπα έργα καταξιωμένων σκηνοθετών, αναλαμβάνοντας σημαντικό οικονομικό ρίσκο. Η ίδια στρατηγική είχε οδηγήσει στην εμπορική και καλλιτεχνική επιτυχία του «Αμαρτωλοί» και στην οσκαρική αναγνώριση του «Μια μάχη μετά την άλλη». Το ερώτημα είναι εάν ο Έλισον και ο Κράιζ θα συνεχίσουν να επενδύουν σε τέτοιες παραγωγές, όταν η νέα εταιρεία καλείται ταυτόχρονα να περιορίσει δραστικά τις δαπάνες της.

Η αλλαγή σηματοδοτεί μια νέα ιεραρχία στις αποφάσεις για την παραγωγή και τη διανομή των ταινιών, σε μια περίοδο κατά την οποία τα μεγάλα στούντιο αναζητούν την ισορροπία ανάμεσα στις εμπορικές επιτυχίες και στις πιο φιλόδοξες δημιουργικές προτάσεις.

Μια σημαντική εξαίρεση αποτελεί η DC Studios. Οι Τζέιμς Γκαν και Πίτερ Σάφραν παραμένουν επικεφαλής της, διατηρώντας την ευθύνη για το κινηματογραφικό σύμπαν των υπερηρώων της DC.

Ο Έλισον έχει δεσμευτεί για τουλάχιστον 30 κινηματογραφικές ταινίες ετησίως κατά την πρώτη διετία και 32 ετησίως τα επόμενα τρία χρόνια, καθώς και για ετήσιες επενδύσεις τουλάχιστον 30 δισ. δολαρίων σε περιεχόμενο. Πρόκειται για ένα φιλόδοξο πρόγραμμα, αλλά η ποσότητα δεν προεξοφλεί ούτε την ποιότητα ούτε την ποικιλία των παραγωγών. Το ζητούμενο είναι εάν θα υπάρχει χώρος και για ταινίες που δεν βασίζονται σε ήδη αναγνωρίσιμους χαρακτήρες και εμπορικά σήματα.

Το HBO και το μέλλον του streaming

Στην τηλεόραση, η διατήρηση του Κέισι Μπλόις σε στρατηγική θέση δείχνει ότι το έργο του έχει εκτιμηθεί δεόντως από τη νέα διοίκηση. Ο άνθρωπος που συνδέθηκε με τη σύγχρονη ταυτότητα του HBO αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στο περιεχόμενο των υπηρεσιών streaming, με ευθύνη για τις πρωτότυπες παραγωγές τόσο του HBO Max όσο και του Paramount+.

Η νέα εταιρεία σχεδιάζει την ενοποίηση των υπηρεσιών streaming, χωρίς να έχει αποσαφηνίσει ακόμη όλες τις λεπτομέρειες της μετάβασης. Η επιλογή του Μπλόις φανερώνει ότι ο Έλισον αναγνωρίζει την ιδιαίτερη αξία του HBO, ενός δικτύου που έχει συνδέσει το όνομά του με σειρές υψηλής ποιότητας και ισχυρή δημιουργική ταυτότητα.

Ωστόσο, η διατήρηση ενός στελέχους δεν εγγυάται ότι θα παραμείνει αμετάβλητο και το μοντέλο παραγωγής. Η οικονομική πίεση, η ανάγκη προσέλκυσης συνδρομητών και η αξιοποίηση των μεγάλων κινηματογραφικών και τηλεοπτικών φραντσάιζ ενδέχεται να επηρεάσουν αναπόφευκτα τις αποφάσεις για το περιεχόμενο.

Το CNN, ο Τραμπ και η ανεξαρτησία της ενημέρωσης

Η νέα εταιρεία δεν συγκεντρώνει μόνο κινηματογραφική και τηλεοπτική παραγωγή, αλλά και δύο από τους σημαντικότερους ειδησεογραφικούς οργανισμούς των Ηνωμένων Πολιτειών: το CNN και το CBS News.

Η απόφαση να παραμείνει ο Μαρκ Τόμσον επικεφαλής του CNN αντιμετωπίστηκε με ανακούφιση ως ένδειξη καλής πίστης και συνέχειας. Η Μπάρι Bάις διατηρεί τη διεύθυνση του CBS News, χωρίς να αποκτά αρμοδιότητες στο CNN. Και οι δύο, ωστόσο, αναφέρονται πλέον στους Έλισον και Κράιζ.

