«Artificial»: Ποιος θα ελέγξει την AI; Η νέα ταινία για την OpenAI δεν χαρίζεται σε κανέναν

Η νέα ταινία του Λούκα Γκουαντανίνο σατιρίζει την OpenAI και τους πρωταγωνιστές της κούρσας της AI, θέτοντας το κρίσιμο ερώτημα: ποιος θα την ελέγξει;

Το «Artificial», η νέα ταινία του Λούκα Γκουαντανίνο για την OpenAI και την κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης, δεν αντιμετωπίζει τους ανθρώπους που διαμορφώνουν το τεχνολογικό μέλλον ως ιδιοφυΐες που αλλάζουν τον κόσμο. Αντίθετα, τους κατεβάζει από το βάθρο, τους σατιρίζει και τους παρουσιάζει ως ματαιόδοξους, ανταγωνιστικούς και συχνά αμήχανους ανθρώπους, οι οποίοι κρατούν στα χέρια τους μια τεχνολογία που μπορεί να αποδειχθεί ισχυρότερη από τους ίδιους.

Η μαύρη κωμωδία-δράμα έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Νέας Υόρκης, έχοντας ήδη προκαλέσει συζητήσεις. Όπως σημειώνει το WIRED, η ταινία επρόκειτο αρχικά να κυκλοφορήσει από την Amazon MGM, η οποία όμως αποχώρησε από το πρότζεκτ το καλοκαίρι, μετά τη συμφωνία ύψους 50 δισ. δολαρίων της Amazon με την OpenAI. Τη διανομή ανέλαβε τελικά η ανεξάρτητη Neon.

Ο Σαμ Άλτμαν, ο Ίλια Σούτσκιβερ και ο Έλον Μασκ

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Ίλια Σούτσκιβερ, συνιδρυτής της OpenAI και μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στην ανάπτυξη της σύγχρονης τεχνητής νοημοσύνης. Τον υποδύεται ο Ρώσος ηθοποιός Γιούρι Μπορίσοφ, παρουσιάζοντάς τον ως έναν ιδιοφυή αλλά βασανισμένο ερευνητή, ο οποίος αρχίζει να ανησυχεί για τις συνέπειες της τεχνολογίας που ο ίδιος βοήθησε να δημιουργηθεί.

Απέναντί του βρίσκεται ο Σαμ Άλτμαν, τον οποίο υποδύεται ο Άντριου Γκάρφιλντ. Η ταινία παρουσιάζει τον επικεφαλής της OpenAI ως έναν χαρισματικό αλλά αμφιλεγόμενο άνθρωπο, ικανό να προσελκύει τους γύρω του και ταυτόχρονα αποφασισμένο να επικρατήσει στην κούρσα της AI.

Στο ίδιο σύμπαν εμφανίζεται και ο Έλον Μασκ, με τον Άικ Μπάρινχολτζ να δίνει μια έντονα σατιρική ερμηνεία του δισεκατομμυριούχου. Η υπερβολική αυτοπεποίθηση, οι γκριμάτσες και ακόμη και ο τρόπος που περπατά γίνονται μέρος της κωμωδίας.

Στην πραγματικότητα, τα «παράξενα περπατήματα» των πρωταγωνιστών αποτελούν ένα από τα επαναλαμβανόμενα αστεία της ταινίας. Στη συζήτηση μετά την πρεμιέρα, ο Μπάρινχολτζ αστειεύτηκε ότι ο χαρακτήρας του είναι απλώς «ένας άνθρωπος που περπατά φυσιολογικά».

Το αντίθετο του «The Social Network»

Οι συγκρίσεις με το «The Social Network» του Ντέιβιντ Φίντσερ είναι αναπόφευκτες. Και οι δύο ταινίες αφηγούνται ιστορίες ανθρώπων της τεχνολογίας που απέκτησαν τεράστια δύναμη, ενώ και στις δύο πρωταγωνιστεί ο Γκάρφιλντ.

Ωστόσο, σύμφωνα με το WIRED, οι ομοιότητες ουσιαστικά σταματούν εκεί.

