Ολλανδική βασιλική οικογένεια: Τα 650 εκατ. δολάρια από τις αποικίες, η δουλεία και η ιστορική ευθύνη της δυναστείας

Η ολλανδική βασιλική οικογένεια ωφελήθηκε από το αποικιακό σύστημα και συνέβαλε στη διατήρηση της δουλείας, σύμφωνα με ανεξάρτητη ιστορική έρευνα που εξετάζει τη δράση του Οίκου της Οράγγης-Νασσάου επί περισσότερους από τέσσερις αιώνες.

Τα συμπεράσματα παρουσιάστηκαν στις 2 Οκτωβρίου στο Πανεπιστήμιο του Λέιντεν, παρουσία του βασιλιά Γουλιέλμος-Αλέξανδρος, ο οποίος είχε αναλάβει την πρωτοβουλία για τη διεξαγωγή της μελέτης.

Περίπου 60 ερευνητές εργάστηκαν για τρία χρόνια, παραδίδοντας πέντε τόμους που καλύπτουν την περίοδο από το 1600 έως σήμερα. Η έρευνα εξετάζει τον ρόλο της δυναστείας στην αποικιακή πολιτική της Ολλανδίας, τη σχέση της με τη δουλεία και τα οικονομικά οφέλη που προέκυψαν από την εκμετάλλευση των αποικιών.

Το συμπέρασμα των ιστορικών είναι σαφές. «Η εμπλοκή του Οίκου της Οράγγης-Νασσάου ήταν ολοκληρωτική και χωρίς ουσιαστικές επιφυλάξεις», αναφέρουν οι ερευνητές, υπογραμμίζοντας ότι οι ηγεμόνες της δυναστείας συνέβαλαν στη διατήρηση του δουλεμπορίου και της δουλείας επί αιώνες.

Τα εκατομμύρια από τις αποικίες και η σχέση με τη δουλεία

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα οικονομικά ευρήματα της μελέτης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η βασιλική οικογένεια αποκόμισε κατά περιόδους σημαντικά κέρδη από το αποικιακό σύστημα, κυρίως από τις δραστηριότητες στις Ολλανδικές Ανατολικές Ινδίες, στη σημερινή Ινδονησία.

Για τον 19ο αιώνα, τα κέρδη αυτά υπολογίζονται σε περίπου 650 εκατομμύρια δολάρια σε σημερινές αξίες. Το ποσό αφορά τα οικονομικά οφέλη που συνδέονται με το συγκεκριμένο αποικιακό πλαίσιο και δεν αποτελεί εκτίμηση της σημερινής προσωπικής περιουσίας του βασιλιά Βίλεμ-Αλεξάντερ.

Η έρευνα κάνει επίσης μια κρίσιμη διάκριση: παρότι η δυναστεία επωφελήθηκε από το αποικιακό σύστημα, οι ιστορικοί εκτιμούν ότι η ίδια αποκόμισε «σχεδόν τίποτα» άμεσα από το δουλεμπόριο. Αυτό δεν αναιρεί, σύμφωνα με τα συμπεράσματά τους, τη συμμετοχή της στη διατήρηση ενός συστήματος που βασιζόταν στη δουλεία και την εκμετάλλευση.

Η Ολλανδία διατηρούσε αποικίες στην Ασία και την Καραϊβική, μεταξύ άλλων στα εδάφη της σημερινής Ινδονησίας και του Σουρινάμ. Χιλιάδες άνθρωποι μεταφέρθηκαν διά της βίας και εξαναγκάστηκαν να εργαστούν σε απάνθρωπες συνθήκες. Η Ολλανδική Εταιρεία Δυτικών Ινδιών, σύμφωνα με στοιχεία του ολλανδικού κράτους που επικαλείται το Reuters, διακίνησε περίπου 600.000 ανθρώπους στο πλαίσιο του δουλεμπορίου.

