Ουκρανία: Εκεχειρία στα χαρτιά, γέφυρες στο στόχαστρο που αντέχουν ακόμα και πυρηνικά – Επέστρεψε ο «Στρατηγός Αρμαγεδδών»;

Αμυντικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η επιστροφή του στρατηγού Σεργκέι Σουροβίκιν (γνωστός και ως Στρατηγός Αρμαγεδδών) στο ουκρανικό πεδίο μάχης θα αλλάξει τα δεδομένα.

Μπορεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ να ανακοίνωσε συμφωνία για ενεργειακή εκεχειρία ανάμεσα σε Ρωσία και Ουκρανία, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει τερματισμό του πολέμου. Τα ρωσικά πυρά έχουν βάλει στο στόχαστρο την πρωτεύουσα της Ουκρανίας -όπως και τα ουκρανικά drones τη Μόσχα- και ειδικά τις πολύτιμες γέφυρές της. Τι αλλάζει στη τακτική της Ρωσίας και ποιος είναι ο Στρατηγός Αρμαγεδδών που επανεμφανίζεται;

Σύμφωνα με πληροφορίες της βρετανικής Telegraph η Μόσχα φέρεται να επανέφερε στο ουκρανικό μέτωπο τον διαβόητο στρατηγό Σεργκέι Σουροβίκιν για να ηγηθεί της επίθεσης των ρωσικών δυνάμεων στο Κίεβο.

Υπενθυμίζεται ότι ο Σουροβίκιν διετέλεσε ανώτατος διοικητής των ρωσικών δυνάμεων στην Ουκρανία από τον Οκτώβριο του 2022 έως τον Ιανουάριο του 2023. Ήταν ο διοικητής που διέταξε την αποχώρηση των ρωσικών στρατευμάτων από την πόλη Χερσώνα, στη νότια Ουκρανία, τον Νοέμβριο του 2022. Στις 12 Ιανουαρίου 2023, όμως αντικαταστάθηκε από τον Βαλέρι Γκεράσιμοφ.

Πριν τον πόλεμο στην Ουκρανία ο Σουροβίκιν απέκτησε το προσωνύμιο «Στρατηγός Αρμαγεδδών» κατά τη διάρκεια της ρωσικής στρατιωτικής επέμβασης στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας, λόγω των σκληρών πολεμικών του μεθόδων.

Αν και ρωσικά ΜΜΕ διαψεύδουν την είδηση της επαναφοράς του, ο απόστρατος αξιωματικός του Αμερικανικού Στρατού και αμυντικός αναλυτής Στάνισλαβ Κραΐμνικ φαίνεται να επιβεβαιώνει ότι ο Σουροβίκιν επιχειρεί στην Ουκρανία. Επίσης, ο στρατιωτικός αναλυτής στην Ακαδημία Στρατιωτικών Επιστημών Βλαντίμιρ Προχβατίλοφ υποστηρίζει ότι οι ανησυχίες των δυτικών μέσων για την επιστροφή του Σουροβίκιν έχουν βάση.

Ανεξάρτητα από το αν εμπλέκεται ο «Στρατηγός Αρμαγεδδών», η Ρωσία διευρύνει την αεροπορική εκστρατεία της εναντίον της Ουκρανίας. Επτά μεγάλες γέφυρες πάνω από τον ποταμό Δνείπερο έχουν ήδη στοχοποιηθεί τουλάχιστον μία φορά από ρωσικά πυρομαχικά.

Στο Κίεβο, οι ρωσικές δυνάμεις έπληξαν την περασμένη εβδομάδα δύο από τις τέσσερις μεγάλες γέφυρες της πόλης, εκ των οποίων τη μία ενώ ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επισκεπτόταν την πρωτεύουσα.

Στη Ζαπορίζια, η γέφυρα Βαντόβι έχει στοχοποιηθεί επανειλημμένα από ρωσικούς πυραύλους και κατευθυνόμενες βόμβες ολίσθησης.

Μέχρι στιγμής, καμία από αυτές τις γέφυρες δεν έχει καταστραφεί.

Γέφυρες που κατασκευάστηκαν για πυρηνικό πόλεμο αχρηστεύονται

Ρωσικοί πύραυλοι και μη επανδρωμένα αεροσκάφη πλήττουν στόχους βαθιά μέσα στην πόλη, προκαλώντας ζημιές σε μη στρατιωτικές υποδομές και χτυπώντας ακόμη και την Εθνική Ακαδημία Επιστημών.

