Η Θεσσαλονίκη μέσα από τα μουσεία της

Η Θεσσαλονίκη κουβαλά την ιστορία της σε πολλά διαφορετικά σημεία του χάρτη. Στους δρόμους της, στα μνημεία της, στις γειτονιές της, αλλά και πίσω από τις πόρτες των μουσείων της.

Οι μόνιμοι κάτοικοι περνάμε καθημερινά δίπλα από τα μουσεία της πόλης και συχνά αφήνουμε την επίσκεψή τους για «κάποια άλλη στιγμή». Όμως, μέσα στους μουσειακούς χώρους κρύβεται μια διαφορετική Θεσσαλονίκη, μία πόλη που δεν έχουμε ζήσει, αλλά αξίζει να γνωρίσουμε.

Από την αρχαιότητα και το Βυζάντιο μέχρι τη σύγχρονη τέχνη, τον κινηματογράφο και την ιστορία της πόλης, συγκεντρώσαμε όσα μπορεί να δει και να ανακαλύψει κανείς σήμερα στους μουσειακούς χώρους της Θεσσαλονίκης για ένα μοναδικό ταξίδι που ενώνει εικόνες μιας άλλης εποχής με το σήμερα.

MOMUS: Τέσσερις χώροι, μία ενιαία εμπειρία τέχνης**

Το MOMUS, ο Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης, αποτελεί έναν ενιαίο Οργανισμό που συνδέει πέντε φορείς με διαφορετικές καλλιτεχνικές θεματικές, κάτω από κοινή στρατηγική και όραμα.

Από τη μοντέρνα και σύγχρονη τέχνη έως τη φωτογραφία, τον καλλιτεχνικό πειραματισμό και τη σύγχρονη γλυπτική, στόχος του Οργανισμού είναι να καταστήσει την τέχνη ουσιαστικό μέρος της καθημερινότητας, λειτουργώντας ως καταλύτης γνώσης, ενσυναίσθησης και κοινωνικού μετασχηματισμού.

Με έδρα και τέσσερις χωρους στη Θεσσαλονίκη, μουσείο στην Αθήνα και ισχυρή παρουσία διεθνώς, το MOMUS αποτελεί ένα δυναμικό κέντρο καλλιτεχνικής δημιουργίας και πολιτιστικών ανταλλαγών, που φέρνει σε επαφή καλλιτέχνες, κοινό και ιδέες.

Στη Θεσσαλονίκη, οι τέσσερις χώροι του προσφέρουν διαφορετικές και εξίσου συναρπαστικές εμπειρίες για τον επισκέπτη.

Το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Μονή Λαζαριστών είναι άμεσα συνδεδεμένο με τη Συλλογή και το Αρχείο του Γιώργου Κωστάκη. Η μόνιμη έκθεση μεταφέρει τον επισκέπτη στις αρχές του 20ού αιώνα και στη Ρωσική Πρωτοπορία, παρουσιάζοντας τις σχέσεις της τέχνης με το θέατρο, την επιστήμη, την ποίηση, τη λογοτεχνία και την πολιτική.

Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, στη ΔΕΘ-HELEXPO, αποτελεί κομμάτι της εικαστικής ιστορίας της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για το πρώτο μουσείο σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα, που δημιουργήθηκε από μια ομάδα φιλότεχνων της πόλης και εμπλουτίστηκε μέσα από σημαντικές δωρεές, μεταξύ άλλων του Αλέξανδρου Ιόλα. Με την ίδρυση του MOMUS το 2018, στις συλλογές του προστέθηκαν και εκείνες του πρώην Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης.

Το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, στην Αποθήκη Α του Λιμανιού, είναι το μοναδικό κρατικό μουσείο της χώρας αφιερωμένο στην τέχνη της φωτογραφίας. Διαθέτει περίπου 120.000 αρνητικά και φωτογραφικά αντικείμενα, ενώ φιλοξενεί περιοδικές εκθέσεις και διεθνείς συμπαραγωγές.

Ο χώρος στο Πειραματικό Κέντρο Τεχνών, επίσης στο Λιμάνι, λειτουργεί πολυμορφικά, φιλοξενώντας projects που προβάλλουν τη σύνθεση των τεχνών και των εκφραστικών μέσων, τις διαθεματικές-υβριδικές σχέσεις, και τη διασύνδεση επιστήμης, τεχνολογίας και τέχνης, μέσα από καινοτόμες και πειραματικές δράσεις, παρουσιάσεις και εκθέσεις.

