Mιχάλης Κατρίνης: «Το ΠΑΣΟΚ διεκδικεί να αλλάξει τη ζωή των πολιτών»

Σε μια συγκυρία έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων και πιεστικής καθημερινότητας για την ελληνική κοινωνία, ο βουλευτής Ηλείας του ΠΑΣΟΚ, Μιχάλης Κατρίνης ανοίγει τα χαρτιά του στο Newsbeast σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη.

Σχολιάζοντας την πρόσφατη επίσκεψη του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών, Μαρκ Ρούμπιο, στην Αθήνα, στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα για την εξωτερική πολιτική της χώρας: η Ελλάδα οφείλει να είναι ένας αξιόπιστος, αλλά όχι δεδομένος και πρόθυμος σύμμαχος, διεκδικώντας απτά ανταλλάγματα στην ασφάλεια, την αμυντική βιομηχανία και την ενέργεια, μακριά από λογικές «συνδιαχείρισης» με την Τουρκία.

Παράλληλα, τοποθετείται για το φλέγον ζήτημα των πολιτικών συνεργασιών σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας, απορρίπτοντας τη συγκυβέρνηση με τη Νέα Δημοκρατία και ξεκαθαρίζοντας ότι για το ΠΑΣΟΚ, οι όποιες προοδευτικές συγκλίσεις κρίνονται αποκλειστικά πάνω σε προγραμματικές βάσεις για την κοινωνία και τους θεσμούς, και όχι σε μια απλή «ανταλλαγή προσώπων».

Με την ακρίβεια να αποτελεί το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα των νοικοκυριών, ξεδιπλώνει το σχέδιο της παράταξης για την πραγματική οικονομία, προτάσσοντας τη μείωση του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά με αυστηρούς ελέγχους και τη στήριξη του κόσμου της εργασίας. Τέλος, αναλύοντας την άνοδο της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη, μεταφέρει την εμπειρία του/της από την περιφέρεια και την Ηλεία, υπογραμμίζοντας ότι η Κεντροαριστερά θα γίνει ανάχωμα στον φόβο μόνο αν ξαναμιλήσει με καθαρότητα για την κοινωνική δικαιοσύνη, την παραγωγή πλούτου και την ασφάλεια των πολιτών.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη:

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών ήρθε στην Αθήνα με ατζέντα την ασφάλεια των συνόρων, το αμερικανικό LNG προς τα Βαλκάνια και την αύξηση των αμυντικών δαπανών. Η κυβέρνηση μιλάει για στρατηγική αναβάθμιση της σχέσης. Εσείς τι κρατάτε από αυτή την επίσκεψη; Πιστεύετε ότι η χώρα μας δίνει περισσότερα απ’ όσα παίρνει;

Δεν αμφισβητεί κανείς τη σημασία της στρατηγικής σχέσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι μια σχέση που έχει χτιστεί διαχρονικά και πρέπει να ενισχύεται. Αλλά ξέρετε, στις διεθνείς σχέσεις υπάρχει μια βασική διαφορά ανάμεσα στο να έχεις καλές σχέσεις και στο να εξασφαλίζεις καλά αποτελέσματα.

Η Ελλάδα έχει πολλά να προσφέρει. Έχει σημαντική γεωπολιτική θέση, στρατιωτικές υποδομές, ενεργειακές δυνατότητες, είναι παράγοντας σταθερότητας σε μια δύσκολη περιοχή. Όλα αυτά έχουν αξία. Και αυτή την αξία πρέπει να ξέρουμε να τη διαπραγματευόμαστε.

Επομένως, δεν ενδιαφέρουν τόσο οι πανηγυρικές δηλώσεις μετά από κάθε επίσκεψη. Αυτό που πρέπει να μας ενδιαφέρει είναι τι αποκομίζει η χώρα. Τι κερδίζουμε στην ασφάλεια; Τι εξασφαλίζουμε απέναντι στην τουρκική αμφισβήτηση; Πώς ενισχύεται η ελληνική οικονομία από τις ενεργειακές συμφωνίες;

Θα σας δώσω ένα παράδειγμα. Πριν από λίγες ημέρες, στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΝΑΤΟ, έθεσα το ζήτημα της προστασίας των ενεργειακών διασυνδέσεων από πιέσεις που ασκούν ακόμη και κράτη-μέλη της Συμμαχίας, όπως η Τουρκία. Δεν μπορούμε να μιλάμε για ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια και την ίδια στιγμή να υπάρχει αβεβαιότητα για την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου εξαιτίας των τουρκικών αντιδράσεων, για τις οποίες ο κ. Ρούμπιο είπε ότι πρέπει να συζητηθούν με την Ελλάδα, καθιστώντας-με αυτή την έκφραση- «συνδιαχειριστή» του έργου την Τουρκία.

