Ελληνοτουρκικά: Τα μηνύματα της Αθήνας από τον ΟΗΕ και το βλέμμα στον «κρίσιμο» Οκτώβριο

Η Αθήνα διατηρεί ανοικτούς τους διαύλους με την Άγκυρα, χωρίς να διευρύνει την ατζέντα, ενώ το μήνυμα Γεραπετρίτη, η απουσία επιβεβαιωμένης συνάντησης στον ΟΗΕ και οι εξελίξεις του Οκτωβρίου διαμορφώνουν το σκηνικό των επόμενων ελληνοτουρκικών κινήσεων.

Αθήνα και Άγκυρα διατηρούν ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας, όμως οι βασικές διαφορές παραμένουν και περιορίζουν τα περιθώρια για μια ουσιαστική προσέγγιση.

Από την πλευρά της η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι ο διάλογος δεν συνεπάγεται ούτε υποχώρηση, ούτε αφέλεια.

Στη συνέντευξή του στον «Εθνικό Κήρυκα», ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έστειλε το σήμα ότι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ αποτελεί τη μόνη διαφορά που θα μπορούσε να οδηγηθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας.

Παράλληλα, τόνισε ότι ζητήματα κυριαρχίας, «γκρίζων ζωνών» και αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Τα μηνύματα της Αθήνας

«Το μήνυμα που μεταφέρουμε και στη Νέα Υόρκη είναι ότι η Ελλάδα επιδιώκει σταθερότητα, ειρήνη και σχέσεις καλής γειτονίας στην Ανατολική Μεσόγειο, χωρίς όμως καμία έκπτωση σε ζητήματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παραδέχτηκε, βέβαια, το γεγονός ότι το τελευταίο διάστημα παρατηρείται μια όξυνση από τουρκικής πλευράς, μεταξύ άλλων όπως είπε «ως αντίδραση σε πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει η Ελλάδα για την προάσπιση των δικαιωμάτων και των συμφερόντων της. Γιατί η χώρα μας επενδύσει στην ισχυροποίηση των συμμαχιών της και των στρατηγικών εταιρικών σχέσεών της, έχει ανακτήσει πραγματική ισχύ, η οποία εδράζεται στην αμυντική της θωράκιση, στην οικονομική της ανάκαμψη και στη διεθνή της θέση».

Επανέλαβε, παράλληλα, ότι σήμερα δεν συντρέχουν ακόμη οι προϋποθέσεις για να αρχίσει ουσιαστική συζήτηση για την οριοθέτηση.

Τα μηνύματα Μητσοτάκη.. το 2025

Υπενθυμίζεται ότι τα μηνύματα και οι «κόκκινες γραμμές» ειπωθήκαν από τον πρωθυπουργό στον ΟΗΕ, ο οποίος στην ομιλία του αναφέρθηκε και στα ελληνοτουρκικά.

Όπως ανέφερε, «η Ελλάδα επιδιώκει την ειρηνική συνύπαρξη με τον γείτονά μας. Τα τελευταία χρόνια έχουμε καταφέρει να διατηρήσουμε χαμηλά τα επίπεδα έντασης και αυτό είναι μια θετική εξέλιξη που δεν πρέπει να υποτιμούμε».

Ωστόσο, τα «ήρεμα νερά» που έχουμε βιώσει τα τελευταία δύο χρόνια δεν πρέπει να είναι κάτι εφήμερο. Πρέπει να μας επιτρέψουν να οικοδομήσουμε εμπιστοσύνη, να βρούμε κοινό έδαφος και να αναζητήσουμε λύσεις προς το συμφέρον και των δύο λαών μας.

Ο δρόμος προς τα εμπρός βασίζεται στον διάλογο, τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και στο όραμα για μία περιοχή που δεν χαρακτηρίζεται από αντιπαλότητα, αλλά από κοινή ευημερία.**

«Όπως έχω επανειλημμένα τονίσει από αυτό το βήμα, είμαστε έτοιμοι να εργαστούμε για την επίλυση του μοναδικού σημαντικού εκκρεμούς ζητήματος μεταξύ μας: την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο».

«Η Τουρκία πρέπει να άρει την απειλή πολέμου εναντίον της Ελλάδας, που εξακολουθεί να πλανάται ως «γκρίζο σύννεφο» πάνω από τις σχέσεις μας. Έχουν περάσει 30 χρόνια, το casus belli πρέπει να αποσυρθεί. Δεν έχει θέση στις σχέσεις μεταξύ γειτόνων που διατηρούν φιλικές σχέσεις. Ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσουμε είναι αυτός της διπλωματίας, όχι της «γλώσσας των όπλων»», είχε σημειώσει.

Χωρίς επιβεβαιωμένη συνάντηση στη Νέα Υόρκη

Η παρουσία της ελληνικής και της τουρκικής πλευράς στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ δημιουργεί ένα κρίσιμο διπλωματικό πλαίσιο και προπομπό των όσων έπονται καθώς δεν έχει οριστεί – μέχρι στιγμής – κάποια συνάντηση. Ούτε βέβαια υπάρχει κάποια προγραμματισμένη συνάντηση των ΥΠΕΞ των δύο χωρών, στο πλαίσιο των -κάποτε- τακτικών επαφών.