Η συνδυαστική επίσκεψη και στους τέσσερις χώρους του MOMUS στη Θεσσαλονίκη, μπορεί να μοιάζει ανέφικτη σε μια μέρα, αλλά δεν είναι! Οι αποστάσεις μεταξυ των χωρων είναι μικρές και διευκολύνονται πλέον και από το μετρό.

Το πρόγραμμα του MOMUS περιλαμβάνει, πέρα από εκθέσεις, συναυλίες, θεματικά εργαστήρια, καλοκαιρινά προγράμματα για παιδιά και δραματοποιημένες ξεναγήσεις, μεταξύ άλλων.

Με όχημα τη δημιουργικότητα, πραγματοποιούνται και δράσεις εκτός των μουσείων, όπως το MOMUS Air στο αεροδρόμιο «Μακεδονία», όπου η τεχνολογία συναντά την ταξιδιωτική εμπειρία, αλλά και το πρόγραμμα pop up εργαστηρίων τέχνης «Hop(e) Art» στη Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας «Νίκος Κούρκουλος» στη Θεσσαλονίκη, για ογκολογικούς ασθενείς και συνοδούς τους, αναδεικνύοντας τις ουσιαστικές δυνατότητες της ενασχόλησης με την Τέχνη.

Ο Οργανισμός αξιοποιεί επίσης την τεχνολογία μέσω της συνεργασίας του με τη Smartify, με στόχο η τεχνολογία να λειτουργήσει ως εργαλείο που εμπλουτίζει την κατανόηση, ενισχύει την προσβασιμότητα και δημιουργεί νέους τρόπους αλληλεπίδρασης με την τέχνη για διαφορετικές ομάδες κοινού.

Το MOMUS προχωρά σταδιακά στην ανάπτυξη ψηφιακών ξεναγήσεων, ηχητικών διαδρομών, πολυμεσικού περιεχομένου και εξατομικευμένων προτάσεων περιήγησης. Μάλιστα, στο Δωμάτιο Κωστάκη στο MOMUS-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης χρησιμοποιούνται εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητας (Augmented Reality), που προσφέρουν μια πιο βιωματική και διαδραστική προσέγγιση στην ιστορία της ρωσικής πρωτοπορίας.

Το ηλεκτρονικό πωλητήριο του MOMUS, συνδυαστικά με τα φυσικά πωλητήρια στους χώρους του, δίνουν τη δυνατότητα σε όποιον ενδιαφέρεται να εμπλουτίσει τη βιβλιοθήκη του με καταλόγους από τις εκθέσεις του Οργανισμού, να ανανεώσει τη γραφική του ύλη και -γιατί όχι- να ανανεώσει την γκαρνταρόμπα του με αντικείμενα υψηλής αισθητικής!

Πληροφορίες: Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη–Κυριακή 10:00–18:00, Πέμπτη 12:00–20:00, Δευτέρα κλειστά. Εισιτήρια**: Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης: 8€ γενικό / 4€ μειωμένο | Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης: 8€ γενικό / 4€ μειωμένο | Μουσείο Φωτογραφίας + Πειραματικό Κέντρο Τεχνών: 8€ / 5€ μειωμένο | Οι τιμές και τα ωράρια ενδέχεται να διαφοροποιούνται σε ειδικές εκθέσεις ή δράσεις.

Μουσείο Κινηματογράφου: Όταν η ιστορία του σινεμά ξετυλίγεται σαν μία ταινία**

Το Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε το 1997, όταν η Θεσσαλονίκη ήταν η Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για την συγκέντρωση, τη διάσωση και τη μουσειολογική προβολή των στοιχείων της κινηματογραφικής ζωής της χώρας.

Το Μουσείο Κινηματογράφου πειραματίζεται επάνω στους τρόπους με τους οποίους οι επισκέπτες μπορούν να μυηθούν στη μαγεία του ελληνικού σινεμά, ξεκινώντας από τις πρώτες αμήχανες προσπάθειες των αρχών του 20ού αιώνα και φτάνοντας μέχρι τις ταινίες που παίζονται σήμερα στις αίθουσες.

Με αυτό τον τρόπο, το Μουσείο προσκαλεί τον επισκέπτη να περιηγηθεί όχι σε μια συλλογή αντικειμένων που σχετίζονται με το σινεμά, αλλά σε μια «συλλογή στιγμών θέασης». Χαμηλώνει τα φώτα και ξετυλίγεται σαν το φιλμ μιας ταινίας, που συγκροτείται από μικρές στάσεις – σεκάνς της ιστορίας του ελληνικού σινεμά. Εικόνες και ήχοι από δεκάδες προβολές, αφίσες, φωτογραφίες και αντικείμενα δεν εκτίθενται με την παραδοσιακή έννοια του όρου, αλλά συνεργάζονται για να δημιουργήσουν μια κινηματογραφική ψευδαίσθηση, στην οποία καταδύεται βήμα-βήμα ο επισκέπτης.