Το ίδιο ισχύει και για την άμυνα. Δεν αρκεί να διαθέτουμε δισεκατομμύρια για εξοπλισμούς. Πρέπει ένα ουσιαστικό μέρος αυτών των πόρων να επιστρέφει στην ελληνική οικονομία, με συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής και ναυπηγικής βιομηχανίας, με επαρκή τεχνογνωσία και νέες θέσεις εργασίας.

Η Ελλάδα μπορεί να είναι αξιόπιστος σύμμαχος, αλλά δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένος και πρόθυμος σύμμαχος. Πρέπει να μιλάει με αυτοπεποίθηση και να ξέρει τι ζητάει. Γιατί, τελικά, το ζητούμενο δεν είναι πόσο σημαντική θεωρούν οι άλλοι την Ελλάδα. Είναι πόσο αποτελεσματικά αξιοποιεί η ίδια τη σημασία της.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης λέει όχι στη ΝΔ, όποιος και αν είναι ο αρχηγός της, ενώ ο κ. Τσίπρας αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας κυβέρνησης ευρύτερων προοδευτικών δυνάμεων. Εσείς είστε υπέρ μιας συγκυβέρνησης με τη μία ή την άλλη πλευρά, εφόσον δεν υπάρχει αυτοδυναμία;

Έχουμε φτάσει να συζητάμε περισσότερο για το ποιος θα συνεργαστεί με ποιον μετά τις εκλογές, παρά για το τι θα αλλάξει στη ζωή των ανθρώπων μετά τις εκλογές.

Κατά τη γνώμη μου, είναι μια συζήτηση που γίνεται ανάποδα. Εμείς έχουμε ξεκαθαρίσει τη θέση μας για τη Νέα Δημοκρατία. Δεν γίνεται να ζητάς πολιτική αλλαγή και την επόμενη ημέρα να δεχτείς να συνεχίσεις την ίδια πολιτική. Δεν θα ήταν ούτε έντιμο απέναντι στους πολίτες, ούτε συνεπές με όσα έχουμε ομόφωνα αποφασίσει.

Από την άλλη, δεν θεωρώ ότι η λέξη «συνεργασία» πρέπει να αντιμετωπίζεται περίπου ως απαγορευμένη. Στην πολιτική χρειάζονται συνθέσεις και συνεννοήσεις. Το ζήτημα είναι πάνω σε ποια βάση γίνονται.

Γιατί, για παράδειγμα, τι νόημα έχει να συμφωνήσουμε ότι είμαστε όλοι προοδευτικοί, αν δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε για το πώς θα αντιμετωπίσουμε την ακρίβεια, τι θα κάνουμε με το ιδιωτικό χρέος, πώς θα ενισχύσουμε το ΕΣΥ ή πώς θα αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στους θεσμούς; Εκεί κρίνονται οι πραγματικές συγκλίσεις.

Επιτρέψτε μου, όμως, και μια πιο γενική παρατήρηση. Η χώρα έχει κουραστεί από ένα πολιτικό σύστημα στο οποίο πολλές φορές αλλάζουν τα πρόσωπα, αλλά όχι οι πρακτικές. Το ΠΑΣΟΚ διεκδικεί να αλλάξει τη ζωή των πολιτών. Με διαφάνεια, περισσότερη λογοδοσία, σοβαρούς θεσμούς και μεγαλύτερη συμμετοχή της κοινωνίας. Το θέμα, λοιπόν, δεν είναι να βρεθούν κάποιοι που θα μπορούν να κυβερνήσουν μαζί. Το θέμα είναι να συμφωνήσουν τι διαφορετικό θα κάνουν για τη χώρα και τους πολίτες.

