Στα άδυτα του κρατικού credit score: Πώς θα λειτουργεί ο «Τειρεσίας» του Δημοσίου – Γιατί πολίτες και επιχειρήσεις ανησυχούν

Την ώρα που το οικονομικό επιτελείο προβάλλει τη νέα αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από οίκους αξιολόγησης, πολίτες και επιχειρήσεις ανησυχούν για την εφαρμογή ενός νέου κρατικού μηχανισμού για τη δική τους αξιολόγηση.

Μέσω του πληροφοριακού συστήματος θα βαθμολογούνται η φερεγγυότητα και η πιστοληπτική ικανότητα φυσικών και νομικών προσώπων συγκεντρώνοντας τις οφειλές τους προς το Δημόσιο και προς ιδιώτες σε ενοποιημένη βάση.

Ο λεγόμενος «Τειρεσίας» του Δημοσίου προβλέπει τη δημιουργία ενός αλγόριθμου για τη χορήγηση ενημέρωσης πιστοληπτικής αξιολόγησης, ενώ τα δεδομένα θα χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της πιθανότητας αθέτησης στο μέλλον.

Συγκέντρωση στοιχείων

Ειδικότερα θα συγκεντρώνονται εισοδηματικά, περιουσιακά και χρηματοοικονομικά στοιχεία από την ΑΑΔΕ, όπως επίσης βεβαιωμένα χρέη στην Εφορία, ασφαλιστικά χρέη στο Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών και στοιχεία αναφορικά με πτωχεύσεις και πλειστηριασμούς από το Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας.

Ακόμα και αν υπάρχουν «τακτοποιημένα δυσμενή στοιχεία» αλλά ο ιδιωτικός φορέας δεν δίνει πιστοληπτική βαθμολογία, το πρόσωπο χάνει μία βαθμίδα. Η υπ’ αριθ. 117113/2026 ΚΥΑ προβλέπει ότι στην αξιολόγηση λαμβάνονται υπόψη επιβαρύνσεις που σχετίζονται με οφειλές στον ιδιωτικό τομέα και η συμπεριφορά του προσώπου κατά την αποπληρωμή τους, αλλά δεν προσδιορίζει ποιες υποχρεώσεις επηρεάζουν το σκορ.

Θα δημιουργηθεί ένας αλγόριθμος για τη χορήγηση ενημέρωσης πιστοληπτικής αξιολόγησης, ενώ τα δεδομένα θα χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της πιθανότητας αθέτησης στο μέλλον

Η ΚΥΑ αναφέρει ότι η διασύνδεση των συστημάτων μπορεί να γίνεται μέσω SFTP, APIs ή μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας, ενώ τη λειτουργία όλου του μηχανισμού έχει αναλάβει η γενική γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Αρχικά ο Ν.4972/2022 προέβλεπε την ίδρυση της Ανεξάρτητης Αρχής Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, αλλά ο Ν.5301/2026 την κατάργησε μεταφέροντας το σύνολο των αρμοδιοτήτων στη ΓΓΧΤΔΙΧ, στο πλαίσιο της οποίας συστάθηκε η Διεύθυνση Πιστοληπτικής Αξιολόγησης και Αναφορών.

Πώς θα λειτουργεί

Πώς λοιπόν διαμορφώνεται το νέο credit score; Σύμφωνα τουλάχιστον με τα δεδομένα πάνω στα οποία «εκπαιδεύεται» ο αλγόριθμος, εάν ληξιπρόθεσμο ποσό 100 ευρώ για φυσικό πρόσωπο ή 500 ευρώ για νομικό πρόσωπο παραμένει σε καθυστέρηση πάνω από 90 ημέρες μέσα στον ορίζοντα ενός έτους, τότε η περίπτωση καταγράφεται ως αθέτηση για τις ανάγκες ανάπτυξης του μοντέλου.

Τα παραπάνω όρια τροφοδοτούν τη διαδικασία «εκμάθησης» του αλγόριθμου, προκειμένου να διακρίνει τις περιπτώσεις αθέτησης μέσα από την επεξεργασία σειράς μεταβλητών και η υπέρβασή τους δεν συνεπάγεται αυτόματη υποβάθμιση στο σκορ.

Στη συνέχεια η πιθανότητα αντιστοιχίζεται σε score. Η χαμηλότερη βαθμολογία D θα αποδίδεται όταν κατά τον χρόνο που ζητείται η πιστοληπτική αξιολόγηση, το πρόσωπο διατηρεί ήδη ουσιώδεις ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Το τι θεωρείται «ουσιώδες» προσδιορίζεται ανάλογα με την κατηγορία υπαγωγής. Για τα φυσικά πρόσωπα η ΚΥΑ ορίζει οκτώ κατηγορίες με βάση κυρίως την πηγή εισοδήματος και την ύπαρξη Ε3: μισθωτοί χωρίς/με Ε3, συνταξιούχοι, επιχειρηματίες, αγρότες, εισοδηματίες χωρίς/με Ε3 και πρόσωπα χωρίς εισόδημα. Για τα νομικά πρόσωπα η ομαδοποίηση γίνεται με βάση μεταξύ άλλων τον κερδοσκοπικό χαρακτήρα, το μέγεθος, τον κύκλο εργασιών και τον κλάδο δραστηριότητας.

Ετσι το ίδιο ύψος χρέους δεν αξιολογείται κατ’ ανάγκη με τον ίδιο τρόπο για όλους, καθώς το σύστημα διαχωρίζει τους πολίτες. Σε κάθε περίπτωση το νέο σύστημα γεννά ερωτήματα αναφορικά με την προστασία των προσωπικών δεδομένων και την ακρίβεια των πληροφοριών. Γιατί πόσο εύκολα μπορεί ένας πολίτης να καταλάβει γιατί βαθμολογήθηκε χαμηλά, να εντοπίσει ένα λάθος και να αμφισβητήσει το αποτέλεσμα;