Το Μουσείο πραγματοποιεί μια κατάδυση στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου. Η γνωστή συλλογή κινηματογραφικών γιγαντοαφισών «HELLAFFI», η οποία θεωρείται μοναδική στον κόσμο, αφού περιλαμβάνει, εκτός από γιγαντοαφίσες ζωγραφισμένες στο χέρι, προσχέδια με μολύβι, λιθογραφίες, έργα με ακουαρέλα, σινική μελάνη και κραγιόνι. Στις συλλογές Αρβανιτίδη, Μπιλιλή, Παπαδόπουλου, αλλά και αυτή του υπουργείου Μακεδονίας – Θράκης, οι επισκέπτες μπορούν να ανακαλύψουν από γιγαντοαφίσες που τοποθετήθηκαν στις προσόψεις κινηματογράφων της Θεσσαλονίκης, μέχρι ελληνικές και ξένες ταινίες, κινηματογραφικές συσκευές και εξαρτήματα παλαιότερων δεκαετιών, μηχανές προβολής, βιβλία, έντυπα για τον κινηματογράφο και εκπαιδευτικές ταινίες του 1970.

Στο Μουσείο θα βρει κανείς και την Κινηματογραφική Βιβλιοθήκη, η οποία εγκαινιάστηκε τον Μάρτιο του 2013 και περιλαμβάνει χιλιάδες μουσεία και κινηματογραφικά περιοδικά.

Οι μουσειοπαιδαγωγοί υποδέχονται μαθητές της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με πλήθος δραστηριοτήτων για να τους συστήσουν την μαγεία της κινηματογραφικής παιδείας και τέχνης.

Παράλληλα, μια βαλίτσα γεμάτη Σινεμά, η Σινεβαλίτσα, ξεκινάει το ταξίδι της από το Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης στα δημοτικά σχολεία όλης της Ελλάδας και μέσα από διασκεδαστικές δραστηριότητες και δημιουργικό παιχνίδι καλεί παιδιά και εκπαιδευτικούς να γνωρίσουν από κοντά την ιστορία αλλά και τη μαγεία του Κινηματογράφου.

Το Μουσείο διαθέτει πωλητήριο στην είσοδο, όπου μπορεί να βρει κανείς εκδόσεις του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, καθώς και συλλεκτικά αντικείμενα των διοργανώσεων του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

Ακόμη, εμπλουτίζει την εμπειρία του επισκέπτη αξιοποιώντας ψηφιακά και οπτικοακουστικά μέσα, καθιστώντας την ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου ακόμα πιο ζωντανή και προσιτή.

Μέσα από ψηφιακό και αρχειακό υλικό, καθώς και διαδραστικές οθόνες αφής (touch screens), ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να διαμορφώσει τη δική του διαδραστική περιήγηση στην ιστορία και την εξέλιξη του ελληνικού κινηματογράφου. Παράλληλα, η διαδικτυακή παρουσία του Μουσείου διευρύνει την πρόσβαση στο περιεχόμενό του, προσφέροντας τη δυνατότητα εξερεύνησης του υλικού και πέρα από τα όρια του φυσικού εκθεσιακού χώρου.

Πληροφορίες:** Δευτέρα έως Τετάρτη 09.00 – 15.00, Πέμπτη & Παρασκευή 09.00 – 19.00 | Κανονικό εισιτήριο: 3€, Μειωμένο εισιτήριο: 2€ | Προβλήτα Α΄, Λιμάνι Θεσσαλονίκης |Το Μουσείο είναι προσβάσιμο σε άτομα με αναπηρία.

Ολυμπιακό Μουσείο: Εκεί όπου η κληρονομιά γίνεται εμπειρία**

Μπορεί η Ολυμπιακή ιστορία να γίνει κάτι περισσότερο από μια διαδρομή στο παρελθόν; Η απάντηση στο Ολυμπιακό Μουσείο, βρίσκεται σε όλα όσα μπορεί να ανακαλύψει και να ζήσει ο επισκέπτης του.

