Δορυφόροι στην πρώτη γραμμή: Το Διάστημα το νέο μεγάλο στοίχημα για τις Ένοπλες Δυνάμεις

Η Ελλάδα περνάει σε μια νέα εποχή στρατηγικής αυτονομίας, αξιοποιώντας την τεχνολογία αιχμής των δορυφόρων όχι μόνο για την πρόληψη καταστροφών αλλά και για την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος των Ενόπλων Δυνάμεων. Μέσα από πρωτοβουλίες όπως ο νέος Κόμβος Διαστημικής Ανθεκτικότητας, η χώρα μας μετατρέπει τη διαστημική έρευνα σε πραγματικό πολλαπλασιαστή ισχύος για την εθνική ασφάλεια.

Του Χρήστου Μαζανίτη**

Το Διάστημα έχει πάψει εδώ και χρόνια να αποτελεί προνόμιο μόνο των υπερδυνάμεων ή πεδίο επιστημονικής φαντασίας. Σήμερα, αποτελεί τον ύψιστο στρατηγικό χώρο επιχειρήσεων, όπου κρίνεται η ταχύτητα της πληροφόρησης, η ακρίβεια των επιχειρήσεων και η ασφάλεια των συνόρων μας. Η πρόσφατη είδηση για την ανάληψη του σχεδιασμού του Κόμβου Διαστημικής Ανθεκτικότητας για την Ελλάδα, στο πλαίσιο του προγράμματος της ESA, δεν αποτελεί απλώς μια τεχνολογική επιτυχία. Είναι το επόμενο μεγάλο βήμα για τη συνολική αναβάθμιση του αμυντικού μας μηχανισμού. Και το εντυπωσιακό είναι ότι μία ελληνική εταιρεία υψηλής τεχνολογίας, η Planetek Hellas, έχει αναλάβει ως επικεφαλής της ελληνικής κοινοπραξίας.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας μας καλούνται καθημερινά να επιχειρήσουν σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικών προκλήσεων, ασύμμετρων απειλών και κλιματικής κρίσης. Η επιτυχία σε αυτό το περιβάλλον απαιτεί απόλυτη επίγνωση της κατάστασης, κάτι που οι σύγχρονοι δορυφόροι Παρατήρησης Γης μπορούν να προσφέρουν με απαράμιλλη ακρίβεια. Η σύνδεση του εθνικού μας κυβερνητικού κόμβου με το ευρωπαϊκό δίκτυο ανθεκτικότητας προσφέρει μια ανεκτίμητη ροή κρίσιμων δεδομένων που αξιοποιούνται απευθείας από τα επιτελεία μας.

Ελληνική τεχνολογία

Στον πυρήνα αυτών των εθνικών πρωτοβουλιών βρίσκονται εξειδικευμένοι φορείς και εταιρείες τεχνολογίας, όπως η Planetek Hellas, η οποία από την ίδρυσή της στην Αθήνα κινείται στον χώρο των θεσμικών και ερευνητικών προγραμμάτων. Σε αντίθεση με τις νεοφυείς επιχειρήσεις ευρείας καταναλωτικής βάσης ή τους κολοσσούς τεχνολογίας που ακολουθούν μοντέλα γιγαντιαίας χρηματιστηριακής αποτίμησης, η συγκεκριμένη εταιρεία δραστηριοποιείται διαχρονικά στη σύνδεση της εγχώριας ερευνητικής κοινότητας με ευρωπαϊκούς οργανισμούς όπως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA).

Μέσα από τον ρόλο του επικεφαλής στην ελληνική κοινοπραξία, το έργο συντονίζει τις δυνάμεις του ακαδημαϊκού χώρου και της εγχώριας βιομηχανίας. Η συμμετοχή φορέων όπως το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) και εξειδικευμένων εταιρειών καταδεικνύει ότι η πρόοδος στον τομέα του Διαστήματος δεν στηρίζεται σε μεμονωμένα επιχειρηματικά αφηγήματα, αλλά σε μια σταθερή, θεσμική συνεργασία που στοχεύει στην παραγωγή ουσιαστικής τεχνογνωσίας διττής χρήσης για τη χώρα.

Επιχειρησιακή ετοιμότητα

Το νέο έργο επικεντρώνεται αρχικά στον αλυσιδωτό κίνδυνο πυρκαγιών και πλημμυρών, ένα πεδίο όπου η Ελλάδα δοκιμάζεται σκληρά κάθε καλοκαίρι. Ωστόσο, η τεχνολογία πίσω από την παρακολούθηση αυτών των φαινομένων έχει άμεση και διττή εφαρμογή και στο πεδίο των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Οι ίδιοι αλγόριθμοι και δορυφορικοί αισθητήρες που χαρτογραφούν μια καμένη έκταση ή ανιχνεύουν κινδύνους πλημμύρας είναι απολύτως κρίσιμοι για την ανίχνευση ύποπτων κινήσεων, την επιτήρηση δύσβατων περιοχών στα ελληνοτουρκικά σύνορα, αλλά και την παρακολούθηση κρίσιμων υποδομών της χώρας.

