Τζέιμς Ντιν: Σαν σήμερα φεύγει από τη ζωή το ίνδαλμα των εφήβων

Σαν σήμερα, στις 30 Σεπτεμβρίου 1955 και σε ηλικία μόλις 24 ετών, «φεύγει» απροσδόκητα από τη ζωή το είδωλο της εφηβικής απογοήτευσης και της κοινωνικής αποξένωσης, ο Τζέιμς Ντιν. Ο πρόωρος θάνατος του Αμερικανού ηθοποιού σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα εδραίωσε τη θρυλική του θέση στο πάνθεον του κινηματογράφου, με την προσωπικότητά του να μνημονεύεται μέχρι και σήμερα.

Παιδικά και εφηβικά χρόνια

Ο Τζέιμς Μπάιρον Ντιν γεννήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 1931 στην πολυκατοικία Seven Gables, στη γωνία των οδών 4th Street και McClure Street στο Μάριον της Ιντιάνα, γιος του Γουίντον Ντιν και της Μίλντρεντ Μαρί Γουίλσον. Έξι χρόνια αφότου ο πατέρας του εγκατέλειψε τις γεωργικές εργασίες για να γίνει οδοντοτεχνίτης, ο Ντιν και η οικογένειά του μετακόμισαν στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνια. Η οικογένεια πέρασε αρκετά χρόνια εκεί, ωστόσο, συνοδεύτηκε με ένα τραγικό γεγονός: τον θάνατο της μητέρας του, την οποία αναφέρουν οι πηγές ότι αγαπούσε πολύ ο Ντιν.

Μετά τον θάνατο της μητέρας του, τέσσερα χρόνια αργότερα, ο Ντιν επέστρεψε στην Ιντιάνα, όπου μεγάλωσε σε ένα αγρόκτημα με τη θεία και τον θείο του. Η φοίτησή του στο σχολείο ήταν υποδειγματική και θεωρούνταν επίσης δημοφιλής μαθητής. Έπαιξε στις ομάδες μπέιζμπολ και μπάσκετ του πανεπιστημίου, σπούδασε θέατρο και αγωνίστηκε σε δημόσιες ομιλίες μέσω της Ένωσης Λυκείων της Ιντιάνα.

Οι πρώτες δουλειές

Μετά την αποφοίτηση του από το Λύκειο του Fairmount τον Μάιο του 1949, ο Ντιν μετακόμισε πίσω στην Καλιφόρνια μαζί με τον σκύλο του, τον Μαξ, για να ζήσει μαζί με τον πατέρα και τη μητριά του. Εκεί, εγγράφηκε στο Santa Monica College και ξεκίνησε τις σπουδές του στη νομική. Μεταγράφηκε στο UCLA για ένα εξάμηνο επιλέγοντας τη δραματική, γεγονός που τον αποξένωσε από τον πατέρα του.

Εκείνη την εποχή, άρχισε να παίζει στο εργαστήριο του Τζειμς Γουίτμορ. Τον Ιανουάριο του 1951, παράτησε το UCLA για να ακολουθήσει μια καριέρα πλήρους απασχόλησης ως ηθοποιός. Η πρώτη του επαγγελματική δουλειά στον κλάδο, έστω και έμμεσα, ήταν η διαφήμιση αναψυκτικού, η οποία τον οδήγησε σε έναν ρόλο ομιλητή ως Ιωάννης ο Βαπτιστής στο τηλεοπτικό επεισόδιο του Πάσχα Hill Number One (1951).

Μετέπειτα, έλαβε κάποιους μικρούς ρόλους σε τρεις ταινίες του Χόλιγουντ: Fixed Bayonets (1951), Sailor Beware (1952) και Has Anybody Seen My Gal? (1952). Μετέπειτα, μετακόμισε στη Νέα Υόρκη έπειτα από παρότρυνση του Γουίτμορ.

Μετά από μια σειρά βραχυπρόθεσμων εργασιών, συμπεριλαμβανομένης μιας σύντομης περιόδου ως «κασκαντέρ» για το τηλεπαιχνίδι του CBS Beat the Clock , επιλέχθηκε για έναν βασικό ρόλο του Μπρόντγουεϊ See the Jaguar (1952). Πιο επιτυχημένη ήταν η πονηρή, υπαινικτική ερμηνεία του ως εκβιαστή ομοφυλόφιλου houseboy σε μια άλλη παραγωγή του Μπρόντγουεϊ, The Immoralist (1954), μια θεατρική διασκευή του βιβλίου του Αντρέ Ζιντ.