Το 1ο (2004) και μεγαλύτερο Ολυμπιακό Μουσείο στην Ελλάδα, ιδρυτικό μέλος του Παγκοσμίου Δικτύου Ολυμπιακών Μουσείων (Λοζάνη, 2006), αναγνωρισμένο από την Ελληνική και τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή (IOC), το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM) και τη Διεθνή Ένωση Αθλητικής Κληρονομιάς (ISHA), με δυναμική διεθνή παρουσία και συλλογή που ξεπερνά τα 10.000 τεκμήρια, αποτελεί επίσημο θεματοφύλακα του Ολυμπιακού Κινήματος, αναδεικνύοντας την εθνική πολιτιστική και αθλητική κληρονομιά μέσα σε έναν σύγχρονο χώρο 4.500 τ.μ. στο κέντρο της πόλης.

Στη Μόνιμη Έκθεση «Ολυμπιακοί Αγώνες», η ιστορία ξεδιπλώνεται από την αρχαιότητα έως σήμερα, μέσα από ενότητες αφιερωμένες στους Θερινούς και Χειμερινούς Ολυμπιακούς και Παραολυμπιακούς Αγώνες, καθώς και στους Ολυμπιακούς Αγώνες Νέων. Ιστορικά τεκμήρια, προσωπικά αντικείμενα σπουδαίων αθλητών και ιστορίες πίσω από χαρακτηριστικές και συγκινητικές Ολυμπιακές στιγμές συνθέτουν τη διαδρομή της έκθεσης. Η εκθεσιακή περιήγηση εμπλουτίζεται με ψηφιακές, διαδραστικές εφαρμογές και πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό.

Η εμπειρία της επίσκεψης συμπληρώνεται μέσα από το δια βίου εκπαιδευτικό έργο του Μουσείου, έναν από τους βασικούς ιδρυτικούς του πυλώνες. Περισσότεροι από ενάμιση εκατομμύριο μαθητές έχουν συμμετάσχει μέχρι σήμερα στα εκπαιδευτικά του προγράμματα.

Η δράση και το έργο του Μουσείου δεν περιορίζονται στους φυσικούς του χώρους. Η συμμετοχή και η διάδραση αποτελούν βασικά στοιχεία της λειτουργίας του, μέσα από ένα ευρύ πλέγμα συνεργασιών και δράσεων που συνδέουν την Ολυμπιακή κληρονομιά με την κοινωνία.

Από τον εορτασμό της Διεθνούς Ολυμπιακής Ημέρας (‘’Olympic Day Run’’ Greece) στη Θεσσαλονίκη και την Αρχαία Ολυμπία μέχρι τις πολιτιστικές δράσεις σε εμβληματικά τοπόσημα και τις διεθνείς συνέργειες (Μουσείο Λούβρου, 2024) – ανάδειξης της εθνικής μας κληρονομιάς, το Μουσείο λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για τον αθλητισμό, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και τον τουρισμό.

Εκεί που ζωντανεύει η Ολυμπιακή κληρονομιά και γίνεται γνώση, συμμετοχή, έμπνευση και εμπειρία, προσκαλώντας τον επισκέπτη να την ανακαλύψει, με έναν σύγχρονο και βιωματικό τρόπο.

Πληροφορίες:** Ώρες Λειτουργίας: Δευτέρα – Παρασκευή 09:00 – 19:00, Σάββατο 10:00 – 16:00, Κυριακή 10:00 – 14:00 | Τηλέφωνο επικοινωνίας: 2310 968531 | Γενική είσοδος: 10 ευρώ | Αγ.Δημητρίου & 3ης Σεπτεμβρίου

Αρχαιολογικό Μουσείο: Εκεί όπου η Ιστορία γίνεται εμπειρία**

Το Αρχαιολογικό Μουσείο είναι ένας ζωντανός οργανισμός πολιτισμού, έρευνας, εκπαίδευσης και δημιουργικού διαλόγου, με επίκεντρο την ιστορία της Θεσσαλονίκης και της Μακεδονίας.

Στις δέκα μόνιμες θεματικές εκθέσεις του παρουσιάζονται περισσότερες από 3.500 αρχαιότητες, μέσα από τις οποίες ξεδιπλώνεται η ζωή στη Μακεδονία από την προϊστορία έως την ύστερη αρχαιότητα. Ανάμεσα στα σημαντικότερα εκθέματα βρίσκονται ο Κρατήρας και ο Πάπυρος του Δερβενίου, καθώς και η εντυπωσιακή συλλογή χρυσών στεφανιών, ενώ τρεις υπαίθριες εκθέσεις επεκτείνουν την εμπειρία και στους εξωτερικούς χώρους του μουσείου.

