Θεσσαλονίκη: «Δουλεύουμε μόνο Σαββατοκύριακα» - Ακρίβεια και λειτουργικό κόστος πνίγουν την εστίαση

Σε κινούμενη άμμο μοιάζουν να κινούνται οι επιχειρήσεις εστίασης της Θεσσαλονίκης, με τους τζίρους τους να ακολουθούν συνεχή καθοδική πορεία, την ώρα που το λειτουργικό κόστος μετατρέπεται σε θηλιά που απειλεί τη βιωσιμότητα τους.

Είναι χαρακτηριστικό πως μέσα σε ένα χρόνο το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων του κλάδου έχει εκτοξευτεί κατά 40% με την αύξηση της ενέργειας, των πρώτων υλών, αλλά και τον έως και διπλασιασμό των αιτούμενων ενοικίων - που σε αρκετές περιπτώσεις, με τη λήξη της μίσθωσης, αξιώνουν οι ιδιοκτήτες των καταστημάτων - να δημιουργούν καθημερινή πίεση στους επιχειρηματίες.

Είναι χαρακτηριστικό πως σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, που αφορούν το δεύτερο τρίμηνο του έτους ο κύκλος εργασιών στα καταστήματα εστίασης στη Θεσσαλονίκη άγγιξε τα 263, 2 εκατ. ευρώ, εμφανίζοντας πτώση που άγγιξε το 7,7%, ποσοστό που μεταφράζεται σε απώλεια 21,8 εκατ. ευρώ συγκρινόμενο με το αντίστοιχο περσινό δεύτερο τρίμηνο του έτους.

Το γεγονός, μάλιστα, πως κάθε χρόνο 600 με 800 επιχειρήσεις του κλάδου στη Θεσσαλονίκη κατεβάζουν ρολά με αντίστοιχο αριθμό να ανοίγει, καταδεικνύει το πόσο εφήμερη είναι η επιχειρηματικότητα στην εστίαση.

Αν και τα στατιστικά στοιχεία του τρίτου τριμήνου δεν είναι διαθέσιμα ακόμη, ωστόσο, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης Εστιατόρων, Ψητοπωλών και Καφέ-Μπαρ Νομού Θεσσαλονίκης, Μιχάλη Επιτροπίδη, δεν αποκλείεται η συρρίκνωση του τζίρου για το διάστημα Ιουλίου - Σεπτεμβρίου να είναι αντίστοιχη με αυτή του δεύτερου τριμήνου, δεδομένου πως η πορεία του κλάδου συνεχίζει να είναι υποτονική.

Απόρροια αυτού είναι επιχειρήσεις να περιορίζουν τις ημέρες λειτουργίας τους και να μειώνουν το προσωπικό τους, προκειμένου να είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.

Όπως εξηγεί ο ίδιος, κάποιοι επιχειρηματίες δεν λειτουργούν τα καταστήματα τους τη Δευτέρα, κάποιοι περιορίζουν τον αριθμό των εργαζομένων τους για να είναι βιώσιμες οι επιχειρήσεις. Παράλληλα και λόγω της κάρτας εργασίας έχει μειωθεί σε κάποιες περιπτώσεις το ωράριο λειτουργίας στις κουζίνες κάποιων εστιατορίων κατά μια - δυο ώρες, με αποτέλεσμα αυτές να κλείνουν στις 22.00 ή στις 23.00, ενώ έκλειναν στις 00.00.

Κίνηση μόνο το Σαββατοκύριακο**

«Οι μοναδικές καλές ημέρες πλέον για την εστίαση είναι το Σάββατο και η Κυριακή. Ο κόσμος έχει περιορίσει τις εξόδους του, είναι φειδωλός στις επιλογές του όταν βγαίνει για φαγητό, τα τελευταία χρόνια δαπανά, ανά άτομο, κατά μέσο όρο 18-22 ευρώ σε ένα εστιατόριο. Αυτή η εικόνα συνεχίζεται από τον κορωνοϊό και μετά» αναφέρει ο κ. Επιτροπίδης υπογραμμίζοντας πως «η υποτονικότητα φαίνεται ξεκάθαρα και στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που επεξεργάστηκε Ένωση Εστιατόρων, Ψητοπωλών και Καφέ-Μπαρ Νομού Θεσσαλονίκης. Πιο συγκεκριμένα μέσα σε οκτώ συνεχόμενα τρίμηνα, ο κλάδος της εστίασης της Θεσσαλονίκη κατέγραψε συρρίκνωση στον κύκλο εργασιών, που μεταφράζεται σε απώλεια 106,3 εκατ. ευρώ. Η αρνητική πορεία ξεκίνησε το γ' τρίμηνο του 2024, όταν ο κλάδος έχασε 6,12 εκατ. ευρώ. Έκτοτε η μείωση του κύκλου εργασιών συνεχίζεται με μεγαλύτερες απώλειες. Ο κλάδος βρίσκεται σε δυσχερή θέση θέση».