Σε αντίθεση με το 2025,όπου είχε προγραμματιστεί συνάντηση Μητσοτάκη Ερντογάν η οποία λίγο αργότερα, αναβλήθηκε.**

Η Αθήνα αξιοποιεί τη συμμετοχή της στον ΟΗΕ για να προβάλει τη σημασία του Διεθνούς Δικαίου και της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών.

Η επικείμενη ελληνική προεδρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας, τον Οκτώβριο, προσδίδει επιπλέον βάρος στη διπλωματική παρουσία της χώρας.

Η Νέα Υόρκη, επομένως, θα λειτουργήσει μονο ως πεδίο ανταλλαγής μηνυμάτων και διεθνών επαφών.

Ο κρίσιμος Οκτώβριος

Ο επόμενος μήνας αναμένεται να είναι καθοριστικός για το κλίμα στις διμερείς σχέσεις.

Η Ελλάδα θα αναλάβει την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας, ενώ την ίδια περίοδο αναμένεται αυξημένη κινητικότητα γύρω από τις τουρκικές θέσεις για τη «Γαλάζια Πατρίδα».

Το ενδιαφέρον εστιάζεται στην πιθανή επικύρωση του τουρκικού νομοθετικού πλαισίου.

Από την πλευρά της Αθήνας, οποιαδήποτε μονομερής νομοθετική ενέργεια της Τουρκίας είναι νομικά ανυπόστατη, καθώς «ότι δεν έχει έρεισμα στο Διεθνές Δίκαιο, δεν παράγει καμία έννομη συνέπεια ούτε τετελεσμένα» στο Αιγαίο.

«Τέτοιες πρωτοβουλίες της Άγκυρας δεν συμβάλλουν στη διατήρηση του θετικού κλίματος» είχε υπογραμμίσει ο Γιώργος Γεραπετρίτης, ξεκαθαρίζοντας πως η ελληνική πλευρά δεν παρακολουθεί απλώς τις εξελίξεις, αλλά δρα προληπτικά, είναι κατάλληλα προετοιμασμένη για όλα τα πιθανά σενάρια και αξιοποιεί ενεργά όλους τους διαύλους και τις ισχυρές διεθνείς συμμαχίες της.

Τo GSI

Στα κρίσιμα θέματα, που δεν αποκλείεται να δούμε εντός των επόμενων μηνών είναι και η έκδοση NAVTEX για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.

Διπλωμάτες λένε στη Ναυτεμπορική, ότι το μήνυμα εστάλη από τον Υπουργό Εξωτερικών ότι μπορούν να ξεκινήσουν εντός του έτους οι έρευνες σύμφωνα και με τον γαλλικό… προγραμματισμό.**

Σε κάθε περίπτωση, η έκδοση της NAVTEX εκτιμάται ότι θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για το επίπεδο αντίδρασης της Τουρκίας και πιθανό νέο σημείο τριβής στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Οι παραβιάσεις και η ρητορική της περικύκλωσης

Το κλίμα επιβαρύνεται και στον αέρα, με τις τουρκικές παραβιάσεις, με τις εμπλοκές και τις υπερπτήσεις να επανέρχονται στο προσκήνιο.

Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα επιμένει στη ρητορική περί ελληνικής «περικύκλωσης». Οι συνεργασίες της Ελλάδας με την Κύπρο, το Ισραήλ και άλλους εταίρους παρουσιάζονται από τουρκικής πλευράς ως τμήμα μιας στρατηγικής που αποσκοπεί στον περιορισμό της Τουρκίας.

Η αντίληψη αυτή εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο με τον οποίο η τουρκική πλευρά προσεγγίζει τις ελληνικές πρωτοβουλίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Για την Αθήνα, αντίθετα, πρόκειται για επιλογές που εντάσσονται στην άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, στην ενεργειακή ασφάλεια και στη συνεργασία με κράτη της περιοχής.

Διάλογος χωρίς κοινή ατζέντα

Η Ελλάδα θέλει ο διάλογος να επικεντρωθεί στην οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Η Τουρκία επιμένει σε μια ευρύτερη ατζέντα, η οποία περιλαμβάνει το καθεστώς των νησιών, την αποστρατιωτικοποίηση και τον συνολικό συσχετισμό δυνάμεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Υπό αυτές τις συνθήκες, είτε πραγματοποιηθεί συνάντηση στην άλλη άκρη του Ατλαντικού είτε όχι- ο διάλογος λειτουργεί κυρίως ως μηχανισμός ελέγχου της έντασης και όχι ως άμεση διαδικασία επίλυσης.

Ο Οκτώβριος θα δείξει αν Αθήνα και Άγκυρα θα κινηθούν προς μια νέα προσπάθεια συνεννόησης ή αν οι εξελίξεις περιορίσουν ακόμη περισσότερο τα περιθώρια του διαλόγου.**

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.