Η ακρίβεια είναι το νούμερο ένα πρόβλημα της ελληνικής οικογένειας. Αν το ΠΑΣΟΚ ήταν αύριο κυβέρνηση, ποιο είναι το πρώτο συγκεκριμένο μέτρο που θα έπαιρνε και πού θα έβρισκε τα χρήματα;

Θα ξεκινούσαμε από εκεί που πονάει περισσότερο η ελληνική οικογένεια. Από το σούπερ μάρκετ. Μείωση του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά, με πραγματικούς ελέγχους, ώστε η μείωση να φτάσει στο ράφι. Εδώ ακριβώς φαίνεται και η διαφορά στις πολιτικές προτεραιότητες. Χρειάζεται αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, έλεγχος των υπερκερδών εκεί που διαπιστώνονται και καλύτερη διαχείριση των δημόσιων πόρων.

Το πιο σημαντικό, όμως, είναι να σκύψουμε με λύσεις πάνω από την πραγματική οικονομία. Πραγματική οικονομία είναι ο νέος άνθρωπος που εργάζεται και δεν μπορεί να νοικιάσει ένα σπίτι. Είναι ο επαγγελματίας που δουλεύει από το πρωί μέχρι το βράδυ και στο τέλος του μήνα δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του. Είναι οι γονείς που θέλουν να βοηθήσουν τα παιδιά τους και διαπιστώνουν ότι οι δικές τους δυνατότητες περιορίζονται συνεχώς. Είναι ο δανειολήπτης που δεν μπορεί να ρυθμίσει και κινδυνεύει να χάσει το σπίτι του. Πραγματική οικονομία είναι η αύξηση του ιδιωτικού χρέους νοικοκυριών και επιχειρήσεων, είναι και η αύξηση των οφειλών του δημοσίου προς τις επιχειρήσεις που στερεί πολύτιμους πόρους από την πραγματική οικονομία.

Η αντιμετώπιση της ακρίβειας δεν μπορεί να εξαντλείται σε μερικά επιδόματα. Χρειάζεται πολιτική για τους μισθούς, το κόστος της ενέργειας, τη στέγαση, τον ανταγωνισμό στην αγορά. Κυρίως, όμως, χρειάζεται να αλλάξουμε τον τρόπο που μετράμε την επιτυχία της οικονομικής πολιτικής. Δεν μπορεί να θεωρούμε ότι μια οικονομία πηγαίνει καλά, όταν όλο και περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα. Οικονομική επιτυχία σημαίνει να συμμετέχουν οι πολλοί στην ευημερία, όχι να ευημερούν μόνο οι αριθμοί.

Σε όλη την Ευρώπη η Ακροδεξιά ανεβαίνει κυρίως σε επαγγέλματα και γειτονιές που κάποτε ψήφιζαν σοσιαλδημοκράτες. Πώς μπορεί η Κεντροαριστερά να μιλήσει πειστικά στα χαμηλά κοινωνικοοικονομικά στρώματα και να μην είναι και η ίδια μέρος του προβλήματος;

Προφανώς, η άνοδος της ακροδεξιάς έχει πολλές αιτίες. Αλλά όταν άνθρωποι που παραδοσιακά ανήκαν στην κοινωνική βάση του προοδευτικού χώρου απομακρύνονται από αυτήν, κάτι έχουμε να ακούσουμε και κάτι έχουμε να αλλάξουμε. Και προφανώς, η απάντηση δεν είναι η ευκολία με την οποία ορισμένοι αντιμετωπίζουν αυτούς τους πολίτες, περίπου σαν να μην καταλαβαίνουν τι ψηφίζουν.

Ο άνθρωπος που βλέπει τη δουλειά του να χάνει την αξία της, που δεν αισθάνεται ασφαλής, που ανησυχεί ότι τα παιδιά του θα ζήσουν χειρότερα από τον ίδιο, δεν χρειάζεται κάποιον να του κάνει μάθημα. Χρειάζεται να δει ότι κάποιος καταλαβαίνει το πρόβλημά του και έχει μια σοβαρή πρόταση για να βελτιώσει τη ζωή του.