Όταν μιλάμε για δορυφορική τεχνολογία στην υπηρεσία των Ενόπλων Δυνάμεων, δεν μιλάμε απλώς για απλές φωτογραφίες από ψηλά. Μιλάμε για πολυφασματική και ρανταρική απεικόνιση SAR που μπορεί να διαπερνά τα σύννεφα, το σκοτάδι και να δίνει εικόνα ημέρα και νύχτα.

Αυτό σημαίνει ότι το ΓΕΕΘΑ και τα Επιτελεία αποκτούν μια πανίσχυρη ψηφιακή ασπίδα, ικανή να προσφέρει στρατηγικό πλεονέκτημα πριν καν εκδηλωθεί μια κρίση. Η δυνατότητα επεξεργασίας αυτών των δεδομένων μέσω σύγχρονων πινάκων εποπτείας διασφαλίζει ότι οι αποφάσεις στα κέντρα επιχειρήσεων λαμβάνονται σε πραγματικό χρόνο, με ταχύτητα και απόλυτη ακρίβεια.

Βιομηχανική Ανάπτυξη

Η Ελλάδα έχει επενδύσει συστηματικά τα τελευταία χρόνια στο εθνικό της πρόγραμμα «Παρατήρησης Γης», δημιουργώντας τις υποδομές εκείνες που επιτρέπουν σήμερα στη εγχώρια αμυντική και τεχνολογική βιομηχανία να πρωτοστατεί. Η συμμετοχή φορέων όπως το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και η CogniSensus στην κοινοπραξία αποδεικνύει ότι η χώρα μας διαθέτει το απαραίτητο επιστημονικό δυναμικό για να παράγει τεχνογνωσία υψηλού επιπέδου.

Για τις Ένοπλες Δυνάμεις, αυτή η εγχώρια τεχνολογική ανάπτυξη συνεπάγεται μεγαλύτερη εθνική κυριαρχία. Δεν εξαρτώμαστε πλέον αποκλειστικά από ξένες δυνάμεις ή εμπορικούς παρόχους για να έχουμε εικόνα του πεδίου.

Η ανάπτυξη και διαχείριση των δορυφορικών δεδομένων μέσα από ελληνικά χέρια διασφαλίζει το απόρρητο, την ασφάλεια των επικοινωνιών και την απρόσκοπτη ροή πληροφοριών που είναι ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια. Η ελληνική αμυντική βιομηχανία, συνεργαζόμενη στενά με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, αποκτά την τεχνογνωσία να κατασκευάζει και να υποστηρίζει συστήματα διπλής χρήσης, δηλαδή συστήματα που εξυπηρετούν ταυτόχρονα την πολιτική προστασία και τις στρατιωτικές ανάγκες.

Γεωστρατηγική αναβάθμιση

Η ένταξη της Ελλάδας στο

πρόγραμμα European Resilience from Space**της ESA και η μελλοντική της πορεία προς τη νέα Κυβερνητική Υπηρεσία Παρατήρησης Γης της Ευρωπαϊκής Ένωσης τοποθετούν τη χώρα μας στον πυρήνα των ευρωπαϊκών αποφάσεων για την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα. Η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης στην Ανατολική Mεσόγειο, αποτελεί κρίσιμη πύλη και ταυτόχρονα προκεχωρημένο φυλάκιο της Ευρώπης.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις μας επωφελούνται άμεσα από αυτή τη δικτύωση, καθώς η Ελλάδα γίνεται μέρος ενός ευρύτερου ευρωπαϊκού συστήματος επαγρύπνησης. Αυτό σημαίνει κοινή χρήση δεδομένων, πρόσβαση σε προηγμένες ευρωπαϊκές δυνατότητες και ενίσχυση της διαλειτουργικότητας με τους συμμάχους μας.

Σε μια εποχή που οι ασύμμετρες απειλές, οι υβριδικοί πόλεμοι και οι περιφερειακές εντάσεις απαιτούν γρήγορες και συντονισμένες αντιδράσεις, η διαστημική θωράκιση της χώρας μας αποτελεί την εγγύηση για τη σταθερότητα και την ειρήνη στην ευρύτερη περιοχή. Οι δορυφόροι μας βρίσκονται πλέον στην υπηρεσία της πρόληψης και της άμυνας, αποδεικνύοντας ότι το μέλλον της ελληνικής ασφάλειας κρίνεται εκεί ψηλά, στα αστέρια.