Η δημόσια παραδοχή του βασιλιά για την ευθύνη των προγόνων του

Ο Γουλιέλμος-Αλέξανδρος παρέλαβε τους πέντε τόμους από τον επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, καθηγητή Γκερτ Όοστιντιε, και στην ομιλία του αναγνώρισε ότι τα ευρήματα επιβεβαιώνουν τη στήριξη της αποικιοκρατίας από προηγούμενες γενιές της οικογένειάς του.

«Η μελέτη αυτή επιβεβαιώνει την αλήθεια», δήλωσε, αναφερόμενος στις ευθύνες των παλαιότερων ηγεμόνων. Όπως πρόσθεσε, η έρευνα έδειξε ότι οι κυβερνήτες και οι μονάρχες της δυναστείας δεν περιορίστηκαν στην ανοχή του αποικιακού συστήματος, αλλά υποστήριξαν ενεργά την αποικιοκρατία και τη δουλεία, αποδεχόμενοι ακόμη και την καταστολή των αντιστάσεων.

Ο βασιλιάς χαρακτήρισε το συμπέρασμα «οδυνηρό και δύσκολο», λέγοντας ότι τον συγκινεί βαθιά, παρά το γεγονός ότι τον χωρίζουν τρεις γενιές από εκείνη την περίοδο. Παράλληλα, αναφέρθηκε στους ανθρώπους που εξακολουθούν να βιώνουν τις συνέπειες της δουλείας και της αποικιοκρατίας.

«Δεν μπορούμε να προχωρήσουμε αν δεν αναγνωρίσουμε τι συνέβη στο παρελθόν», είπε, εξηγώντας ότι θεωρεί ευθύνη του να αποσαφηνιστεί ο ρόλος της οικογένειάς του στην αποικιακή ιστορία, τόσο για την ολλανδική κοινωνία όσο και για τους απογόνους των ανθρώπων που υποδουλώθηκαν.

Η έρευνα που ξεκίνησε με πρωτοβουλία του ίδιου του βασιλιά

Ο Γουλιέλμος-Αλέξανδρος είχε ανακοινώσει την πρωτοβουλία για την ανεξάρτητη μελέτη το 2022. Όπως εξήγησε κατά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων, είχε θέσει εξαρχής τρεις βασικές προϋποθέσεις: η έρευνα να είναι πλήρως ανεξάρτητη, να έχει ακαδημαϊκό βάθος και τα ευρήματά της να είναι διαθέσιμα στο ευρύ κοινό.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η γνώση του παρελθόντος είναι απαραίτητη για την κατανόηση του παρόντος και την οικοδόμηση εμπιστοσύνης. Παράλληλα, τόνισε ότι οι συνέπειες της αποικιοκρατίας και της δουλείας παραμένουν ορατές στη σύγχρονη κοινωνία, μέσα από τις διακρίσεις και την οικονομική εκμετάλλευση.

Η δημοσιοποίηση των πέντε τόμων ανοίγει ξανά τη συζήτηση για την ευθύνη της ολλανδικής μοναρχίας και για το πώς η ιστορική τεκμηρίωση μπορεί να επηρεάσει τον δημόσιο διάλογο. Η Ολλανδία είχε ζητήσει συγγνώμη για τον ρόλο του κράτους στο διατλαντικό δουλεμπόριο το 2022, ενώ ο βασιλιάς είχε ζητήσει συγγνώμη για τη δουλεία το 2023.

Η κυβέρνηση είχε τότε αποκλείσει την καταβολή αποζημιώσεων, δημιουργώντας ταυτόχρονα ταμείο 200 εκατομμυρίων ευρώ για κοινωνικές πρωτοβουλίες. Μετά τη δημοσιοποίηση της νέας έρευνας, οργανώσεις που ασχολούνται με την ιστορία της δουλείας ζητούν να ακολουθήσει ένα επόμενο στάδιο, στο οποίο τα ιστορικά συμπεράσματα θα συνδεθούν με την εκπαίδευση, τον δημόσιο διάλογο και τη συζήτηση για την αποκαταστατική δικαιοσύνη.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram. Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Koninklijk Huis (@koninklijkhuis)