Ένας «επαναστάτης χωρίς αιτία» που έγινε είδωλο των νέων

Ο Τζέιμς Ντιν μπορεί να έλαβε κάποιους ρόλους σε μερικές τηλεοπτικές σειρές, όμως, έχει μείνει στο πάνθεον του κινηματογράφου για τον πρωταγωνιστικό του ρόλο σε τρεις μεγάλου μήκους ταινίες: Επαναστάτης Χωρίς Αιτία (1955), Ανατολικά της Εδέμ (1955) και Γίγαντας (1956).

Η συμμετοχή του στο «The Immortalist» στο Μπρόντγουει, κίνησε το ενδιαφέρον του σκηνοθέτη Ελία Καζάν, που επέλεξε τον 23χρονο ηθοποιό για τον πρωταγωνιστικό ρόλο του προβληματικού εφήβου Καλ Τρασκ στο Ανατολικά της Εδέμ, στη μεταφορά του μυθιστορήματος του Τζον Στάινμπεκ.

Στα γυρίσματα, ο Ντιν επιβεβαίωσε τη φήμη του ότι άλλαζε συνεχώς την ερμηνεία του χαρακτήρα και τον τρόπο που διάβαζε τις ατάκες του, καθώς και ότι προκάλεσε σκόπιμα και πειράζε τους συναδέλφους του ηθοποιούς, μεταξύ των οποίων οι Τζούλι Χάρις, Ρέιμοντ Μάσσεϊ και Μπερλ Άιβς. Η πρεμιέρα της ταινίας φανέρωσε την τεράστια δυναμική που είχε αποκτήσει ο Ντιν, όπου προτάθηκε για Όσκαρ A’ Ανδρικού Ρόλου για την ερμηνεία του – η πρώτη που απονεμήθηκε σε ηθοποιό μετά θάνατον.

Εν τω μεταξύ, από το 1954, ο Τζέιμς Ντιν είχε εκδηλώσει το ενδιαφέρον του για τους αγώνες αυτοκινήτων. Μάλιστα, λίγο πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα της ταινίας «Επαναστάτης χωρίς αιτία», συμμετείχε στον πρώτο του επαγγελματικό αγώνα στους αγώνες δρόμου Palm Springs, οι οποίοι διεξήχθησαν στην ομώνυμη περιοχή της Καλιφόρνια στις 26-27 Μαρτίου 1955.

Ο Ντιν κατέκτησε την πρώτη θέση στην κατηγορία αρχαρίων και τη δεύτερη θέση στον κύριο αγώνα. Ο Ντιν ήλπιζε να αγωνιστεί στον αγώνα Indianapolis 500, αλλά το φορτωμένο πρόγραμμά του έκανε αυτό το όραμα αδύνατο. Ο τελευταίος αγώνας του Ντιν πραγματοποιήθηκε στη Σάντα Μπάρμπαρα την Ημέρα Μνήμης, στις 30 Μαΐου 1955.

Η σύντομη καριέρα του τέθηκε σε παύση όταν η Warner Brothers τον απαγόρευσε από όλους τους αγώνες κατά τη διάρκεια της παραγωγής της ταινίας Ο Γίγαντας. Ο Ντιν είχε ολοκληρώσει τα γυρίσματα των σκηνών του και η ταινία βρισκόταν στο στάδιο της μετα-παραγωγής όταν αποφάσισε να αγωνιστεί ξανά.

Στα κινηματογραφικά, ο η δεύτερη εμφάνιση του Τζέιμς Ντιν ήταν στο «Επαναστάτης Χωρίς Αιτία». Ο Ντιν ενσάρκωσε έναν ευαίσθητο, ασυνάρτητο από το λύκειο Τζιμ Σταρκ στην ταινία του σκηνοθέτη Νίκολας Ρέι, και έγινε το είδωλο όλων των νέων της γενιάς του.

Ο χαρακτήρας του απορρίπτει προκλητικά τις αξίες των μεγαλύτερων, ενώ παράλληλα λαχταρά απεγνωσμένα να «ανήκει κάπου» και προσπαθεί να βρει έναν σκοπό στη ζωή. Η ερμηνεία του Ντιν μίλησε εύγλωττα εκ μέρους των απογοητευμένων, στερημένων δικαιωμάτων εφήβων και τους έδωσε έναν ήρωα που μπορούσαν να σέβονται και να θαυμάζουν.

