ΔΕΘ: Οι ελαφρύνσεις που έμειναν εκτός για τις επιχειρήσεις

Εκτός πακέτου η μείωση φόρου στο 20% και τα αυξημένα «τίκετ», ενώ οι εισφορές μειώνονται μόνο για εργαζομένους.

▶ Η επιχειρηματική αγορά δεν είδε βασικές φορολογικές και ασφαλιστικές ελαφρύνσεις, ενώ παραμένουν ερωτήματα για την επόμενη ημέρα του Ταμείου Ανάκαμψης

Εξαγγέλλοντας διάσπαρτα μέτρα στήριξης έως το 2030 που εξαντλούν τον δημοσιονομικό χώρο με την προεκλογική λογική να δοθεί από «κάτι» σε «όλους», με έμφαση στην εκλογική «μάζα» συνταξιούχων και δημοσίων υπαλλήλων, αλλά και με ηχηρή την απουσία αναπτυξιακού οράματος για την επομένη του Ταμείου Ανάκαμψης, ξεδιπλώθηκε το πακέτο της ΔΕΘ. Αναμφισβήτητα ο μεγάλος χαμένος είναι η ίδια η οικονομία, γιατί δεν αιτιολογείται πώς θα γίνει το άλμα ιδιωτικών επενδύσεων και ανάπτυξης έως το 2030 στο οποίο στηρίζεται το πακέτο της ΔΕΘ.

Στην πράξη ο μεγάλος χαμένος είναι ο επιχειρηματικός κόσμος, καθώς και δεν «πήρε» και καλείται να επωμιστεί το «βάρος» των πολιτικών επιλογών των επόμενων ετών. Στις εξαγγελίες του πρωθυπουργού και τις πολυσέλιδες εξειδικεύσεις των αρμόδιων υπουργείων υπάρχουν ηχηρές απουσίες παρεμβάσεων-ελαφρύνσεων των επιχειρήσεων που είχαν σχεδόν προεξοφληθεί και ήταν εντελώς αναγκαίες ούτως ώστε να επιβιώσουν στο νέο σκηνικό ανταγωνιστικών πιέσεων και υψηλού κόστους που διαμορφώνεται στην παγκόσμια σκακιέρα.

Στα αζήτητα έμεινε τουλάχιστον έως και το 2030 (αν δεν βρεθούν επιπλέον δημοσιονομικά περιθώρια) η μείωση της φορολογίας των επιχειρήσεων από το 22% στο 20%. Ακόμα και τα αυξημένα από 6 ευρώ σε 10 ευρώ την ημέρα «τίκετ», για να μειωθεί το εργατικό κόστος με παράλληλη στήριξη των υπαλλήλων έναντι της πληθωριστικής λαίλαπας, δεν ακούστηκαν.

Επιπλέον, όχι μόνο δεν υπήρξε μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, αλλά και το 0,5% που είχε ήδη προαναγγελθεί από πέρσι τελικά επιλέχθηκε να διατεθεί μόνο στους εργαζομένους και όχι στους εργοδότες.

Δεν είναι μόνο αυτό. Ακόμη και η μείωση της προκαταβολής φόρου είναι εξαιρετικά οπισθοβαρής και ουσιαστικά θα φανεί το 2029! Ηχηρές είναι και οι απουσίες περαιτέρω παρεμβάσεων στα ακίνητα τα οποία θα τόνωναν όχι μόνο την επιχειρηματικότητα, αλλά και την αγορά κατοικίας, όπως ένα αυξημένο κίνητρο ασφάλισης κατοικιών.

Το πιο κομβικό στοιχείο είναι πως έλειπε παντελώς οποιαδήποτε κουβέντα ή υποσχετική για νέα τιμαριθμοποίηση της κλίμακας. Δηλαδή για μία κίνηση λογικής και «διαφάνειας» για το μέλλον, η οποία υπό τις παρούσες πληθωριστικές συνθήκες είναι παντελώς αναγκαία. Επίσης, η κατ’ επανάληψη επισήμανση της απουσίας επιπλέον δημοσιονομικού χώρου ουσιαστικά από μόνη της συνιστά μια παραδοχή της αδυναμίας εύρεσης επιπλέον περιθωρίου για μέτρα στήριξης από την πάταξη της φοροδιαφυγής και της σπατάλης, αλλά και από το μέρισμα της ανάπτυξης.

Νεφελώδες το τοπίο για το ΑΕΠ μετά τη λήξη των κονδυλίων**

Αφήγημα για την επόμενη μέρα δεν υπήρξε στις εξαγγελίες, παρά μόνο διάσπαρτοι στόχοι για το 2030 και για το πόσο θα πρέπει να αυξηθούν (μέσω ιδιωτικής κυρίως συνεισφοράς) οι επενδύσεις, η παραγωγικότητα και το ΑΕΠ. Για τον επιχειρηματικό κόσμο αλλά και για το σύνολο της οικονομίας ο ορίζοντας γίνεται ακόμα πιο νεφελώδης, δεδομένου ότι πλέον δεν υπάρχει η «σταθερά» του Ταμείου Ανάκαμψης και των κονδυλίων που -με όποιο τρόπο κι αν μοιράστηκαν- τόνωσαν, σε κάθε περίπτωση, λιγότερο ή περισσότερο, το ΑΕΠ.

