Το κρασί και πώς θα γίνει επαγγελματική διέξοδος για τους νέους

Ας ξεκινήσουμε με μερικές αλήθειες. Ο τουρισμός αποτελεί βαριά βιομηχανία για τη χώρα μας. Ο κλάδος της εστίασης γνωρίζει τεράστια άνθηση, το ίδιο και το ελληνικό κρασί, το οποίο πλέον αναγνωρίζεται και εξάγεται σε όλο τον κόσμο. Αυτή είναι η καλή όψη του νομίσματος. Η άλλη, επίσης γεμάτη αλήθειες, είναι ότι οι επιχειρηματίες του τουρισμού και της εστίασης αδυνατούν να βρουν κατάλληλο προσωπικό, ανθρώπους καταρτισμένους και υπεύθυνους, για να καλύψουν τις ανάγκες τους. Ενώ, παράλληλα, οι δείκτες ανεργίας στη χώρα μας παραμένουν υψηλοί, ειδικά για τους νέους μεταξύ 15-29 ετών, σε σύγκριση με τους αντίστοιχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πώς γίνεται να συμβαδίζουν αυτά τα δύο; Πώς είναι δυνατόν η βαριά βιομηχανία της χώρας να μην απορροφά τους νέους που βγαίνουν από τη δευτεροβάθμια ή την τριτοβάθμια εκπαίδευση και αναζητούν επαγγελματική διέξοδο;

Ως πελάτες ξενοδοχείων, εστιατορίων και μπαρ μπορεί και να μη μας έχει απασχολήσει ποτέ αυτό το θέμα. Σίγουρα, όμως, μας έχει απασχολήσει –και πιθανότατα έχουμε σχολιάσει με την παρέα μας- ένα κακό σέρβις ή ένα κρασί που μας κόστισε παραπάνω απ’ ό,τι άξιζε, χωρίς να ταιριάζει καν με το φαγητό που είχαμε παραγγείλει. Η ποιότητα των υπηρεσιών που απολαμβάνουμε ως καταναλωτές σχετίζεται άμεσα με τον τρόπο με τον οποίο οι επαγγελματίες του κλάδου αντιλαμβάνονται τη δουλειά τους. Λίγοι, τελικά, είναι εκείνοι που αγαπούν πραγματικά τη φιλοξενία, το φαγητό, το κρασί ή το απόσταγμα. Και ακόμη λιγότεροι, όπως φαίνεται, εκείνοι που τα γνωρίζουν σε βάθος.

Γνώση, πάθος, όνειρα

Ένας τέτοιος άνθρωπος, από τους λίγους που και αγαπούν και γνωρίζουν, είναι ο Κωνσταντίνος Λαζαράκης. Ο πρώτος πιστοποιημένος Master of Wine στην Ελλάδα, ιδρυτής και πρόεδρος του WSPC, του κορυφαίου εκπαιδευτικού οργανισμού στη χώρα μας επάνω στις σπουδές κρασιού, αποσταγμάτων, καφέ, τσαγιού και sake. Εδώ και χρόνια, από το 2004 όταν και ιδρύθηκε, το WSPC εκπαιδεύει τους μελλοντικούς επαγγελματίες του κλάδου. Όμως, δεν κάνει μόνο αυτό. Στην ουσία, παίρνει ανθρώπους με μεράκι, με μια ιδιαίτερη κλίση ή μια επιθυμία για αλλαγή καριέρας· παίρνει ανθρώπους με όνειρα και τους δίνει τα εφόδια για να τα πραγματοποιήσουν.

Υπάρχουν πολλοί τέτοιοι άνθρωποι. Στις αρχές ήταν κυρίως αυτοί που ήδη ασχολούνταν με την εστίαση, επιχειρηματίες ή εργαζόμενοι, που «ψάχνονταν», ήθελαν να μάθουν. Έπειτα, μεσούσης της κρίσης, πολλοί από εκείνους που βρέθηκαν ξαφνικά χωρίς δουλειά και αναγκάστηκαν να δημιουργήσουν μια νέα συνθήκη για τους εαυτούς τους. Πλέον, είναι δύσκολο να τους εντάξεις όλους σε κατηγορίες, να τους χωρέσεις σε κουτάκια. Είναι πολλοί, τελεία. Και κυρίως είναι οι νέοι. Εκείνοι που αφουγκράζονται τις ανάγκες της αγοράς, θέλουν να κάνουν καριέρα στην εστίαση, τη φιλοξενία και τον τουρισμό, έχοντας όμως και τα κατάλληλα εφόδια· αυτά που θα τους εξασφαλίσουν καλύτερες απολαβές και, κυρίως, προοπτικές εξέλιξης. Άνθρωποι με φιλοδοξίες. Αυτοί που δεν θα αρκεστούν μια δουλειά «ό,τι να’ ναι» πάνω σε κάτι που μπορεί να μοιάζει με το αντικείμενο που σπούδασαν στο πανεπιστήμιο και το οποίο μπορεί να μην έχει καμία ανταπόκριση στην αγορά εργασίας.