Ο Ντιν επιλέχθηκε στη συνέχεια για το καστ του παραγωγού-σκηνοθέτη Τζορτζ Στίβενς. Το «Ο Γίγαντας» (1956), ένα δράμα που διαδραματίζεται σε ένα ράντσο στο Τέξας , με πρωταγωνιστές τους Ροκ Χάντσον και Ελίζαμπεθ Τέιλορ.

Ο απροσδόκητος θάνατος και η κληρονομιά του Τζέιμς Ντιν

Λίγο μετά την ολοκλήρωση της ταινίας «Ο Γίγαντας», ο ανήσυχος Ντιν λαχταρούσε να ξαναμπεί στην πίστα και έφυγε με την ασημένια Porsche του για να συμμετάσχει σε ένα ράλι σπορ αυτοκινήτων στο Σαλίνας της Καλιφόρνια, στις 30 Σεπτεμβρίου 1955.

Τον ηθοποιό συνόδευαν ο συντονιστής κασκαντέρ Μπιλ Χίκμαν, ο φωτογράφος του Κόλιερ, Σάνφορντ Ροθ, και ο Ρολφ Βύθεριχ, ο Γερμανός μηχανικός από το εργοστάσιο της Porsche που συντηρούσε το αυτοκίνητο του Ντιν, Porsche 550 Spyder «Little Bastard». Ο Βύθεριχ, ο οποίος είχε ενθαρρύνει τον Ντιν να οδηγήσει το αυτοκίνητο από το Λος Άντζελες στο Σαλίνας για να το στρώσει, συνόδευσε τον Ντιν με την Porsche. Στις 3:30 μ.μ., ο Ντιν έλαβε κλήση για υπερβολική ταχύτητα, όπως και ο Χίκμαν, ο οποίος τον ακολουθούσε με ένα άλλο αυτοκίνητο.

Καθώς η ομάδα ταξίδευε προς την εκδήλωση μέσω της αμερικανικής εθνικής οδού 466 (τώρα SR 46), περίπου στις 5:15 μ.μ. ένα όχημα μάρκας Ford του 1950, περνούσε από μια διασταύρωση ενώ έστριβε, μπροστά από την Porsche. Ο Ντιν, ανίκανος να σταματήσει εγκαίρως, χτύπησε την πλευρά του οδηγού του Ford με αποτέλεσμα το αυτοκίνητο του Dean να αναπηδήσει στο πεζοδρόμιο στην άκρη του αυτοκινητόδρομου. Ο συνεπιβάτης του Dean, Wütherich, εκσφενδονίστηκε από την Porsche, ενώ ο Ντιν σκοτώθηκε ακαριαία.

Ο οδηγός του Ford βγήκε από το κατεστραμμένο όχημά του με ελαφρά τραύματα. Το ατύχημα έγινε μάρτυρας από αρκετούς περαστικούς που σταμάτησαν για να βοηθήσουν. Μια γυναίκα πήγε στον Τζέιμς Ντιν και εντόπισε αδύναμο σφυγμό, αλλά «ο θάνατος φαινόταν να ήταν ακαριαίος», είχε αναφέρει. Ο θάνατος του Τζέιμς Ντιν διαπιστώθηκε κατά την άφιξη του με ασθενοφόρο στο Νοσοκομείο Paso Robles στις 6:20 μ.μ.

Το αξιοσημείωτο στο τραγικό γεγονός είναι ότι σχεδόν δημιουργήθηκε ένα κύμα «πιστών» για τον αποθανόντα σταρ του κινηματογράφου. Ο Τζέιμς Ντιν είχε μπει στο πάνθεον του Χόλιγουντ. Αυτό, εκπληρώθηκε με τις δύο ταινίες που κυκλοφόρησαν μετά θάνατον («Επαναστάτης Χωρίς Αιτία» και « Ο Γίγαντας») και αμφότερες του έδωσαν υποψηφιότητα για Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου.

Η κηδεία του Ντιν πραγματοποιήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 1955 στην εκκλησία Fairmount Friends στο Φέρμαουντ της Ιντιάνα. Υπολογίζεται ότι 600 άτομα ήταν παρόντες, ενώ άλλοι 2.400 θαυμαστές συγκεντρώθηκαν έξω από τον ναό κατά τη διάρκεια της πομπής. Η τελευταία κατοικία του Τζέιμς Ντιν βρίσκεται στο κοιμητήριο Park στο Φέρμαουντ, περίπου ένα μίλι από την Πινακοθήκη Τζέιμς Ντιν.

Πηγές: jamesdeangallery.com, britannica.com