Τι σχέση έχει η gig economy με την τρομοκρατία; – Η οικονομία της πλατφόρμας πάει πόλεμο

Ο περιγραφικός όρος gig economy καθιερώθηκε στον δημόσιο λόγο την περασμένη δεκαετία για να αποδώσει ένα συγκεκριμένο μοντέλο εργασίας. Λίγα χρόνια αργότερα, έρχεται να βρει εφαρμογή σε αμφιλεγόμενες μεθόδους που μεταφέρουν αυτούσιες τις εργασιακές μεθόδους στο πεδίο της στρατιωτικής στρατηγικής.

Ένας ορισμός και το Φέαρφορντ

Πέρα από την οικονομία ο όρος διεισδύει και στο πεδίο της ασφάλειας. Το πρόσφατο περιστατικό στη βρετανική αεροπορική βάση RAF Fairford, όπου πέντε άνδρες που πιθανότατα στρατολογήθηκαν από άλλον έκτο συνελήφθησαν για προετοιμασία τρομοκρατικής ενέργειας προτού αφεθούν ελεύθεροι χωρίς να απαγγελθούν σαφείς κατηγορίες, είναι το τελευταίο σε μια σειρά παρόμοιων γεγονότων. Η διπλή βρετανοϊρανική υπηκοότητα του έκτου υπόπτου παραπέμπει σε εμπλοκή του Ιράν, με τις βρετανικές αρχές να μην έχουν κατορθώσει ακόμη να βρουν την άκρη του νήματος, παρότι προχώρησαν και σε σύλληψη έβδομου ατόμου.

«Βρετανοί αξιωματούχοι ασφαλείας προειδοποιούν εδώ και χρόνια για τους κινδύνους που ενέχουν τέτοιου είδους συνωμοσίες. Η Ρωσία πρωτοστάτησε σε αυτές, ενώ έκτοτε τη σκυτάλη έχει πάρει το Ιράν» επισημαίνει σε άρθρο της στην εφημερίδα New York Times η δημοσιογράφος Κάτριν Μπένχολντ. Και παραπέμπει στον συνάδελφό της Νιλ Μακφάρκουαρ, ο οποίος αναλύοντας το φαινόμενο, τονίζει ότι τέτοιου είδους ενέργειες περιλαμβάνουν τη στρατολόγηση από πλευράς κρατών ατόμων που είναι γνωστά ως «αναλώσιμοι πράκτορες» ή «ενδιάμεσοι». «Πρόκειται συχνά για μικροεγκληματίες –ενίοτε και εφήβους– οι οποίοι δεν γνωρίζουν για ποιον εργάζονται και δέχονται να αναλάβουν μια αποστολή έναντι αμοιβής σε κρυπτονόμισμα» τονίζει ο Μακφάρκουαρ.

Από τη Ρωσία στο Ιράν

Από τότε που οι ΗΠΑ ξεκίνησαν στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν τον Φεβρουάριο, έχουν σημειωθεί περίπου 20 επιθέσεις μικρής κλίμακας —με εμπρησμούς και βομβιστικές ενέργειες— κατά εβραϊκών και αμερικανικών στόχων στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η περίπτωση του 37χρονου αμερικανού πρώην αυτοκινητιστή Τζόναθαν Λόντχολτ, ο οποίος συμμετείχε σε ένα συμβόλαιο θανάτου, καθοδηγούμενο από την Τεχεράνη, με στόχο τη δολοφονία της γνωστής ιρανοαμερικανίδας δημοσιογράφου και ακτιβίστριας για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Μασίχ Αλινετζάντ. Όπως αποδείχτηκε, συνεργός του δράστη είχε έρθει σε επαφή με έναν ιρανό πράκτορα, ο οποίος του προσέφερε 100.000 δολάρια για να εντοπίσει και να εξοντώσει την Αλινετζάντ. Τελικά το FBI κατάφερε να ξεσκεπάσει και να αποτρέψει το σχέδιο πριν αυτό εκτελεστεί, προχωρώντας στη σύλληψη των εμπλεκομένων.

Πρώτος διδάξας πάντως σε αυτού του είδους την ad hoc στρατολόγηση θεωρείται η Ρωσία. «Οι εργασίες που αναλαμβάνουν για να αποκομίσουν εισόδημα —ενίοτε χωρίς να γνωρίζουν ότι αυτές κατευθύνονται από ένα κράτος όπως η Ρωσία— μπορεί να περιλαμβάνουν τη λήψη φωτογραφιών ή βίντεο μιας συγκεκριμένης τοποθεσίας, τον χειρισμό drone, την παρακολούθηση τοπικών επιχειρήσεων, τον βανδαλισμό ενός μνημείου, την παρακολούθηση κάποιου προσώπου ή, ακόμη χειρότερα, τη διάπραξη δολοφονίας» επισημαίνει στην εφημερίδα Washington Times o Μάικ Σίναμον, επί 24 χρόνια αναλυτής της αμερικανικής Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (CIA).

Αξίζει να σημειωθεί ότι από τον Φεβρουάριο του 2022 και τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ως σήμερα το ειδησεογραφικό πρακτορείο Associated Press έχει καταγράψει 145 σαμποτάζ πιθανής ρωσικής εμπλοκής σε ευρωπαϊκές χώρες. «Φαίνεται ότι, όπως και σε άλλους τομείς της gig economy», ανέφερε το άρθρο, «τα οφέλη ανήκουν κατά κανόνα στον εργοδότη» σχολίαζε ήδη από το 2024 η βρετανική δεξαμενή σκέψης RUSI αναφερόμενη στη νέα τάση, τονίζοντας το πλεονέκτημα ενέργειες υψηλού ρίσκου να εκτελούνται με αντίτιμο λίγες δεκάδες ευρώ.

Αυτή η τόσο μεγάλη ποικιλία επιλογών, σε συνδυασμό με την ιδανική σχέση κόστους – οφέλους που καθιστά αυτόν τον αντισυμβατικό τύπο πολέμου ελκυστική επιλογή. «Τέτοιου είδους δράστες ενδέχεται να παραμένουν αόρατοι για τις τοπικές υπηρεσίες ασφαλείας και την αστυνομία. Ενσωματώνονται στην κοινωνία, διατηρώντας κατά τα άλλα μια φυσιολογική ζωή, γεγονός που καθιστά δύσκολο τον εντοπισμό τους. Δε φέρουν κρατική ευθύνη, δεσμεύουν όμως την προσοχή των κρατικών αρχών. Και διασπείρουν ένα κλίμα πανικού στις κοινωνίες τις οποίες στοχεύουν» συμπληρώνει ο Σίναμον. Και καταλήγει προτείνοντας χρήση των τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης και τον συντονισμό οργανισμών όπως το ΝΑΤΟ και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας για την Αντιμετώπιση Υβριδικών Απειλών (Hybrid CoE).