«Εμείς προσπαθούμε να δημιουργήσουμε ένα πάθος στους ανθρώπους που έρχονται εδώ. Και να τους διδάξουμε ικανότητες που χρειάζεται η αγορά», λέει ο Κωνσταντίνος Λαζαράκης μιλώντας για την εκπαιδευτική φιλοσοφία του WSPC. Η οποία έχει μακροχρόνια στόχευση και δεν περιορίζεται στα ατομικά –και διόλου ευκαταφρόνητα- επιτεύγματα των αποφοίτων. *«Πρέπει να κάνουμε το προϊόν μας να φύγει μακριά από το all-inclusive της Κρήτης: πενήντα ευρώ το άτομο, τρως και πίνεις όσο θέλεις. Το τι τρως και το τι πίνεις είναι άλλη κουβέντα. Πρέπει να φύγουμε από αυτήν τη λογική και ο μόνος τρόπος –ώστε και οι ίδιοι οι εργαζόμενοι να βγάζουν περισσότερα χρήματα- είναι να προσφέρουμε υπηρεσίες υψηλής αξίας και φυσικά υψηλής τιμολογιακής πολιτικής. Άρα, μακάρι να φτάσουμε σε ένα σημείο που να υπάρχουν σομελιέ στα σουβλατζίδικα».

Αυτό το τελευταίο, βέβαια, θα αργήσουμε αρκετά να το δούμε –εκτός όλων των άλλων και για τον επιπλέον λόγο ότι η επιμόρφωση κοστίζει. «Δυστυχώς, κάνουμε εκπαίδευση κρασιού, εκπαίδευση αποσταγμάτων. Είναι ακριβά πράγματα αυτά. Πρέπει να δώσουμε στον κόσμο να καταλάβει το προϊόν για το οποίο μιλάμε και αυτό στοιχίζει». Υπάρχουν άνθρωποι που, όπως λέει ο κύριος Λαζαράκης, κάνουν αιματηρές οικονομίες ή δανείζονται για να σπουδάσουν αυτό που αγαπούν και το οποίο θέλουν να ακολουθήσουν. Ευτυχώς, πλέον υπάρχει μια διέξοδος και για όσους δεν έχουν ούτε αυτήν τη δυνατότητα.

Το Gerard Basset Foundation

Ο Gérard Basset ήταν ένας αληθινός θρύλος της οινοχοΐας. Κορυφαίος σομελιέ, Master of Wine και Master Sommelier, ο Basset περισσότερο και από το κρασί αγαπούσε τη γνώση. Μια γνώση που ήθελε να περνά στους νεότερους· σε όσους έρχονταν να δουλέψουν πλάι του και να μάθουν από εκείνον. Αυτό ήταν το μεγαλύτερο κληροδότημά του και επάνω σε αυτό ο γιος του, Romané, μαζί με τη μητέρα του, πάτησαν για να δημιουργήσουν το 2021 –μόλις 2 χρόνια μετά το θάνατο του Gérard- το Gérard Basset Foundation, ένα ίδρυμα το οποίο χρηματοδοτεί εκπαιδευτικά και επιμορφωτικά προγράμματα επάνω στο κρασί και τη φιλοξενία. Προγράμματα που προκρίνουν τη συμπερίληψη και τα οποία φιλοδοξούν να δώσουν διέξοδο σε ανθρώπους που θέλουν, ονειρεύονται και αξίζουν αλλά για τον έναν ή τον άλλο λόγο δεν μπορούν.

«Δεν ζητάμε να βάλουμε ανθρώπους σε κουτάκια. Θέλουμε να βρούμε άτομα με πάθος, με όρεξη για δουλειά και θέληση, φιλοδοξία και αποφασιστικότητα να πετύχουν. Άτομα που, χωρίς δική τους υπαιτιότητα, έρχονται αντιμέτωπα με εμπόδια τα οποία δεν μπορούν να ξεπεράσουν. Επειδή, λοιπόν, τα άτομα αυτά έχουν κερδίσει τη στήριξή μας, επειδή έχουν αποδείξει ότι έχουν πάθος και ένα σκοπό, εμείς τα βοηθάμε να ξεπεράσουν τα εμπόδια. Και ελπίζουμε ότι έτσι θα μπορέσουν να προχωρήσουν, να πετύχουν και να μεταφέρουν με τη σειρά τους τη γνώση τους σε άλλους ανθρώπους»*, εξηγεί ο Romané Basset.