Οι περιοδικές εκθέσεις ανανεώνουν διαρκώς την επαφή του κοινού με τις συλλογές, ενώ το ΑΜΘ δημιουργεί γέφυρες ανάμεσα στην αρχαιότητα και τη σύγχρονη τέχνη.

Το εκπαιδευτικό και πολιτιστικό του πρόγραμμα περιλαμβάνει δράσεις για μαθητές και οικογένειες, εργαστήρια, ξεναγήσεις, διαλέξεις, συνέδρια, συναυλίες, θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις, κινηματογραφικές προβολές και τη Λέσχη Ανάγνωσης.

Ιδιαίτερη θέση έχει η έρευνα, καθώς το μουσείο να συνεργάζεται με πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Διαθέτει το μοναδικό Εργαστήριο Αρχαιομετρίας σε ελληνικό μουσείο. Η διεθνής του παρουσία ενισχύεται και μέσα από μεγάλες εκθέσεις στο εξωτερικό και επιστημονικές διοργανώσεις, όπως η 13η Διεθνής Στρογγυλή Τράπεζα για την Πολυχρωμία στην Αρχαία Γλυπτική και Αρχιτεκτονική, που θα πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο του 2026.

Η τεχνολογία αποτελεί πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της εμπειρίας του ΑΜΘ, με εφαρμογές εικονικής πραγματικότητας, ψηφιακές ξεναγήσεις σε 12 γλώσσες, τεχνητή νοημοσύνη, RFID και τον Ίντι, το πρώτο ελληνικό κοινωνικό ρομπότ μουσείου. Παράλληλα, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην προσβασιμότητα, με Ελληνική Νοηματική Γλώσσα, απτικές περιηγήσεις, κοινωνικές ιστορίες για άτομα στο φάσμα του αυτισμού και «Δωμάτιο Ηρεμίας».

Το ΑΜΘ επενδύει στο μέλλον μέσα από νέα ευρωπαϊκά προγράμματα, ερευνητικές συνεργασίες και την προετοιμασία νέας μόνιμης έκθεσης για την αρχαία Πύδνα. Έχει αναπτύξει μια ιδιαίτερα σημαντική και πολυδιάστατη εκδοτική παραγωγή με 60 τίτλους και με σκοπό τη διάχυση της αρχαιολογικής γνώσης τόσο στο επιστημονικό όσο και στο ευρύ κοινό.

Το Πωλητήριο αποτελεί επίσης αναπόσπαστο μέρος της συνολικής εμπειρίας. Περισσότερο από ένα απλό museum shop, λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στις συλλογές του μουσείου και το σήμερα. Οι επισκέπτες μπορούν να βρουν αντίγραφα αρχαιοτήτων, παιχνίδια και δραστηριότητες, αλλά και σύγχρονες δημιουργίες καλλιτεχνών και τεχνιτών που εμπνέονται από τα εκθέματα και επαναπροσεγγίζουν με σύγχρονο τρόπο υλικά, μορφές και τεχνικές της αρχαιότητας.

Στον χώρο του μουσείου λειτουργεί και το καφέ «ΠΡΟΣΕΧΩΣ», ένας ήρεμος χώρος κάτω από τα πλατάνια, ανοιχτός τόσο στους επισκέπτες όσο και στο κοινό της πόλης.

Πληροφορίες:** Μ. Ανδρόνικου 6 | Καθημερινά 09:00–17:00. Την πρώτη Πέμπτη κάθε μήνα, από Μάιο έως Σεπτέμβριο, 09:00–22:00. Εισιτήριο: 10€, μειωμένο: 5€.

Τελλόγλειο Ίδρυμα: Εκεί όπου η τέχνη ανοίγει διάλογο με την πόλη, την έρευνα και το κοινό**

Το Τελλόγλειο Ίδρυμα είναι ένας χώρος όπου η τέχνη, ο πολιτισμός και η εκπαίδευση συναντώνται μέσα από εκθέσεις, δράσεις και εμπειρίες για όλες τις ηλικίες. Με συλλογές που αριθμούν περίπου 14.000 έργα, φιλοξενεί περιοδικές εκθέσεις με διαφορετικές θεματικές, συχνά με ανατρεπτικές και ιδιαίτερες προσεγγίσεις, ενώ δίνει έμφαση στην έρευνα, τη δημιουργικότητα και την προσέγγιση του κοινού με πρωτότυπο και ελκυστικό τρόπο.