Όσον αφορά την κατανομή των μέτρων, μοιράστηκε και το σύνολο της ρήτρας ενεργειακής διαφυγής: αποφέρει τελικά μόνο 700 εκατ. ευρώ σε εύρος διετίας 2026-2026, τα οποία τροφοδότησαν την άνοδο του εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων χωρίς καμία εξήγηση για το πού τελικά θα καταλήξουν και με πιθανό το ενδεχόμενο να πρέπει απλώς να καλύψουν μετέωρα έργα, τα οποία απετάχτηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης. Το υπόλοιπο περιθώριο που δίνεται από αυτή την ευελιξία των Βρυξελλών πηγαίνει σε επενδύσεις για την άμυνα…

Η επιλογή αυτή έχει δική σημασία, με δεδομένο ότι με βάση και τα νέα στοιχεία του ΚΕΦΙΜ, που ανακοινώθηκαν την Τετάρτη, οι ελληνικές επενδύσεις, παρά το τεράστιο πακέτο του Ταμείου Ανάκαμψης, παραμένουν στα τάρταρα, ειδικά οι επιχειρηματικές. Κάτι που είναι λογικό, δεδομένου ότι, όπως θα δείξει και ο τελικός απολογισμός, μόνο ένα μικρό μέρος (1,5 δισ. ευρώ επί συνόλου 18 δισ. ευρώ επιδοτήσεων) από το Ταμείο Ανάκαμψης είχε σχεδιαστεί να οδεύσει στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις για δράσεις επιδοτήσεων, αλλά τελικά ακόμα και μέρος από το ποσό αυτό δεν έφτασε στην αγορά, αλλά παρκαρίστηκε σε «ταμεία».

Οι παγίδες για τη συνοχή**

Παγίδες υπάρχουν όμως στα μέτρα που ανακοινώθηκαν και για άλλες κοινωνικές ομάδες, το οποίο έχει σημασία όχι μόνο για την ανάπτυξη και τη συνοχή, αλλά και για την εσωτερική ζήτηση και την κατανάλωση στην οικονομία. Ανακοινώθηκε η στήριξη στις τρίτεκνες οικογένειες, κίνηση που προφανώς ήταν εντελώς αναγκαία.

Ωστόσο, ξεχάστηκαν εντελώς οικογένειες με 1 ή 2 παιδιά και τα νέα ζευγάρια, που επίσης έχουν αυξημένες ανάγκες λόγω της κρίσης τιμών. Αλλά και στον αποταμιευτικό λογαριασμό (ο οποίος πορεύεται στο νέο δόγμα της Ε.Ε. για πανευρωπαϊκή ένωση, αποταμιεύσεων και επενδύσεων) δεν υπήρξε καμία πρόβλεψη για τους «μη έχοντες». Δηλαδή για το -μεγάλο ακόμη- τμήμα του πληθυσμού που ζει κάτω από το όριο της φτώχειας και προφανώς δεν μπορεί να βάλει λεφτά στην άκρη. Αυτό σημαίνει πως τα παιδιά αυτών των οικογενειών θα έχουν ακόμα πιο λίγες ευκαιρίες στο μέλλον….

Αντίμετρα με τα στελέχη και τους επενδυτές τρίτων χωρών**

Τα δύο «αντίμετρα» για να αυξηθεί ο δημοσιονομικός χώρος που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ είναι η επιπλέον φορολόγηση 1.400 υψηλόβαθμων στελεχών αλλά και η αύξηση φορολογίας στην αγορά ακινήτων από επενδυτές τρίτων χωρών. Ειδικά το δεύτερο μέτρο έχει προκαλέσει ήδη αντιδράσεις από κατασκευαστικές εταιρείες και μένει να φανεί πώς θα αποκρυσταλλωθεί.

Αναλυτικά, ο συντελεστής φόρου για τις αμοιβές που λαμβάνουν μέλη διοικητικών συμβουλίων και άλλα στελέχη υπό τη μορφή μερισμάτων από τα κέρδη διαμορφώνεται σε 15% (αντί για 5%) για το ποσό της ετήσιας αμοιβής που υπερβαίνει τα 60.000 ευρώ. Τα μερίσματα των μετόχων συνεχίζουν να φορολογούνται με 5%. Αφορά περίπου 1.400 στελέχη επιχειρήσεων, με φόρο εισοδήματος από μερίσματα περίπου 12 εκατ. ευρώ το 2025.