Για να πετύχει τους σκοπούς του το ίδρυμα συνεργάζεται με διάφορους εκπαιδευτικούς οργανισμούς σε όλο τον κόσμο, προσπαθώντας να επηρεάσει και να αλλάξει τις ζωές περισσότερων ανθρώπων. Το WSPC είναι ένας από αυτούς. Η συνεργασία τους ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια, στα πλαίσια ενός προγράμματος που απευθυνόταν σε γυναίκες-αρχηγούς μονογονεϊκών οικογενειών. Γυναίκες στις οποίες δόθηκε η ευκαιρία για επιμόρφωση και επαγγελματική αποκατάσταση και την αξιοποίησαν. Άλλωστε, αποτελεί πάγια τακτική του Gérard Basset Foundation το λεγόμενο “follow-up”· η παρακολούθηση, δηλαδή, των σπουδαστών που επωφελούνται των υποτροφιών του, καθώς και της προόδου που σημειώνουν. Πολλοί από αυτούς εργάζονται πλέον σε χώρες του εξωτερικού, σε μεγάλα ξενοδοχεία ή γνωστά εστιατόρια. Πραγματοποιούν ένα βήμα τη φορά τα όνειρά τους.

Ο Romané μιλά με συγκίνηση για τη Μαρίνα από την Ουκρανία, η οποία αναγκάστηκε να φύγει το 2022 από το Κίεβο όταν το σπίτι δίπλα στο δικό της διαλύθηκε από ένα ρωσικό πύραυλο. Κατέφυγε στην Πορτογαλία, έκανε αίτηση για υποτροφία, την κέρδισε και το 2023 εκπροσώπησε τη χώρα της στο διαγωνισμό Best Sommelier of the World. Περισσότερο, όμως, από τις διακρίσεις και την επαγγελματική καταξίωση που απολαμβάνει σήμερα, αυτή που μετράει είναι η επίδραση που είχε η υποτροφία στη ζωή της. Εξαιτίας της χρηματοδότησης που έλαβε, η Μαρίνα μπόρεσε να αγοράσει μια ηλεκτρική γεννήτρια για τους γονείς της, που είχαν μείνει πίσω στην Ουκρανία χωρίς ρεύμα και θέρμανση και χωρίς κανένα τρόπο να επικοινωνούν με την κόρη τους. Η ζωή της άλλαξε όχι με έναν τρόπο, αλλά με πολλούς. Και πραγματικά ουσιώδεις.

Αλλάζοντας τις ζωές των νέων

Αυτός είναι και ο απώτερος σκοπός του Gerard Basset Foundation: να δώσει ευκαιρίες και, τελικά, να αλλάξει ζωές –ειδικά των νέων ανθρώπων. Για αυτό και συνεργάζεται ξανά για 4η και 5η διαδοχική χρονιά με το WSPC, χρηματοδοτώντας εξ’ ολοκλήρου το νέο διετές πρόγραμμα που απευθύνεται σε νέους ανέργους ηλικίας 18 έως 32 ετών. Νέους με φιλοδοξία να σταδιοδρομήσουν στο χώρο του κρασιού και της φιλοξενίας, με αγάπη και δίψα για μάθηση. Είκοσι για το έτος που διανύουμε και άλλους είκοσι για το 2027. Μετά από συνολικά 30 ώρες διδασκαλίας και εξετάσεων και εφόσον ολοκληρώσουν το πρόγραμμα με επιτυχία, οι σαράντα αυτοί νέοι θα έχουν στα χέρια τους τρεις Διεθνώς Αναγνωρισμένες Πιστοποιήσεις: WSET Επίπεδο 1 στο Κρασί, WSET Επίπεδο 1 στα Αποστάγματα, WSET Επίπεδο 1 στο Sake. Θα έχουν, δηλαδή, ένα βασικό εφόδιο για να διεκδικήσουν μια καλύτερη τύχη στην αγορά εργασίας. Και, μαζί, το κίνητρο για να πάνε την εκπαίδευσή τους ένα βήμα παραπέρα.

Μια ώθηση –καμιά φορά αυτό χρειαζόμαστε όλοι. Κάποιον να μας σπρώξει μπροστά, να μας πει ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε, να ανοίξει μια πόρτα που εμείς δεν μπορούσαμε να ξεκλειδώσουμε. Αυτήν την πόρτα ανοίγει και το επιδοτούμενο πρόγραμμα του WSPC, εκπαιδεύοντας ανθρώπους ικανούς να επανδρώσουν το χώρο του κρασιού, της εστίασης και τη φιλοξενίας –τη βαριά μας βιομηχανία- με το σωστό τρόπο. Διαμορφώνοντας επαγγελματίες με γνώση και πάθος για αυτό που κάνουν. Νέους με μέλλον, όνειρα και προοπτικές, οι οποίοι θα διαμορφώσουν με τη σειρά τους τον κλάδο της φιλοξενίας ακριβώς όπως τον ονειρευόμαστε. Αρκεί να κάνουν εδώ την αρχή.