Tοξικό κοκτέιλ από 6+1 λόγους επιδεινώνει την κρίση τιμών σε βενζίνη και ντίζελ ενόψει χειμώνα - Χαμηλά ο πήχης της αγοράς για τον διάλογο της Κομισιόν με την διύλιση

Τέλεια καταιγίδα που ενισχύει το υπαρκτό σενάριο η πολλαπλή κρίση σε βενζίνες, ντίζελ και πετρέλαιο θέρμανσης όχι μόνο να προσλάβει διαστάσεις ενόψει χειμώνα, αλλά και να παραταθεί σε βάθος μέσα στο 2027, απλώνεται πάνω από την ευρωπαϊκή αγορά καυσίμων.

Αν και τα δύο εγχώρια διυλιστήρια με δυναμικότητα 550.000 βαρέλια την ημέρα, καλύπτουν όχι μόνο την εγχώρια ζήτηση των 9 εκατ τόνων, αλλά και μέρος της ευρωπαικής, διοχετεύοντας μεγάλο μέρος της παραγωγής τους στο εξωτερικό, εντούτοις οι φόβοι ότι τα πάνω από 2 ευρώ σε βενζίνες και ντίζελ θα μας συνοδεύουν για πολλούς ακόμη μήνες, πληθαίνουν.

Από την κρίση προϊόντων πετρελαίου που αντιμετωπίζει το κοινό μπλοκ έχοντας χάσει τα τελευταία χρόνια το 20% της παραγωγικής του ικανότητας, μέχρι τα συνεχή πλήγματα στα ρωσικά διυλιστήρια, την αβεβαιότητα γύρω από το χρόνο επανέναρξης των εξαγωγών του σαουδαραβικού αργού στην Ευρώπη, αλλά και τις υψηλές πτήσεις των ναύλων, είναι τόσα πολλά τα μέτωπα, ώστε μόνο μια κοινή ευρωπαϊκή απάντηση για δημοσιονομική ευελιξία φαίνεται ικανή να δώσει διέξοδο.

Κρίνοντας ωστόσο από τις ισχυρές αντιστάσεις χωρών, όπως καταγράφηκαν στο χθεσινό Eurogroup, η εξεύρεση μιας τέτοιας λύσης φαίνεται δύσκολη, καθώς ο Βορράς φοβάται ότι αν λασκάρουν οι δημοσιονομικοί κανόνες, η Ευρώπη θα αρχίσει να συσσωρεύει χρέος πάνω στο χρέος, μεγαλώνοντας τα προβλήματα, με τον ελέφαντα στο δωμάτιο να λέγεται Γαλλία.

Απέναντι σε αυτή την κατάσταση και ενώ το παραγωγικό δυναμικό της Ευρώπης έχει μειωθεί κατά 167 εκατομμύρια μετρικούς τόνους μεταξύ 2005- 2025, η Κομισιόν δείχνει να αντιλαμβάνεται επιτέλους τον κίνδυνο, εξ ου και η προ ημερών αναφορά της προέδρου Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για έναρξη ενός «στρατηγικού διαλόγου» με τον τομέα της διύλισης, χωρίς να είναι σαφής η στόχευση της πρωτοβουλίας.

Αυτός είναι και ο λόγος που η αγορά κρατά μικρό καλάθι, σχολιάζοντας το αυτονόητο, δηλαδή ότι η πρωτοβουλία των Βρυξελλών, παρ' ότι δείχνει ότι "βλέπουν" την διύλιση ως μέρος της λύσης και ως τον "εχθρό" της πράσινης μετάβασης, έρχεται με μεγάλη καθυστέρηση.

Ακόμη κι αν η συζήτηση οδηγήσει στην λήψη μέτρων, π.χ. παροχή κινήτρων για νέες υποδομές που θα καλύψουν μέρος από το ευρωπαϊκό κενό, από την στιγμή που θα ληφθεί η απόφαση για ένα διυλιστήριο μέχρι την λειτουργία του, χρειάζονται τουλάχιστον τρία χρόνια. Αν δηλαδή η πρωτοβουλία της DG Energy αποφέρει καρπούς, αυτοί θα αφορούν τις επόμενες ενεργειακές κρίσεις, όχι την παρούσα.