Οι επτά γέφυρες πάνω από τον Δνείπερο αποτελούν προφανείς στόχους. Το Κίεβο, όπως οι περισσότερες πρωτεύουσες, είναι ένας σημαντικός κόμβος οδικών και σιδηροδρομικών μεταφορών. «Εάν η πόλη διχοτομηθεί, αυτό θα έχει παραλυτικές συνέπειες για ολόκληρη τη βόρεια Ουκρανία» αναφέρει σε ανάλυσή του στην Telegraph ο Χάμις ντε Μπρέτον-Γκόρντον, αξιωματικός των βρετανικών Ενόπλων Δυνάμεων επί 23 χρόνια και Διοικητής του Τάγματος Ταχείας Αντίδρασης CBRN του ΝΑΤΟ.

«Φανταστείτε τι θα συνέβαινε στη νοτιοανατολική Αγγλία εάν όλες οι γέφυρες του Λονδίνου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στον περιφερειακό αυτοκινητόδρομο Μ25, τίθεντο εκτός λειτουργίας».

Για τον Στάνισλαβ Κραΐμνικ οι γέφυρες δεν είναι απαραίτητο να καταρρεύσουν. «Αυτό που χρειάζεται είναι να καταστούν μη χρησιμοποιήσιμες. Και αυτά είναι δύο διαφορετικά πράγματα», λέει σε συνέντευξή του.

Το μη επανδρωμένα αεροσκάφη Geran χτύπησαν πρόσφατα το οδόστρωμα της βόρειας γέφυρας του Κιέβου, και το διαπέρασε εντελώς, δημιουργώντας μια τρύπα πλάτους περίπου ενός μέτρου, θέτοντας εκτός λειτουργίας λωρίδες κυκλοφορίας που θα χρειαστεί χρόνος για να επισκευαστούν.

«Και μπορείς να συνεχίσεις να χτυπάς αυτές τις γέφυρες με τον ίδιο τρόπο, σε τακτική βάση, προκαλώντας αρκετές ζημιές ώστε να μην μπορεί να περάσει τίποτα, παρόλο που η κατασκευή της γέφυρας εξακολουθεί να στέκεται» λέει ο Κραΐμνικ. Παρότι η κυκλοφορία έχει επιβραδυνθεί, οι γέφυρες εξακολουθούν να στέκονται και αυτή την περίοδο πραγματοποιούνται εργασίες επισκευής τους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι γέφυρες αυτές είχαν κατασκευαστεί επί εποχής ΕΣΣΔ με δυνατότητα να αντέξουν πολεμικές συγκρούσεις μεγάλης έντασης ακόμη και σε πυρηνικό πλήγμα. «Δηλαδή, ακόμη κι αν γινόταν πυρηνικό πλήγμα, για παράδειγμα στο Κίεβο ή στη Χερσώνα, η γέφυρα θα εξακολουθούσε να στέκεται, έστω και σε κάποια μορφή. Επομένως, η ολοκληρωτική καταστροφή τους είναι δύσκολη» λέει ο Κραΐμνικ..

Αν και όπως υπογραμμίζει ο Κραΐμνικ μπορούν να καταστραφούν σχεδόν τα πάντα αν διαθέσεις αρκετό χρόνο, υλικά, ισχύ πυρός και εκρηκτική ισχύ, ωστόσο, δεν αξίζει τον κόπο να καταρρεύσουν εντελώς οι γέφυρες.

Γιατί όμως τις γέφυρες;

«Δεν χρειάζεται να γκρεμίσεις τις γέφυρες, αν μπορείς απλώς να καταστρέψεις το οδόστρωμά τους και να εμποδίσεις την κυκλοφορία» λέει ο Κραΐμνικ. «Και αυτό είναι που κάνει τώρα ο Σουροβίκιν».

Ο λόγος που οι γέφυρες βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο είναι ότι η ρωσική κυβέρνηση επέτρεψε να τεθούν στο στόχαστρο.

Έχοντας βοηθήσει στον σχεδιασμό επιχειρήσεων σε επίπεδο σώματος στρατού ο Στάνισλαβ Κραΐμνικ υπογραμμίζει πως ένα από τα πρώτα πράγματα που εξετάζεις όταν σχεδιάζεις επιχειρήσεις σε επίπεδο θεάτρου επιχειρήσεων ή υψηλότερο είναι η επιμελητεία, δηλαδή ο ανεφοδιασμός.