Ο φόρος μεταβίβασης για αγορά κατοικιών (δεν αφορά επαγγελματικούς χώρους, οικόπεδα ή άλλα ακίνητα) για πολίτες εκτός Ε.Ε. αυξάνεται σε 15% (15,45%, συνυπολογίζοντας την εισφορά 3% επί του φόρου υπέρ δήμων). Υπολογίζεται πως το 2025 επενδύθηκαν 800 εκατ. ευρώ για αγορά κατοικιών από τρίτες χώρες.

Σταδιακά και σε βάθος χρόνου η στήριξη της αγοράς**

Ο κατάλογος των μέτρων του πακέτου της ΔΕΘ για τις επιχειρήσεις αλλά και ο χρόνος «υλοποίησής» τους, σύμφωνα με την εξειδίκευση που έκανε το ΥΠΕΘΟΟ, είναι ο εξής:

– Μείωση προκαταβολής φόρου κατά 5% ετησίως στα νομικά πρόσωπα από το φορολογικό έτος 2028 (δηλώσεις 2029) και κάθε έτος μέχρι να φτάσει στο 50% από 80% σήμερα (στις δηλώσεις του 2030 θα είναι 70% και το 2034 50%). Το όφελος αρχίζει να φαίνεται μόνο το 2029 (373 εκατ. ευρώ) και φτάνει σε 394 εκατ. ευρώ το 2030.

– Θέσπιση επιταχυνόμενων αποσβέσεων για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό (από 10% σε μια δεκαετία σε 10-10-15-15-25-25 σε μια εξαετία). που προμηθεύονται από το φορολογικό έτος 2027. Το εκτιμώμενο όφελος επίσης αρχίζει να φαίνεται από το 2030 (ανέρχεται σε 48 εκατ. ευρώ) και αυξάνεται στη συνέχεια έως τα 530 εκατ. το 2033 για να αρχίσει η επιβράδυνση στα 59 εκατ. το 2037.

– Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, αρχίζοντας από την ελληνική περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη. Κατάργηση από το 2027 (φορ. έτος 2026) στην ελληνική περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη, μείωση 50% στην Αττική το 2028 και κατάργηση στην Αττική το 2029. Το όφελος αρχίζει από το 2027 (82 εκατ. ευρώ και ουσιαστικά κορυφώνεται το 2029-2030 στα 201 εκατ. ευρώ).

– Αύξηση επιστροφής επενδυτικού R&D Clawback από 150 εκατ. σε 200 εκατ. ευρώ τη διετία (από τα επενδυτικά σχέδια που θα εγκριθούν από τη διετία 2026-2027). Όφελος 25 εκατ. ευρώ από το 2037.

– Απαλλαγή από τις προσαυξήσεις βάσει κύκλου εργασιών και μισθοδοσίας προσωπικού, κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος, για συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες που έχουν υποβάλει όλα τα στοιχεία myDATA, έχουν διασύνδεση POS και ταμειακών για το εκάστοτε φορολογικό έτος και δεν έχουν υποπέσει σε φορολογική ή εργατική παράβαση την τελευταία πενταετία. Ισχύει από το φορολογικό έτος 2026 (δηλώσεις 2027 με όφελος 170 εκατ. ευρώ). Επιπλέον επέκταση μείωσης 50% σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και ειδικές πρόνοιες για ταξί ανάλογα με το ποσοστό συνιδιοκτησίας.

– Μείωση προκαταβολής φόρου ατομικών επιχειρήσεων από το 55% στο 50% από το φορολογικό έτος 2027 (δηλώσεις 2028 με όφελος 82 εκατ. ευρώ).

Τα νούμερα πίσω από τα 2,2 δισ. ευρώ**

Τα νέα μέτρα που δεν έχουν θεσμοθετηθεί ανέρχονται σε 605 εκατ. ευρώ για το 2026 και 2,2 δισ. ευρώ για το 2027. Από αυτά τα 300 εκατ. ευρώ του 2026 και τα 400 εκατ. ευρώ του 2027 είναι αύξηση του ΠΔΕ και καλύπτεται από την ρήτρα διαφυγής για την ενεργειακή κρίση.

Επίσης σε σχέση με τον Απρίλιο του 2026 αναγνωρίστηκαν επιπλέον 80 εκατ. ευρώ για το 2026 και περίπου 300 εκατ. ευρώ για το 2027 και τα επόμενα έτη ως ενεργητικά μέτρα εσόδων (Discretionary Revenues Measures-DRM). Προέρχονται από την επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε νέους κλάδους από τον Νοέμβριο 2026, με 21 εκατ. για φέτος και 199 εκατ. για του χρόνου, από το χαρτόσημο (μεταρρύθμιση ψηφιακής είσπραξης, με όφελος 59 εκατ. από φέτος) και από την αναπροσαρμογή τελών ταξινόμησης στα υβριδικά οχήματα (37 εκατ. ευρώ από το 2027).

ΠΗΓΗ: dealnews