Φώσφορος: Το πέτρωμα που ταΐζει όλο τον κόσμο

Οι περισσότερες πρώτες ύλες που χαρακτηρίζονται στρατηγικές συνδέονται με την τεχνολογία, την ηλεκτροκίνηση, τα data centers ή τα όπλα. Γι’ αυτό βρίσκονται καθημερινά στην επικαιρότητα. Ποια δουλειά έχει ο φώσφορος μ’ αυτά; Καμία. Αλλά χωρίς τον φώσφορο η παγκόσμια γεωργία θα αντιμετώπιζε ένα πρόβλημα που δεν λύνεται με τεχνολογικές πατέντες. Τα φωσφορικά πετρώματα είναι η βασική πρώτη ύλη για την παραγωγή φωσφορικών λιπασμάτων, απαραίτητα για σχεδόν όλα τα λαχανικά, φρούτα και σιτηρά που καταλήγουν στο τραπέζι μας.

Απαραίτητος για την ανάπτυξη των φυτών**

Σε αντίθεση με το άζωτο, ο φώσφορος δεν μπορεί να παραχθεί βιομηχανικά από την ατμόσφαιρα. Και σε αντίθεση με πολλές άλλες πρώτες ύλες, δεν υπάρχει πραγματικό υποκατάστατο για τη γεωργική του χρήση. Οτιδήποτε βρίσκεται μόνο στη φύση είναι πολύτιμο και αυτομάτως μετατρέπεται σε στρατηγικό αγαθό, παρ’ ότι δεν είναι δυσεύρετο. Το 2024 εξορύχθηκαν παγκοσμίως περίπου 240 εκατ. τόνοι φωσφορικού πετρώματος. Η Κίνα ήταν ο μεγαλύτερος παραγωγός με περίπου 110 εκατ. τόνους και ακολούθησαν το Μαρόκο, οι ΗΠΑ και η Ρωσία. Μόνο η Κίνα αντιστοιχούσε σχεδόν στο 46% της παγκόσμιας εξόρυξης.

Η πραγματική δύναμη, όμως, δεν βρίσκεται μόνο στην ετήσια παραγωγή, αλλά στα αποθέματα. Εδώ η εικόνα αλλάζει εντυπωσιακά υπέρ του Μαρόκου. Στο έδαφος του βορειοαφρικανικού κράτους υπάρχουν, σύμφωνα με την USGS, περίπου 50 δισ. τόνοι αποθεμάτων φωσφορικού πετρώματος, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 68% των παγκόσμιων αποθεμάτων που καταγράφονται από την υπηρεσία. Η Κίνα βρίσκεται στα 3,7 δισ. τόνους, η Αλγερία στα 2,2 δισ., η Ρωσία στα 2,4 δισ. και η Αίγυπτος στα 2,8 δισ. τόνους. Η χώρα, δηλαδή, που παράγει σήμερα τα περισσότερα δεν είναι εκείνη που διαθέτει και τα μεγαλύτερα αποθέματα. Και αυτό εξηγεί γιατί το Μαρόκο έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους παίκτες της παγκόσμιας αγοράς λιπασμάτων.