SOS: Η Κορώνεια στερεύει

Η λίμνη Κορώνεια στη Bόρεια Ελλάδα ήταν ένας προστατευόμενος υγρότοπος, καταφύγιο για χιλιάδες αποδημητικά και υδρόβια πτηνά, μεταξύ των οποίων και φλαμίνγκο. Αποτελούσε επίσης πόλο έλξης για τουρίστες, αλλά και πηγή ζωής για τους ντόπιους ψαράδες και αγρότες.

Σήμερα, έπειτα από μια δεκαετία περιορισμένων βροχοπτώσεων και υπεράντλησης νερού για άρδευση, η Κορώνεια, που κάποτε ήταν η πέμπτη μεγαλύτερη λίμνη της Ελλάδας, έχει συρρικνωθεί σε λιγότερο από το ένα δέκατο της αρχικής της έκτασης, σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, τα οποία επικαλείται το Reuters σε σχετικό εκτενές ρεπορτάζ του.

Το νερό που έχει απομείνει συγκεντρώνεται σε μια σειρά από θολές λιμνούλες, ενώ ο πυθμένας της λίμνης έχει μετατραπεί σε μια απέραντη λασπώδη έκταση, με το έδαφος να έχει ξεραθεί από την πολυετή έκθεση στον καυτό ήλιο.

Η περιοχή έχει γίνει σύμβολο των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και της ξηρασίας στη Βόρεια Ελλάδα, όπου οι βροχοπτώσεις γίνονται ολοένα πιο απρόβλεπτες και οι αγρότες καταφεύγουν όλο και περισσότερο στην άντληση νερού από τη λίμνη για να ποτίσουν τις καλλιέργειές τους.

Το πρόβλημα δεν αφορά, προφανώς, μόνο την Ελλάδα. Το φετινό καλοκαίρι, μεγάλα τμήματα της Ευρώπης αντιμετώπισαν καύσωνες και μειωμένες βροχοπτώσεις, με αποτέλεσμα ποτάμια και λίμνες να υποχωρήσουν σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν εδώ και δεκαετίες. Οι συνέπειες επηρέασαν τις εμπορευματικές μεταφορές και περιόρισαν την ενεργειακή παραγωγή, όπως επισημαίνει το Reuters.

«Γνωρίζαμε τη λίμνη στις καλές της εποχές, με τους ψαράδες, τα άφθονα νερά, το υπέροχο πάρκο και τα πανέμορφα τοπία με τα πουλιά. Σήμερα, αυτό που αντικρίζουμε είναι απογοητευτικό»*, λέει στο Reuters ο Κώστας Χατζηβουλγαρίδης, προέδρος της κοινότητας Αγίου Βασιλείου, που βρίσκεται στις όχθες της λίμνης.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα αποθέματα νερού της λίμνης άρχισαν να μειώνονται μετά την περίοδο των έντονων βροχοπτώσεων του 2015 και του 2016. Από τότε, οι διαδοχικές χρονιές με περιορισμένες βροχές και θερμοκρασίες υψηλότερες από τον μέσο όρο έχουν προκαλέσει την εξάτμιση όχι μόνο των νερών της λίμνης, αλλά και των πηγών που τροφοδοτούσαν την υδάτινη έκτασή της.

Δορυφορικές εικόνες που δημοσίευσε το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών αποτυπώνουν με εντυπωσιακό τρόπο την υποχώρηση της λίμνης. Η επιφάνειά της έχει περιοριστεί στα 2,7 τετραγωνικά χιλιόμετρα, από 34,4 τετραγωνικά χιλιόμετρα το 2016.

«Ο βασικός παράγοντας που εξηγεί την πτώση της στάθμης είναι αναμφίβολα οι ετήσιες βροχοπτώσεις στη λεκάνη απορροής της λίμνης. Τα τελευταία τουλάχιστον πέντε χρόνια κυμαίνονται κατά μέσο όρο στα 400 χιλιοστά, περίπου 150 χιλιοστά λιγότερα σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες»*, εξηγεί στο Reuters ο Δημήτρης Παπαδήμος, επικεφαλής διαχείρισης υδάτινων πόρων και κλιματικής αλλαγής στο Εθνικό Κέντρο Υγροτόπων, από το γραφείο του στη Θεσσαλονίκη.

Παράλληλα, η άνοδος της μέσης θερμοκρασίας στην περιοχή τα τελευταία χρόνια έχει ενισχύσει την εξάτμιση. Σύμφωνα με τον ίδιο, η απώλεια νερού από την εξάτμιση έχει αυξηθεί κατά 100 έως 150 χιλιοστά ετησίως.

Ωστόσο, η κλιματική αλλαγή δεν είναι η μοναδική αιτία της καταστροφής. Σημαντικό μερίδιο ευθύνης έχει και η ανθρώπινη δραστηριότητα. Εδώ και χρόνια, οι αγρότες, αντιμέτωποι με την έλλειψη νερού για τις καλλιέργειες και την κτηνοτροφία, αντλούν νερό από τη λίμνη για να καλύψουν τις ανάγκες τους, όπως ανέφεραν κάτοικοι και τοπικοί αξιωματούχοι.

Οταν το Reuters επισκέφθηκε την περιοχή τον περασμένο μήνα, ένας αγρότης χρησιμοποιούσε μια τεράστια αντλία για να μεταφέρει νερό από όσο έχει απομείνει στη λίμνη στα χωράφια του.

Οι ελληνικές αρχές υποστηρίζουν ότι έχουν λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος, μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου το 2013, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα δεν είχε εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της για την προστασία της Κορώνειας από την υπεράντληση, τις παράνομες γεωτρήσεις και τη ρύπανση.

Ο γενικός γραμματέας Υδάτων του υπουργείου Περιβάλλοντος, Πέτρος Βαρελίδης, δήλωσε στο Reuters ότι πλέον εφαρμόζεται αυστηρότερη παρακολούθηση, με στόχο τον περιορισμό της άρδευσης και τη μείωση της πίεσης στους υδάτινους πόρους της περιοχής.

Πρόσθεσε το Protagon ως προτιμώμενη πηγή στη Google**