Αύξηση του λειτουργικού κόστους, με... διπλασιασμό ενοικίου**

Την κορυφή του… παγόβουνου για τον κλάδο αποτελεί το λειτουργικό κόστος που ακολουθεί ανεξέλεγκτους αυξητικούς ρυθμούς. Σύμφωνα με τον κ. Επιτροπίδη μέσα σε ένα χρόνο το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων κατέγραψε αύξηση κατά 40% με τις επιχειρήσεις να αυξάνουν τις τιμές του τιμοκαταλόγου τους κατά 10% έως 15% προκειμένου να αντιμετωπίσουν την …τέλεια καταιγίδα που έχει χτυπήσει τον χώρο τους.

Η συνεχής αύξηση της ενέργειας - η οποία αποτελεί πονοκέφαλο για επιχειρείν και νοικοκυριά - αποτελεί τη μια σημαντική παράμετρο για την αύξηση του λειτουργικού κόστους, οι πρώτες ύλες τη δεύτερη και η αιτούμενη αύξηση των μισθωμάτων, κατά τη λήξη τους, από τους ιδιοκτήτες των καταστημάτων, όπου λειτουργούν οι επιχειρήσεις καφέ εστίασης, την τρίτη. Όλα αυτά συνθέτουν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ για τον κλάδο.

Μάλιστα στην περίπτωση των μισθωμάτων η αιτούμενη αύξηση δεν είναι στο ύψος του πληθωρισμού που συχνά ζητείται για τις κατοικίες. «Υπάρχουν περιπτώσεις ιδιοκτητών που ζητούν μέχρι και διπλασιασμό ενοικίου κατά τη λήξη του συμβολαίου της μίσθωσης, η οποία πλέον έχει διάρκεια τριετίας. Ο καθένας ζητά ό,τι ποσό θέλει. Οι επιχειρήσεις εστίασης κάνουν επενδύσεις χιλιάδων ευρώ, κατά συνέπεια δύσκολα ο επιχειρηματίας αποφασίζει να μετακινηθεί σε άλλο κατάστημα με χαμηλότερο ενοίκιο. Άρα τι κάνει; παραμένει με το μίσθωμα που θα ζητήσει ο ιδιοκτητης. Το πρόβλημα είναι τι γίνεται μετά, αν δεν μπορεί να αντεπεξέλθει» σχολιάζει ο κ. Επιτροπίδης υπογραμμίζοντας πως οι εκπρόσωποι της εστίασης ζητούν να επανέλθει η δωδεκαετής μίσθωση, που ίσχυε στο παρελθόν για τα καταστήματα.

«Δεν μας ακούν»**

Θα πρέπει να σημειωθεί πως στις αρχές Σεπτεμβρίου στην εκδήλωση - ανοιχτού διαλόγου για το μέλλον της εστίασης, «ΕΣΤΙΑΣΗ 360°», που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη, είχαν κληθεί εκπρόσωποι όλων των κομμάτων και της κυβέρνησης, στην οποία παρευρέθηκαν άνθρωποι της εστίασης από όλη τη χώρα προκειμένου να συζητήσουν τα προβλήματα του κλάδου. Ωστόσο παρά τη διάθεση για διάλογο και την κατάθεση προτάσεων από την πλευρά των εκπροσώπων της εστίασης, η εικόνα δεν έχει αλλάξει, με τον κ. Επιτροπίδη, να λέει χαρακτηριστικά «η κυβέρνηση δείχνει να μη νοιάζεται για την εστίαση. Δεν εισακούγονται τα αιτήματα μας».

Κεντρική πρόταση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εστιατορικών και Συναφών Επαγγελμάτων (ΠΟΕΣΕ), αποτελεί η καθιέρωση ενιαίου συντελεστή ΦΠΑ 13% στην εστίαση και εφαρμογή πιλοτικού συντελεστή ΦΠΑ 6% στο πρώτο εξάμηνο του 2027. Σύμφωνα με τον πρόεδρό της ΠΟΕΣΕ και της ΓΣΕΒΕΕ, Γιώργο Καββαθά, μια τέτοια παρέμβαση θα μπορούσε να ενισχύσει τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και να περιορίσει τις πιέσεις που προκαλούν το αυξημένο λειτουργικό κόστος και η συγκρατημένη κατανάλωση.