Η νέα ιδιοκτησία έχει δεσμευτεί ότι θα προστατεύσει τη δημοσιογραφική ανεξαρτησία των δικτύων ενώ προς το παρόν δεν προβλέπεται συγχώνευση. Η δέσμευση έχει βαρύτητα εξαιτίας των στενών διαπροσωπικών σχέσεων της οικογένειας Έλισον, ιδιαίτερα του Λάρι Έλισον, πατέρα του Ντέιβιντ, με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει συγκρουστεί επανειλημμένα με το CNN για τη δημοσιογραφική κάλυψη της προεδρίας του.

Στις 6 Οκτωβρίου πάντως ο Ντέιβιντ Έλισον δήλωσε ότι δεν πρόκειται να παρέμβει στη δημοσιογραφική λειτουργία του CNN και εξέφρασε την υποστήριξή του στη δικαστική προσφυγή του δικτύου κατά της κυβέρνησης Τραμπ για τους περιορισμούς πρόσβασης στον Λευκό Οίκο. Μάλιστα, ο δημοσιογράφος Άντερσον Κούπερ τον ρώτησε ευθέως για το ζήτημα μεταφέροντας τις ανησυχίες των εργαζομένων, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης της νέας εταιρείας. Ο Έλισον απάντησε ότι πιστεύει στη δημοσιογραφία και θεωρεί το έργο του CNN και του CBS News ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία.

Ακόμη, αν η Skydance έχει θέσει στόχο εξοικονόμησης 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το CNN δεν μπορεί να θεωρείται εκτός της διαδικασίας. Την ίδια ώρα που ο Έλισον υποστηρίζει ότι το μεγαλύτερο μέρος της εξοικονόμησης δεν θα προέλθει από απολύσεις, δεν υπάρχει σαφής εικόνα για τις πιθανές επιπτώσεις στο CNN, ούτε έχει ανακοινωθεί ολοκληρωμένο σχέδιο ειδησεογραφικών δραστηριοτήτων.

Στο πλαίσιο του διακανονισμού που επέτρεψε την ολοκλήρωση της εξαγοράς της Warner Bros από την Paramount ύστερα από προσφυγή 12 αμερικανικών πολιτειών, προβλέπεται η δημιουργία συμβουλίου εποπτείας της δημοσιογραφικής ανεξαρτησίας. Τα μέλη του, όμως, θα διορίζονται από το διοικητικό συμβούλιο της Skydance, γεγονός που έχει προκαλέσει επιφυλάξεις για την πραγματική του αυτονομία.

Από τη μία ο Έλισον διαβεβαιώνει ότι δεν θα παρέμβει στο δημοσιογραφικό έργο των δικτύων, από την άλλη το ερώτημα είναι πώς θα εφαρμοστεί αυτή η δέσμευση στην πράξη, όταν η ίδια εταιρική διοίκηση θα καθορίζει τους οικονομικούς πόρους και τις επιχειρησιακές προτεραιότητες και των δύο οργανισμών.

Το στοίχημα της επόμενης ημέρας

Ο Έλισον και ο Κράιζ περιγράφουν τη νέα Skydance ως μια εταιρεία που θα συνδυάζει τη δημιουργικότητα με την τεχνολογία. Πέρα από τις μεγάλες παραγωγές, σχεδιάζουν την ενοποίηση των streaming υπηρεσιών μέσα στα επόμενα χρόνια, ενώ εξετάζεται και η ενίσχυση του Pluto TV, της δωρεάν πλατφόρμας με διαφημίσεις.

Η φιλοδοξία είναι να αναπτυχθεί ένας όμιλος ισχυρός που θα ανταγωνιστεί όχι μόνο τα παραδοσιακά στούντιο, αλλά και εταιρείες streaming περιεχομένου όπως η Netflix, η Amazon και η Apple.

Για τους δημιουργούς, η συγκέντρωση της παραγωγής και της διανομής σε λιγότερα εταιρικά σχήματα σημαίνει ότι όλο και περισσότερες αποφάσεις θα λαμβάνονται από περιορισμένο αριθμό διοικήσεων. Και αυτές οι αποφάσεις θα αφορούν όχι μόνο το κόστος μιας ταινίας ή μιας σειράς, αλλά και το είδος των ιστοριών που θα έχουν την ευκαιρία να φτάσουν στο κοινό.