Το «The Social Network» παρουσίαζε τους πρωταγωνιστές της Silicon Valley σαν αρχιτέκτονες μιας νέας εποχής. Το «Artificial» κάνει σχεδόν το αντίθετο. Απομυθοποιεί τους τεχνολογικούς ηγέτες και τους παρουσιάζει ως ανθρώπους γεμάτους φιλοδοξία, ανασφάλεια και εγωισμό.

Ο Γκουαντανίνο επιλέγει τη μαύρη κωμωδία, η οποία σε ορισμένες στιγμές αγγίζει το σουρεαλιστικό. Ακόμη και οι πανηγυρισμοί των προγραμματιστών όταν η AI καταφέρνει ένα νέο επίτευγμα παρουσιάζονται με τρόπο επίτηδες άχαρο και αντιηρωικό.

Ο ίδιος ο σκηνοθέτης εξήγησε μετά την πρεμιέρα ότι στο επίκεντρο της ιστορίας βρίσκεται ένα ιδιαίτερο είδος επιθυμίας: «η επιθυμία να επικρατήσεις».

Πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει η AI;

Πίσω από το χιούμορ βρίσκεται όμως το πραγματικό ερώτημα της ταινίας: τι συμβαίνει όταν μια τεχνολογία εξελίσσεται ταχύτερα από την ικανότητα των ανθρώπων να συμφωνήσουν για το πώς πρέπει να ελεγχθεί;

Ο Σούτσκιβερ εμφανίζεται ως η ηθική συνείδηση της ιστορίας. Ζητά περισσότερες δικλίδες ασφαλείας, επιβράδυνση της ανάπτυξης και «ευθυγράμμιση» της τεχνητής νοημοσύνης με τα συμφέροντα της ανθρωπότητας.

Οι υπόλοιποι, ωστόσο, κινούνται κυρίως προς την αντίθετη κατεύθυνση: περισσότερη τεχνολογική ανάπτυξη, περισσότερα κεφάλαια και μεγαλύτερη ισχύ.

Η ταινία θίγει μάλιστα μια από τις μεγαλύτερες αντιφάσεις της βιομηχανίας. Ακόμη και οι προειδοποιήσεις για τους κινδύνους της AI μπορούν να μετατραπούν σε πλεονέκτημα για μια εταιρεία. Όταν μια επιχείρηση μιλά ανοιχτά για τους κινδύνους της τεχνολογίας της, μπορεί να εμφανίζεται ως υπεύθυνη και διαφανής. Ταυτόχρονα, το γεγονός ότι η τεχνολογία θεωρείται τόσο ισχυρή ώστε να είναι δυνητικά επικίνδυνη λειτουργεί και ως απόδειξη των δυνατοτήτων της.

Η κούρσα έχει ήδη αρχίσει

Το βασικό επιχείρημα του «Artificial» είναι ίσως και το πιο ανησυχητικό: η τεχνολογία υπάρχει ήδη και κανείς δεν μπορεί απλώς να την εξαφανίσει.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι πλέον αν η τεχνητή νοημοσύνη θα αναπτυχθεί, αλλά ποιος θα την ελέγξει.

Αν δεν είναι η OpenAI, μπορεί να είναι η Anthropic, η Google, ο Έλον Μασκ ή κάποιος άλλος παίκτης. Και μέσα σε αυτή την κούρσα, οι ηθικές ενστάσεις γίνονται όλο και δυσκολότερο να επιβραδύνουν τις εξελίξεις, καθώς κάθε εταιρεία γνωρίζει ότι, αν σταματήσει, κάποιος ανταγωνιστής της μπορεί να συνεχίσει.

Το «Artificial» δεν επιχειρεί τελικά να δώσει μια καθησυχαστική απάντηση. Χρησιμοποιεί τη σάτιρα για να κοιτάξει με δυσπιστία εκείνους που έχουν αυτοανακηρυχθεί αρχιτέκτονες του τεχνολογικού μας μέλλοντος.

Και ο Μπάρινχολτζ συνόψισε ίσως καλύτερα το κλίμα της ταινίας όταν, μετά την πρεμιέρα, είπε στο κοινό με εμφανή ειρωνεία: «Το μέλλον είναι λαμπρό! Όλα θα πάνε καλά!».

Το κοινό απάντησε με νευρικά γέλια.