«Φυσικά, πρέπει να σχεδιάσεις τον ανεφοδιασμό των δικών σου δυνάμεων, αλλά εξετάζεις επίσης τις δυνατότητες ανεφοδιασμού και τις διαδρομές που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο εχθρός»

«Μπορεί να έχεις τον καλύτερο στρατό στον κόσμο, αλλά αν δεν διαθέτει πυρομαχικά, τρόφιμα και καύσιμα, τότε το μόνο που έχεις είναι μια ομάδα εξοργισμένων ανδρών και τίποτε περισσότερο».

«Επομένως, από στρατιωτική άποψη, από τη στιγμή που οι Ουκρανοί αποχώρησαν από τη διαδικασία υπογραφής των συμφωνιών, κάθε γέφυρα στον Δνείπερο θα έπρεπε να είχε καταρρεύσει ή να είχε υποστεί τόσο σοβαρές ζημιές ώστε να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί».

Γιατί τώρα;

Το ερώτημα δεν είναι γιατί η Μόσχα στοχοποιεί τις ουκρανικές γέφυρες, αλλά γιατί περίμενε τόσο πολύ. «Το γεγονός ότι αυτό δεν συνέβη τα τελευταία τέσσερα χρόνια οφείλεται αποκλειστικά σε πολιτική απόφαση, σύμφωνα με αναλυτές. Και αυτή η πολιτική απόφαση έχει επιτέλους ανατραπεί.»

Επί τέσσερα χρόνια, οι μεγαλύτερες γέφυρες της Ουκρανίας παρέμεναν όρθιες, χωρίς να έχουν δεχθεί πλήγματα από τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις.

«Εάν ο αμερικανικός στρατός είχε εισβάλει στην Ουκρανία, αυτές οι γέφυρες θα είχαν καταστραφεί μέσα στην πρώτη εβδομάδα» σημειώνει ο Αμερικανός αναλυτής αμυντικών θεμάτων Isaac Seitz, σε άρθρο του στο εξειδικευμένο αμερικανικό μέσο National Security Journal.

Δυτικοί αναλυτές πιστεύουν ότι η αλλαγή τακτικής του Πούτιν αποσκοπεί στην αντιστάθμιση της έλλειψης κερδών στο πεδίο της μάχης, καθώς η γραμμή του μετώπου έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό στατική επί αρκετά χρόνια, με εξαίρεση ορισμένες τοπικές μεταβολές.

Η Ουκρανία διαθέτει περιορισμένα μέσα για να αμυνθεί απέναντι στη διευρυνόμενη ρωσική αεροπορική εκστρατεία. Καθώς επιθετικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη εισέρχονται καθημερινά στο ουκρανικό έδαφος, η χώρα δυσκολεύεται να συγκεντρώσει επαρκή μέσα αντιαεροπορικής άμυνας ώστε να προστατεύσει ταυτόχρονα τις ενεργειακές υποδομές της, την αμυντική της βιομηχανία, τις γραμμές ανεφοδιασμού της και πλέον τις γέφυρές της.

Οι Ουκρανοί αντιμετωπίζουν ήδη τεράστια προβλήματα στον ανεφοδιασμό και στα καύσιμα, εξαιτίας της έλλειψης ντίζελ στην ΕΕ, η οποία τροφοδοτεί με πετρέλαιο κίνησης την ουκρανική πολεμική μηχανή.

«Επομένως, σε αυτή τη φάση, αυτές οι γέφυρες πρέπει να αποτελέσουν στόχο μαζικών επιθέσεων. Να στοχοποιηθούν και να καταστραφούν» σημειώνει ο Κραΐμνικ. «Και ολόκληρη η σύγκρουση έχει περάσει σε ένα διαφορετικό επίπεδο, κάτι που δεν συνέβαινε προηγουμένως».

Ανάλογα με τη συχνότητα των επιθέσεων της Μόσχας, η Ουκρανία ενδέχεται να μπορέσει να συντηρήσει και να επισκευάσει τις γέφυρές της ή να βρει εναλλακτικές λύσεις.

Ορισμένοι αξιωματούχοι του Κιέβου εξετάζουν ήδη τη δημιουργία συστήματος μεταφοράς με πορθμεία ή την εγκατάσταση πλωτών γεφυρών.