Αυτή την περίοδο, μπορεί κανείς να δει τα έργα του 6ου Διαγωνισμού Ζωγραφικής στη μνήμη του Λουκά Βενετούλια με θέμα «ΝΕΡΟ Α & Ω». Το φθινοπωρινό πρόγραμμα ανοίγει με δύο μεγάλες εκθέσεις: «Μετζικώφ. Ένας κόσμος Θαυμάτων», από τις 7 Οκτωβρίου, με σκηνικά, αξεσουάρ, κοστούμια και μακέτες που αποκαλύπτουν τη φευγαλέα διαδρομή της σκηνικής δημιουργίας και «Από-τύπωμα τέχνης: Η καλλιτεχνική τυπογραφία», από τις 27 Οκτωβρίου, με ιστορικές εκδόσεις και σπάνιες βιβλιοδεσίες.

Κάθε μεγάλη έκθεση συνοδεύεται από παράλληλες δράσεις, εκδηλώσεις και ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για όλες τις ηλικίες, ενώ τα Σαββατοκύριακα πραγματοποιούνται ξεναγήσεις από τους ερευνητές-επιμελητές.

Οι ξεναγήσεις «τρέχουν» και με τη βοήθεια της τεχνολογίας, καθώς μέσα από την ηλεκτρονική σελίδα του Ιδρύματος, μπορεί κανείς να περιηγηθεί στις συλλογές και τις εκθέσεις.

Στο αμφιθέατρο φιλοξενούνται διαλέξεις, θεματικές ημερίδες, συναυλίες και ειδικές προβολές, ενώ οι ειδικοί κατάλογοι-λευκώματα των εκθέσεων λειτουργούν ως ένας ακόμη «οδηγός» στη διαδρομή κάθε διοργάνωσης.

Στην υποδοχή λειτουργεί κατάστημα με είδη δώρων, ενώ τo «Tello Arts & Flavors» αποτελεί ένα σημείο συνάντησης στο κέντρο της πόλης για τους ανθρώπους που έχουν την τέχνη μέσα τους και προσφέρει μοναδικές γεύσεις, ποτό και καφέ, όλες τις ώρες, σε ένα ιδιαίτερης αισθητικής ποιότητας χώρο.

Πληροφορίες:** Αγίου Δημητρίου 159 Α, πίσω πλευρά του ΑΠΘ. Πρόσβαση με την λεωφορειακή γραμμή 17 του ΟΑΣΘ ή με το Μετρό Θεσσαλονίκης από τους πλησιέστερους Σταθμούς «Πανεπιστήμιο» και «Συντριβάνι» | Επικοινωνία: 2310247111 & 2310991610 | Λειτουργία: Καθημερινά, εκτός Δευτέρας | Εισιτήρια: Γενική Είσοδος 8 ευρώ

Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού: Η τέχνη και η ιστορία συναντούν τη σύγχρονη εμπειρία**

Το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, στο εμβληματικό κτίριο του Κυριάκου Κρόκου, προσφέρει στον επισκέπτη ένα θεματικό ταξίδι στον κόσμο του Βυζαντίου, μέσα από αυθεντικά αντικείμενα, έργα τέχνης, εποπτικό υλικό και σύγχρονες ψηφιακές εφαρμογές.

Στις έντεκα αίθουσες της μόνιμης έκθεσης παρουσιάζονται 3.190 αντικείμενα, επιλεγμένα από τις περισσότερες από 46.000 αρχαιότητες των συλλογών του, που χρονολογούνται από τον 2ο έως τον 20ό αιώνα.

Η διαδρομή περνά από διαφορετικές όψεις του βυζαντινού και μεταβυζαντινού πολιτισμού, από την καθημερινή και δημόσια ζωή, τη λατρεία και τα ταφικά έθιμα έως την αρχιτεκτονική, την τέχνη, το εμπόριο και τα επαγγέλματα.

Η εμπειρία που σίγουρα δεν αξίζει να χάσει ο επισκέπτης είναι η υπαίθρια έκθεση «Κισσός και Λίθος» στον νότιο κήπο, με ψηφιδωτά δάπεδα του 4ου αιώνα και αρχιτεκτονικά γλυπτά, ενώ η εμπειρία συμπληρώνεται με την επίσκεψη στον Λευκό Πύργο και τη μόνιμη έκθεση για την ιστορία της Θεσσαλονίκης, που ολοκληρώνεται με πανοραμική θέα στον Θερμαϊκό. Η παρουσίαση βασίζεται σε πολυμέσα, προβολές, γραφιστικές συνθέσεις και επιλεγμένο αρχαιολογικό υλικό, ώστε να προσφέρει μια πρώτη γνωριμία με τη διαχρονική ιστορία και φυσιογνωμία της πόλης.

