Στο Εφετείο η μάχη Τραμπ-Χάρβαρντ για 2,2 δισ. δολάρια

Η κυβέρνηση του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε σήμερα Δευτέρα από ομοσπονδιακό Εφετείο να της επιτρέψει να διακόψει περισσότερα από 2 δισ. δολάρια σε επιχορηγήσεις που έχουν χορηγηθεί στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, έναν από τους βασικούς στόχους της ευρύτερης εκστρατείας του Αμερικανού Προέδρου εναντίον κορυφαίων αμερικανικών πανεπιστημίων.

Σύμφωνα με το Reuters, κατά την προφορική ακροαματική διαδικασία ενώπιον του 1ου Εφετείου των ΗΠΑ, που εδρεύει στη Βοστώνη, ο δικηγόρος του υπουργείου Δικαιοσύνης Μάικλ Βέλτσικ υποστήριξε ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει την εξουσία να παρακρατήσει ομοσπονδιακή χρηματοδότηση από το Χάρβαρντ, προκειμένου να διασφαλίσει ότι το πανεπιστήμιο αντιμετωπίζει επαρκώς τον αντισημιτισμό στην πανεπιστημιούπολή του.

«Το Χάρβαρντ έχει πει ότι έχει λάβει αρκετά μέτρα. Είναι όμως υποχρεωμένη η κυβέρνηση να το αποδεχθεί αυτό;» είπε ο Βέλτσικ. «Σε κάποιο σημείο, έχουμε κι εμείς το δικαίωμα να αποφασίσουμε τι θεωρούμε επαρκές».

Η απόφαση του Εφετείου αναμένεται να συμβάλει στο να κριθεί αν ο Τραμπ μπορεί να χρησιμοποιεί την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση ως μοχλό πίεσης για να επιβάλει αλλαγές στα αμερικανικά πανεπιστήμια, τα οποία, όπως υποστηρίζει, διακατέχονται από «ριζοσπαστικές αριστερές» ιδεολογίες.

Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ έχει χρησιμοποιήσει έρευνες για παραβιάσεις των δικαιωμάτων, απελάσεις φοιτητών που δεν είναι Αμερικανοί πολίτες, απειλές για την ακαδημαϊκή διαπίστευση και άλλα μέσα, προκειμένου να αλλάξει τον τρόπο λειτουργίας κορυφαίων αλλά και δημόσιων πανεπιστημίων.

Το Χάρβαρντ, το πλουσιότερο και παλαιότερο πανεπιστήμιο των ΗΠΑ, έχει απαντήσει με προσφυγές στη Δικαιοσύνη και έχει πετύχει αρκετές δικαστικές νίκες. Μεταξύ άλλων, έχει μπλοκάρει σχέδιο της κυβέρνησης να απαγορεύσει την εγγραφή μη Αμερικανών φοιτητών στο πανεπιστήμιο. Το Εφετείο αναμένεται να εξετάσει αυτή την υπόθεση ξεχωριστά την Τρίτη.

Ο Πολ Κλέμεντ, ο δικηγόρος που εκπροσωπεί το Χάρβαρντ, υποστήριξε ότι το πανεπιστήμιο έχει δικαίωμα να προστατεύεται από αντισυνταγματικούς όρους, ανεξάρτητα από το συμβατικό του δικαίωμα στις συγκεκριμένες επιχορηγήσεις.

«Δεν πρόκειται για αξιώσεις που εξαρτώνται με κάποιον συγκεκριμένο τρόπο από τη σύμβαση», είπε ο Κλέμεντ κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας. «Πρόκειται για αξιώσεις που αφορούν το δικαίωμα να μην υφίσταται κανείς αντίποινα και διακριτική μεταχείριση».

Η δικαστής του Εφετείου Σάντρα Λιντς, μία από τους τρεις δικαστές της σύνθεσης, φάνηκε κατά την ακροαματική διαδικασία να στηρίζει τη θέση του Χάρβαρντ ότι η διακοπή των επιχορηγήσεων αποτελούσε αντίποινα.

«Δεν υπήρχαν πορίσματα, δεν υπήρχε έρευνα, υπήρχε απλώς μια ανακοίνωση: “τις τερματίζουμε”», είπε η Λιντς. «Υπό αυτές τις συνθήκες, φαίνεται μάλλον ότι η κυβέρνηση δεν ήθελε να αντιμετωπίσει όσα προέκυπταν από τον νόμο και τα πραγματικά περιστατικά αυτής της υπόθεσης».

Το Χάρβαρντ καταγγέλλει αντίποινα

Τον Απρίλιο του 2025, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έστειλαν στο Χάρβαρντ έναν κατάλογο με 10 απαιτήσεις. Μεταξύ άλλων, ζητούσαν τον τερματισμό των προγραμμάτων διαφορετικότητας, ισότητας και συμπερίληψης, καθώς και τον διορισμό ανεξάρτητων ελεγκτών που θα παρακολουθούσαν τα ακαδημαϊκά τμήματα ως προς την πολυφωνία των απόψεων.

Ο πρόεδρος του Χάρβαρντ, Άλαν Γκάρμπερ, απέρριψε τις απαιτήσεις, δηλώνοντας ότι «καμία κυβέρνηση -ανεξάρτητα από το ποιο κόμμα βρίσκεται στην εξουσία- δεν θα πρέπει να υπαγορεύει στα ιδιωτικά πανεπιστήμια τι μπορούν να διδάσκουν, ποιους μπορούν να δέχονται και να προσλαμβάνουν και ποιους τομείς σπουδών και έρευνας μπορούν να επιλέγουν».

Μέσα σε λίγες ώρες από τη δήλωση του Γκάρμπερ, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι παγώνει τις ομοσπονδιακές επιχορηγήσεις προς το πανεπιστήμιο, επικαλούμενη την υποτιθέμενη αποτυχία του να αντιμετωπίσει την παρενόχληση Εβραίων φοιτητών κατά τις πανεπιστημιακές διαμαρτυρίες που συνδέονταν με τη σύγκρουση Ισραήλ-Χαμάς. Τελικά, η κυβέρνηση τερμάτισε επιχορηγήσεις ύψους περίπου 2,2 δισ. δολαρίων.

Το Χάρβαρντ προσέφυγε στη Δικαιοσύνη κατά του παγώματος της ομοσπονδιακής χρηματοδότησής του, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί αντίποινα για την άσκηση του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος στην ελευθερία του λόγου. Πρωτόδικα δικαιώθηκε, με την ομοσπονδιακή δικαστή Άλισον Μπάροους να κρίνει ότι η κυβέρνηση Τραμπ χρησιμοποίησε τον αντισημιτισμό ως πρόσχημα για ιδεολογικά υποκινούμενη επίθεση στα κορυφαία πανεπιστήμια των ΗΠΑ.

Το υπουργείο Δικαιοσύνης άσκησε έφεση, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν υποχρεούται να συνεχίσει να χρηματοδοτεί πανεπιστήμια που, κατά την κρίση της, δεν αντιμετωπίζουν επαρκώς τον αντισημιτισμό. Η κυβέρνηση έχει επίσης καταθέσει τρεις ακόμη αγωγές κατά του Χάρβαρντ, μία από τις οποίες απορρίφθηκε τον Αύγουστο.