Η Ουκρανία έχει αντέξει περισσότερα από τέσσερα χρόνια συνεχών βομβαρδισμών. Αν υπάρχει κάτι βέβαιο, είναι ότι οι Ουκρανοί θα βρουν τρόπο να συνεχίσουν.

Έσωσε τους Ρώσους από ένα ρωσικό «Στάλιγκραντ»

Σύμφωνα με τον Κραΐμνικ, ο Σουροβίκιν είχε απομακρυνθεί το 2023 για δύο λόγους.

Πρώτον, την υποχώρηση στη Χερσώνα το φθινόπωρο και δεύτερον το γεγονός ότι είχε τόσε στενέχες σχέσεις με τον Πριγκόζιν, δίχως βέβαια να υποστηρίξει την ανταρσία του.

Στις 9 Νοεμβρίου, εισηγήθηκε δημοσίως στον τότε υπουργό Άμυνας Σεργκέι Σοϊγκού την απόσυρση των ρωσικών δυνάμεων από τη δυτική όχθη του Δνείπερου, επικαλούμενος τις σοβαρές δυσκολίες ανεφοδιασμού και τον κίνδυνο απομόνωσης των στρατευμάτων, όπως μετέδωσε το Reuters. Σύμφωνα με το αμερικανικό Institute for the Study of War (ISW), η ουκρανική αντεπίθεση και τα πλήγματα στις γραμμές επικοινωνίας είχαν καταστήσει εξαιρετικά επισφαλή τη διατήρηση των ρωσικών θέσεων.

Η επιλογή του Σουροβίκιν επέτρεψε στη ρωσική διοίκηση να διατηρήσει σημαντικό μέρος της μαχητικής της ισχύος, αλλά συνοδεύτηκε από την απώλεια μιας πόλης τεράστιας στρατηγικής και συμβολικής σημασίας. Όπως επισήμανε το πολωνικό Centre for Eastern Studies (OSW), η υποχώρηση επέτρεψε στους Ρώσους να οργανώσουν νέα αμυντική γραμμή στην ανατολική όχθη του ποταμού.

Υπενθυμίζεται ότι ο Σουροβίκιν μετά την απομάκρυνσή του από την Ουκρανία μετατέθηκε στην Αφρική, συγκεκριμένα σε αυτό που σήμερα έχει εξελιχθεί στο Africa Corps, το οποίο δεν είναι πλέον η Βάγκνερ ως ανεξάρτητη εταιρεία, αλλά αποτελεί μέρος των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων στην Αφρική.

«Οπότε υποθέτω ότι οι Γάλλοι προσπαθούν να εκδικηθούν για το γεγονός ότι τους συνόδευσαν μέχρι τα σύνορα της χώρας, τους πέταξαν στη θάλασσα και τους έστειλαν πίσω στη Γαλλία» λέει ο Κραΐμνικ. «Επομένως, ο Σουροβίκιν έχει καλή φήμη».

«Έκανε αυτό που έπρεπε να γίνει στη Χερσώνα, παρόλο που εγώ θα προτιμούσα να δημιουργήσουμε ένα Στάλινγκραντ για τους Ουκρανούς» υπογραμμίζει ο Κραΐμνικ. «Αλλά εντάξει. Και πολλοί αξιωματικοί είχαν την ίδια προτίμηση. Υποθέτω όμως ότι ήταν κάτι που έπρεπε να γίνει. Και το στίγμα εκείνης της απόφασης εξακολουθούσε να τον βαραίνει».

Ο Προχβατίλοφ είναι βέβαιος ότι οι ανησυχίες των δυτικών μέσων ενημέρωσης είναι βάσιμες για την επαναφορά του Ρώσου στρατηγού. Ο ειδικός τόνισε ότι η στρατιωτική ηγεσία του Σουρόβικιν είναι ικανή να εντείνει σημαντικά τις επιθέσεις και να βελτιστοποιήσει τις επιθετικές επιχειρήσεις στην πρώτη γραμμή.

Ο απόστρατος συνταγματάρχης ε.α. Βίκτορ Νικολάγιεβιτς Μπαράνετς τόνισε ότι, υπό τις τρέχουσες συνθήκες, το να μείνει ένας ειδικός τέτοιου διαμετρήματος στο περιθώριο βασικών γεγονότων θα ήταν παράλογο, επισημαίνοντας την μεγάλη ανάγκη του στρατού για τέτοιο προσωπικό.