Θα σας πω και κάτι από την προσωπική μου εμπειρία. Εκλέγομαι στην Ηλεία, έναν τόπο με τεράστιες δυνατότητες αλλά και διαχρονικά προβλήματα. Εκεί οι άνθρωποι δεν συζητούν την ανάπτυξη με τον τρόπο που τη συζητούν στα συνέδρια. Θέλουν να ξέρουν αν θα μπορέσουν να κρατήσουν ανοιχτή την επιχείρησή τους, αν θα έχει προοπτική ο αγρότης, αν θα μείνουν τα παιδιά τους στον τόπο τους, αν θα υπάρχει γιατρός στο νοσοκομείο όταν τον χρειαστούν.

Αυτές είναι οι πραγματικές αγωνίες. Η δημοκρατική παράταξη για να γίνει ανάχωμα στην ακροδεξιά άνοδο πρέπει να ξαναμιλήσει με μεγαλύτερη καθαρότητα για την εργασία, την παραγωγή, την κοινωνική δικαιοσύνη. Αλλά και για την ασφάλεια, την αξιοκρατία, την ανάγκη να λειτουργεί το κράτος για όλους. Δεν αρκεί να μιλάμε για το πώς θα μοιράσουμε δικαιότερα τον πλούτο. Πρέπει να μιλήσουμε και για το πώς θα παράγουμε περισσότερο πλούτο, ποιοι θα συμμετέχουν στην παραγωγή του και πώς θα αποκτήσουν πραγματικές ευκαιρίες οι άνθρωποι που σήμερα αισθάνονται αποκλεισμένοι.

Μια σύγχρονη προοδευτική πολιτική πρέπει να δίνει στους ανθρώπους δύο πράγματα: ασφάλεια για το σήμερα και προοπτική για το αύριο. Γιατί, όταν η πολιτική δεν μπορεί να προσφέρει προοπτική, αφήνει χώρο σε όσους επενδύουν στον φόβο.

Το ΠΑΣΟΚ πήρε λίγο κάτω από 13% στις ευρωεκλογές του 2023. Αν στις επόμενες εθνικές εκλογές βγει δεύτερο με 14%, θα είναι επιτυχία; Αν βγει τρίτο πίσω από το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, θα είναι αποτυχία; Πείτε μας έναν αριθμό και μία θέση κάτω από τα οποία το σχέδιο του ΠΑΣΟΚ απέτυχε.

Είμαστε αξιωματική αντιπολίτευση και ο στόχος που έχουμε θέσει είναι η πρώτη θέση. Και θα κριθούμε όλοι, με βάση το αποτέλεσμα. Ωστόσο, θεωρώ λίγο παράδοξο να συζητάμε σήμερα σαν να έχουν ήδη γίνει οι εκλογές. Είναι λάθος να κάνουμε ασκήσεις επί χάρτου και να μοιράζουμε καρέκλες, πριν καν μιλήσει ο ελληνικός λαός. Έχουμε μπροστά μας μια πολιτική μάχη και το σημαντικό είναι τι κάνουμε για να διεκδικήσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Πρέπει, λοιπόν, να ανοίξουμε περισσότερο το κόμμα στην κοινωνία, να μιλήσουμε με ανθρώπους που σήμερα δεν μας εμπιστεύονται, να ακούσουμε και τις δύσκολες ερωτήσεις τους. Να μην περιορίζεται η πολιτική μας συζήτηση στο εσωτερικό μας ακροατήριο. Και βέβαια, να είμαστε έτοιμοι να κυβερνήσουμε. Με πρόγραμμα, με ανθρώπους, με συγκεκριμένες προτεραιότητες. Η παράταξή μας έχει στελέχη με γνώση, εμπειρία και δυνατότητες. Έχει και νέους ανθρώπους που μπορούν να προσφέρουν πολλά. Πρέπει να αξιοποιήσουμε αυτό το δυναμικό, να λειτουργήσουμε πιο συλλογικά και να παράγουμε πολιτική. Δεν θα κερδίσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών, αν τους ζητάμε απλώς να επιστρέψουν στο ΠΑΣΟΚ. Πρέπει να τους δώσουμε λόγους να το κάνουν.