Οι 6+1 λόγοι**

Τα μαζεμένα σύννεφα πάνω από την αγορά των καυσίμων που βρήκαν αθωράκιστη την ΕΕ, κάνουν στελέχη του χώρου να προβλέπουν μια κρίση διαρκείας και να κατονομάζουν 7 συνολικά παράγοντες, όχι μόνο συγκυριακούς αλλά και δομικούς που συνηγορούν στην άποψη ότι οι τιμές θα αργήσουν αρκετά να πέσουν.

1. Οι «δυόμισι πολέμοι σε Ιράν, Υεμένη, Ουκρανία»**, όπως έλεγε χθες στέλεχος της αγοράς, δεν δείχνουν κανένα σημάδι αποκλιμάκωσης. Και από τα περίπου 40 διυλιστήρια που έχουν μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε στρατιωτικούς στόχους τόσο στον Περσικό όσο και σε άλλες περιοχές, ένας πολύ μικρός αριθμός έχει επανακάμψει.

2. Στον Κόλπο, η κατεργασία δυιλισμένων προϊόντων παραμένει ακόμη χαμηλή,** ενώ οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις (CENTCOM) δίνουν απόλυτη προτεραιότητα στα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν αργό και LNG, και όχι προιόντα πετρελαίου. Το βάρος συνεχίζει να πέφτει στις εξαγωγές προς Ασία και Κίνα.

3. Οι συνεχείς επιθέσεις των Χούθι στην Σαουδική Αραβία, όπως το πλήγμα που δέχθηκε χθες το αεροδρόμιο του Ριάντ**, συντηρούν το αρνητικό κλίμα στην αγορά. Τον Οκτώβριο η Saudi Aramco δεν παρέδωσε αργό στους ευρωπαίους πελάτες της. Αν και έχει δηλώσει ότι από το Νοέμβριο θα επαναληφθούν οι παραδόσεις στα ευρωπαικά διυλιστήρια, μένει να φανεί αν θα το κάνει.

4. Η χθεσινή εξαγγελία Τραμπ ότι από τον Νοέμβριο εξετάζει επανέναρξη «μεγάλων επιχειρήσεων» στο Ιράν,** έστειλε το μπρέντ πάνω από τα 105 δολάρια. Από τις αρχές Σεπτέμβρη και μετά κινείται σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια, όταν το καλοκαίρι είχε υποχωρήσει κάποια στιγμή και στα 80-90 δολ.

5. Η Ευρώπη συμφώνησε να αποδεσμεύσει ποσότητες από τα αποθέματά της μετά τις απειλές Τραμπ πώς θα διακόψει τις εξαγωγές αμερικανικού ντίζελ**.

Το τοπίο ωστόσο είναι θολό. «Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ όπου τα αποθέματα είναι κρατικά, στις περισσότερες ευρωπαικές χώρες είναι ιδιωτικά. Δεν είναι καθόλου βέβαιο το αποτέλεσμα της παρέμβασης», ανέφεραν χθες πηγές της αγοράς. Σημειωτέον ότι Γαλλία και η Γερμανία ανακοίνωσαν ότι θα διαθέσουν ποσότητες ντίζελ από τα αποθέματα που είχαν ήδη δεσμευτεί τον Μάρτιο, στο πλαίσιο της τότε συμφωνίας του G7 χωρίς να είναι σαφές αν θα «ρίξουν» επιπλέον παρτίδες, όπως ζήτησε προ ημερών ο Ντόναλντ Τραμπ. Οι απειλές πάντως του τελευταίου για διακοπή των εξαγωγών συντηρούν την αρνητική ψυχολογία και τις υψηλές τιμές.

