Από τον Σπέκχαρντ και την Proton Bank έως την Γκίλφοϊλ

Η αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της δημοσιότητας. Οι καταγγελίες που αφορούν την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ έχουν προκαλέσει αιτήματα για έρευνα στην Ουάσιγκτον, ανοίγοντας μια ευρύτερη συζήτηση για τη δεοντολογία, τις προσωπικές σχέσεις και τα επιχειρηματικά συμφέροντα που ενδέχεται να διασταυρώνονται με τη διπλωματική εξουσία.

Ανταπόκριση από τις ΗΠΑ για το Newsbreak*

Πάντως, δεν ειναι η πρώτη φορά που το όνομα ενός Αμερικανού πρεσβευτή στην Ελλάδα συνδέεται με σοβαρή δημόσια αντιπαράθεση. Η ιστορία της Αμερικής πρεσβείας στην Αθήνα, περιλαμβάνει διπλωματικές κρίσεις, τραπεζικές υποθέσεις και καταγγελίες που απαιτούν προσεκτική αξιολόγηση, ενώ δεν αντιμετώπισαν όλοι οι εμπλεκόμενοι προσωπικές κυρώσεις.

Η υπόθεση Σπέκχαρντ και η Proton Bank

Μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις που απασχόλησαν τον ελληνικό Τύπο, ήταν εκείνη του Ντάνιελ Σπέκχαρντ, ο οποίος διετέλεσε πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα από το 2007 έως το 2010.

Τον Φεβρουάριο του 2011, λίγους μήνες μετά την αποχώρησή του από την Αθήνα, ο Σπέκχαρντ ανέλαβε τη θέση του μη εκτελεστικού προέδρου της Proton Bank.

Ωστόσο το καλοκαίρι του 2011, οι ελληνικές Αρχές άρχισαν να διερευνούν την υπόθεση των 51 εκατομμυρίων ευρώ που είχαν μεταφερθεί σε εταιρείες επιχειρηματικού ομίλου. Παράλληλα, η εισαγγελική έρευνα επεκτάθηκε σε δάνεια περίπου 700 εκατομμυρίων ευρώ προς εταιρείες.

Οι σχετικές υποθέσεις οδήγησαν σε σοβαρές εξελίξεις για την ίδια την Τράπεζα.

Τον Οκτώβριο του 2011, η παλαιά Proton Bank τέθηκε σε εκκαθάριση και δημιουργήθηκε νέα τράπεζα με μοναδικό μέτοχο το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, έπειτα από απόφαση των ελληνικών αρχών.

Η παρουσία του πρώην πρεσβευτή στην προεδρία της Proton Bank προκάλεσε πολλαπλά ερωτήματα. Ωστόσο, η συμμετοχή του στη διοίκηση της τράπεζας δεν απέδειξε από μόνη της προσωπική συμμετοχή στις παράνομες πράξεις που ερευνήθηκαν.

1977: Όταν η Αθήνα «μπλόκαρε» έναν Αμερικανό πρεσβευτή

Μια εντελώς διαφορετική υπόθεση είχε προηγηθεί, το 1977, επί προεδρίας Τζίμι Κάρτερ. Ο Γουίλιαμ Σόιφελε, διπλωμάτης καριέρας, είχε προταθεί από την κυβέρνηση του Τζίμι Κάρτερ για τη θέση του Αμερικανού πρεσβευτή στην Ελλάδα.

Κατά την ακρόασή του, όμως, στην Γερουσία, διατύπωσε θέσεις για την ελληνοτουρκική διαφορά στο Αιγαίο, οι οποίες προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις στην Αθήνα.

Η κυβέρνηση, τότε, του Κωνσταντίνου Καραμανλή έκρινε ότι η παρουσία του στην Ελλάδα θα επιβάρυνε τις διμερείς σχέσεις και ζήτησε να αποσυρθεί η υποψηφιότητά του**.

Τον Δεκέμβριο του 1977, η κυβέρνηση Κάρτερ απέσυρε την υποψηφιότητα και ο Σόιφελε προορίστηκε για την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Πολωνία.

Γκίλφοϊλ: Οι νέες καταγγελίες και η έρευνα στην Ουάσιγκτον

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της «Wall Street Journal», η Αμερικανίδα πρέσβης φέρεται να ζήτησε από τον πολιτικό δωρητή Έρικ Ντίτερς 100.000 δολάρια για να καλύψει προσωπική οφειλή πιστωτικής κάρτας, ενώ εκείνος επιδίωκε πρόσβαση σε ανώτατους αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ.

Ο Ντίτερς υποστηρίζει ότι διαθέτει μηνύματα που τεκμηριώνουν τους ισχυρισμούς του. Η πλευρά της Γκίλφοϊλ αμφισβητεί τη γνησιότητα των μηνυμάτων και υποστηρίζει ότι υπήρχαν οφειλές για ταξίδια και ομιλίες. Σύμφωνα με τον επιχειρηματία, δεν κατέβαλε τελικά το ποσό.

Παράλληλα, δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η πρέσβης φέρεται να προώθησε τα συμφέροντα ελληνικής εταιρείας κατασκευών και ενέργειας, ενώ λομπίστας, που συνδεόταν με την εταιρεία, συμμετείχε σε επίσημες συναντήσεις.

Την ίδια στιγμή η «Wall Street Journal» επανήλθε, αποκαλύπτοντας ηχογραφημένη συνομιλία από το Νταβός με την Αμερικανίδα πρέσβη να αναφέρεται στις σχέσεις της με ισχυρούς Έλληνες επιχειρηματίες και στα πολυτελή ταξίδια της.

Το αποτέλεσμα αυτών των δημοσιευμάτων οδήγησαν σε αιτήματα, κυρίως απο την μεριά των Δημοκρατικών για έλεγχο πιθανών συγκρούσεων συμφερόντων.

Σύμφωνα με το NBC News, το Γραφείο του Γενικού Επιθεωρητή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ διερευνά την υπόθεση της Γκίλφοϊλ και την αμερικανική πρεσβεία στην Ελλάδα. Μία ημέρα αργότερα, ο Δημοκρατικός βουλευτής Γκρέγκορι Μικς ζήτησε επίσημη έρευνα και την κατάθεση της πρέσβειρας ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής.

Η διπλωματική εξουσία και η λογοδοσία

Εδώ έχουμε τρεις περιπτώσεις που αν και δεν είναι ίδιες, ωστόσο προκάλεσαν εντονη αναστάτωση και προβληματισμό βγάζοντας την Αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα στην ” σέντρα ” για διαφορετικούς όμως λόγους.

Ο Σόιφελε αντιμετώπισε μια διπλωματική κρίση πριν αναλάβει την πρεσβεία. Ο Σπέκχαρντ βρέθηκε στο επίκεντρο δημοσιευμάτων λόγω της θέσης που ανέλαβε στην Proton Bank, χωρίς αυτό να αποδεικνύει προσωπική ποινική ευθύνη. Η Γκίλφοϊλ βρίσκεται αντιμέτωπη με συγκεκριμένες καταγγελίες και αιτήματα επίσημης διερεύνησης.

Ωστόσο αυτο που συνδέει τις τρεις αυτές περιπτώσεις ειναι το κατά πως διασφαλίζεται ότι η πρόσβαση στην πολιτική εξουσία, οι προσωπικές σχέσεις και τα επιχειρηματικά συμφέροντα δεν συγκρούονται με τις υποχρεώσεις ενός διπλωματικού αξιωματούχου.