Αυτή την περίοδο παρουσιάζεται επίσης η έκθεση της Nora Okka «SPOLIA: 22 μεταγραφές των λίθων της Μικρής Μητρόπολης Αθηνών».

Παράλληλα, το Μουσείο φιλοξενεί ξεναγήσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, διαλέξεις, προβολές και πολιτιστικές εκδηλώσεις. Η επαφή με μαθητές της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οικογένειες, ενήλικες και Άτομα με Αναπηρία, γίνεται μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα που συνδέουν την αρχαιολογία, τη συντήρηση, την καθημερινή ζωή, την τέχνη και την κοινωνία του Βυζαντίου. Ταυτόχρονα, παρέχεται η δυνατότητα σε εκπαιδευτικούς να πραγματοποιούν δράσεις με υλικό του Μουσείου.

Υπάρχουν ακόμη και θεματικές ξεναγήσεις, όπως ο κύκλος «Ένα έκθεμα διηγείται», κατά τον οποίο επιλεγμένα αντικείμενα παρουσιάζουν λιγότερο γνωστές πτυχές του βυζαντινού πολιτισμού.

Η επίσκεψη εμπλουτίζεται με δωρεάν ψηφιακό οδηγό σε έντεκα γλώσσες, τη δωρεάν εφαρμογή επαυξημένης πραγματικότητας «Εμπειρίες» και ψηφιακές περιηγήσεις.

Στο ανακαινισμένο πωλητήριο θα βρει κανείς εκδόσεις, αντίγραφα και μοναδικά δώρα, ενώ η «Λέσχη», το καφέ, μπαρ και εστιατόριο του μουσείου, προσφέρεται για μια στάση πριν ή μετά την περιήγηση.

Πληροφορίες:** Λεωφόρος Στρατού 2 | Λειτουργία θερινής περιόδου (8 Μαΐου – 31 Οκτωβρίου) Καθημερινά 08:00 – 20:00. Χειμερινή περίοδος (1η Νοεμβρίου – 31 Μαρτίου): Τετάρτη έως Δευτέρα, 08:30 – 15:30, Κλειστό κάθε Τρίτη. Οι ομαδικές επισκέψεις πραγματοποιούνται κατόπιν τηλεφωνικής συνεννόησης στο 2313 306422 | Εισιτήρια: Κανονικό: 10€, Μειωμένο: 5€ | Παρέχεται δυνατότητα ηλεκτρονικής έκδοσης εισιτηρίου μέσω της πλατφόρμας του ΟΔΑΠ.

Για Λευκό Πύργο ισχύει διαφορετικό εισιτήριο: Κανονικό 8 ευρώ, Μειωμένο 4 ευρώ. Για το διάστημα από τις 8 Αυγούστου έως και την 1η Νοεμβρίου 2026 το ωράριο έχει παραταθεί έως τις 21:00 καθημερινά.*

Μουσείο Θεσσαλονικέων Μητρόπολις: Τα ευρήματα του Μετρό ξεδιπλώνουν το παλίμψηστο της πόλης**

Το Μουσείο Θεσσαλονικέων Μητρόπολις είναι ο νέος χώρος πολιτισμού και ιστορικής αφήγησης της πόλης. Στεγάζεται σε ένα διατηρητέο κτίριο στρατωνισμού των τελών του 19ου αιώνα, μέσα στο Μητροπολιτικό Πάρκο Παύλου Μελά, και παρουσιάζει το «παλίμψηστο» της Θεσσαλονίκης μέσα από περίπου 2.500 ευρήματα που ήρθαν στο φως κατά τις σωστικές ανασκαφές για την κατασκευή του Μετρό.

Η περιήγηση ξεκινά από το ισόγειο, με την τιμητική στήλη του 3ου αιώνα που χάρισε στο Μουσείο το όνομά του, και συνεχίζεται με ευρήματα από δύο νέες αρχαιολογικές θέσεις: έναν οικισμό του 4ου αιώνα π.Χ. και ένα ρωμαϊκό νεκροταφείο. Στον όροφο, η ιστορία της πόλης ξεδιπλώνεται μέσα από τον κεντρικό οδικό της άξονα: από τον ελληνιστικό χαλικόστρωτο δρόμο και τον ρωμαϊκό Decumanus έως τη βυζαντινή Μέση οδό, τη Σαμπρή Πασά της οθωμανικής περιόδου και τη σημερινή Εγνατία.