6. Από την άλλη, το γεγονός ότι τα ουκρανικά drones συνεχίζουν να βομβραδίζουν τα ρωσικά διυλιστήρια (**χθες χτύπησαν το μεγαλύτερο της χώρας στα βάθη της Σιβηρίας), έχει ως αποτέλεσμα η Μόσχα όχι μόνο να έχει διακόψει τις εξαγωγές ντίζελ, αλλά και να εισάγει κιόλας.

Οι ρωσικοί βομβαρδισμοί ξανάρχισαν και έτσι η συμφωνία για τις ενεργειακές υποδομές κατέρρευσε, παρ’ ότι ο Ζελένσκι είχε αποδεχθεί την προτροπή Τραμπ να μην χτυπά διυλιστήρια. Η Ευρώπη παρ’ ότι η άμεσα πληττόμενη, καθώς είναι αυτή που επωμίζεται τις επιπτώσεις από τις υψηλές τιμές, τηρεί στάση παρατηρητή, χωρίς να έχει πάρει θέση.

7. Οι ναύλοι παραμένουν στα ύψη, παρά την αύξηση των εξαγωγών αργού από την Σ.Αραβία.**

Αν και φαινομενικά παράδοξο, όπως λένε οι συνομιλητές μας, παρ’ ότι οι σαουδαραβικές εξαγωγές μέσω του Ορμούζ καθώς και άλλων διαδρομών έχουν αυξηθεί τις τελευταίες εβδομάδες, δηλαδή στην αγορά επιστρέφουν όλο και περισσότερα βαρέλια, εντούτοις οι ναύλοι, αντί να αποκλιμακώνονται, παραμένουν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.

Από την μια το αυξημένο κόστος ασφάλισης, οι καθυστερήσεις στα θαλάσσια περάσματα και η ανάγκη για μεταφορτώσεις, από την άλλη η αυξημένη διάρκεια των ταξιδιών που προσθέτει ακόμη και 22 ημέρες, όπως αυτή μέσω Σουέζ και στη συνέχεια γύρω από τη νότια Αφρική, συνθέτουν ένα τοξικό κοκτέιλ που κρατά τους ναύλους σταθερά ψηλά.

Στην πράξη, όπως ανέφερε σε πρόσφατη έκθεση της η Allied QuantumSea, η αγορά έχει περάσει από την εξάρτηση από έναν προβληματικό διάδρομο σε ένα σύστημα πολλών, ταυτόχρονα προβληματικών διαδρομών. Το μεν Ορμούζ απαιτεί ειδικές συνθήκες διέλευσης, το δε, λιμάνι του Γιανμπού όπου καταλήγει ο αγωγός Ανατολής - Δύσης μεταφέρει την έκθεση κινδύνου προς την Ερυθρά και το Bab el-Mandeb, ενώ τα εναλλακτικά βαρέλια από Ατλαντικό δημιουργούν μεγαλύτερα ταξίδια και ανταγωνισμό για όλων των κατηγοριών τα πλοία, VLCC, Suezmax και Aframax.

Τα πράγματα θα ήταν ακόμη χειρότερα αν στα παραπάνω είχε προστεθεί και ο νέος Κανονισμός για το μεθάνιο, που τελικά πήρε παράταση για ένα χρόνο (η αγορά ζητά για μια τριετία) προκειμένου να μην εκτιναχθούν περαιτέρω οι τιμές μέσα στον χειμώνα. Αφορά το 84% των εισαγωγών πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα στην ήπειρο.

Σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο, οι ευρωπαίοι εισαγωγείς θα έπρεπε από το 2027 και μετά να αποδεικνύουν ότι οι παραγωγοί εκτός ΕΕ εφαρμόζουν συστήματα παρακολούθησης, μέτρησης και επαλήθευσης των εκπομπών τους αντίστοιχα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Διαφορετικά θα επιβαρύνονταν με πρόστιμα που προφανώς θα μετακυλίονταν στις τελικές τιμές.

ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

NEWS**ROOM