Ψηφιακές παραγωγές, αγγεία, πολυτελή σκεύη, αντικείμενα λατρείας, γραφής και άθλησης, ευρήματα από βιοτεχνικές και εμπορικές δραστηριότητες, γλυπτά και αρχιτεκτονικά μέλη φωτίζουν διαφορετικές πτυχές της ζωής στη Θεσσαλονίκη. Η διαδρομή φτάνει έως τη Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917 και τον ανασχεδιασμό της πόλης από τον Ερνέστο Εμπράρ.

Στον αύλειο χώρο του μουσείου έχουν αναδειχθεί τμήμα υστερορρωμαϊκής αστικής έπαυλης με ψηφιδωτά και λουτρικές εγκαταστάσεις, η οποία προέρχεται από την περιοχή του Σταθμού της Αγίας Σοφίας και εμβληματικά επιτύμβια μνημεία, βωμοί και σαρκοφάγοι από τις δύο νεκροπόλεις της αρχαίας και ρωμαϊκής Θεσσαλονίκης.

Το Μουσείο διαθέτει ακόμη καφέ, πωλητήριο, χώρο απασχόλησης παιδιών και φιλοξενεί έργα από τη συλλογή του MOMUS, ενώ σχεδιάζει, με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές Δημοτικού και Γυμνασίου.

Πληροφορίες:** Ώρες λειτουργίας: Καθημερινά από τις 08:30 έως τις 15:30, εκτός Τρίτης | Γενική Είσοδος: 10 ευρώ | Βρίσκεται εντός του Μητροπολιτικού Πάρκου Παύλου Μελά και είναι εύκολα προσβάσιμο με τη γραμμή 27 του ΟΑΣΘ, με στάση λεωφορείου ακριβώς μπροστά στην πρώτη πύλη του πάρκου.

Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας – Θράκης: Η έπαυλη Μοδιάνο ανανεώνεται και η παράδοση συνεχίζει να ζει**

Το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης στεγάζεται στην ιστορική έπαυλη Μοδιάνο, ένα κτίριο χαρακτηρισμένο από το Υπουργείο Πολιτισμού ως Έργο Τέχνης.

Αυτή την περίοδο, ωστόσο, το κεντρικό κτίριο δεν είναι ανοικτό στο κοινό, καθώς βρίσκεται σε διαδικασία συντήρησης και αποκατάστασης σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού και την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων Κεντρικής Μακεδονίας. Οι εργασίες εκτιμάται ότι θα διαρκέσουν περίπου δύο χρόνια, ώστε στη συνέχεια η έπαυλη να αποδοθεί ξανά στην πόλη, πλήρως ανανεωμένη, με νέες εκθέσεις και δραστηριότητες.

Όσο το κεντρικό κτίριο παραμένει κλειστό, το κοινό μπορεί να επισκέπτεται το κτίριο περιοδικών εκθέσεων που βρίσκεται στην αυλή του Μουσείου. Από τα μέσα Σεπτεμβρίου έως τα μέσα Οκτωβρίου θα παρουσιαστεί η έκθεση σύγχρονης τέχνης του Θοδωρή Λάλου «Σύγχρονα Εθιμικά», με περίπου 30 περίοπτα γλυπτά και assemblage, εμπνευσμένα από τη συλλογή του Μουσείου και γενικότερα από τον λαϊκό πολιτισμό.

Από τα μέσα Νοεμβρίου και έως το τέλος της άνοιξης του 2027, στον ίδιο χώρο θα παρουσιαστεί η έκθεση «Από το κουκούλι στο υφάδι κι από το χθες στο αύριο», αφιερωμένη στο μετάξι του Σουφλίου και σε συνεργασία με τον Σύλλογο Φίλων Μετάξης «Η Χρυσαλλίδα». Η έκθεση φωτίζει την παράδοση και τη διαδρομή του μεταξιού, συνδέοντας το χθες με το αύριο.

Παρότι το βασικό του κτίριο βρίσκεται προσωρινά εκτός λειτουργίας, το Μουσείο παραμένει έτσι ένας ενεργός χώρος πολιτισμού, με το κτίριο περιοδικών εκθέσεων να συνεχίζει να υποδέχεται το κοινό και να φιλοξενεί νέες καλλιτεχνικές και πολιτιστικές προτάσεις.

Πληροφορίες: Αυτή την περίοδο το κεντρικό κτίριο (έπαυλη Μοδιάνο) είναι κλειστό για το κοινό λόγω των εργασιών συντήρησης και αποκατάστασης. Το κτίριο περιοδικών εκθέσεων στην αυλή παραμένει επισκέψιμο και θα φιλοξενεί τις προγραμματισμένες περιοδικές εκθέσεις.**

Το άρθρο δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο τεύχος #307*