Το ντοκιμαντέρ «ΝΑΖΑ» σε Α’ πανελλήνια προβολή – Οι επευφημίες στη Βενετία, οι απειλές θανάτου στο Ισραήλ

Το 32ο ΔΦΚ της Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας παρουσιάζει σε πρώτη πανελλήνια προβολή το πολύκροτο και συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ «ΝΑΖΑ».

«Ενώ το ντοκιμαντέρ για τη Γάζα αποσπά θετικές κριτικές στον κινηματογραφικό κόσμο, οι σκηνοθέτες του δέχονται σφοδρές επιθέσεις στο Ισραήλ, εν μέσω μιας έντονης προεκλογικής εκστρατείας» σχολιάζει ο Πίτερ Μπόμοντ στον Guardian και συνεχίζει:

«Αρχικά επικράτησε μια στιγμή έκπληκτης σιωπής. Στη συνέχεια, στη Sala Grande, την κύρια αίθουσα προβολών του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας που βρίσκεται μέσα στο Palazzo del Cinema, το κοινό σηκώθηκε σχεδόν ομόφωνα και γύρισε για να χειροκροτήσει τους δημιουργούς της ταινίας για 25 λεπτά».

Α’ πανελλήνια προβολή

Το 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας παρουσιάζει σε πανελλήνια πρώτη προβολή το συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ «ΝΑΖΑ» των Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Σορ, που έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα του πριν λίγες μέρες στο Φεστιβάλ Βενετίας, κερδίζοντας το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής καθώς και το πλέον παρατεταμένο χειροκρότημα στα χρονικά μεγάλης κινηματογραφικής διοργάνωσης, με το κοινό να επευφημεί όρθιο και συγκινημένο για 25 συνεχή λεπτά μετά το τέλος του φιλμ.

Στο «NAZA», οι Ισραηλινοί σκηνοθέτες Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Σορ, δύο από τους τέσσερις συνδημιουργούς του τιμημένου με Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ «Καμιά Αλλη Γη» (Βραβείο Χρυσής Αθηνάς στο Διεθνές Διαγωνιστικό Ντοκιμαντέρ του 30ού ΔΦΚ της Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας), στρέφουν την κάμερα στο εσωτερικό του ισραηλινού στρατιωτικού και πληροφοριακού μηχανισμού.

Άκουγε έναν άνδρα να μιλά με τη σύζυγό του, τον ήχο μιας τηλεοπτικής εκπομπής, ανθρώπους να προσεύχονται ή ένα μωρό να κλαίει. Και στη συνέχεια έδινε την έγκριση για τον βομβαρδισμό

Σε ταράτσες του Τελ Αβίβ

Μέσα από μυστικές, νυχτερινές συνομιλίες σε ταράτσες του Τελ Αβίβ, 24 Ισραηλινοί αξιωματικοί των μυστικών υπηρεσιών πληροφοριών και στρατιώτες, όλοι υπό καθεστώς ανωνυμίας, μιλούν για τα συστήματα παρακολούθησης, στοχοποίησης και εξ αποστάσεως θανάτωσης που χρησιμοποιήθηκαν στη Γάζα.

Οι φωνές και οι εικόνες τους έχουν ψηφιακά αλλοιωθεί, καθώς οι ίδιοι ρισκάρουν σοβαρές συνέπειες αποκαλύπτοντας όσα γνωρίζουν από πρώτο χέρι. Η ταινία γεννήθηκε από την ανάγκη των δημιουργών να εξετάσουν «τα συστήματα πίσω από» όσα συνέβησαν στη Γάζα, όχι ως μια σειρά μεμονωμένων πράξεων, αλλά μέσα από τις διαταγές, τις πολιτικές, τις πρακτικές και τη λογική που τα καθιστούν δυνατά.

H κοινωνικοοικονομική ελίτ του Ισραήλ

Οι περισσότεροι από τους στρατιωτικούς που μίλησαν προέρχονται από αυτό που οι Aβραάμ και Σορ περιγράφουν ως την κοινωνικοοικονομική ελίτ του Ισραήλ και είχαν υπηρετήσει κυρίως σε επίλεκτες μονάδες πληροφοριών.

Κάποιοι αναγνώριζαν ξεκάθαρα ότι είχαν συμμετάσχει σε σοβαρά εγκλήματα και ήλπιζαν ότι, μιλώντας, θα μπορούσαν να διαπεράσουν το τείχος άρνησης και δικαιολόγησης και να αναγκάσουν την ισραηλινή κοινωνία να αντιμετωπίσει όσα έκανε ο στρατός στο όνομά της.

Άλλοι χρειάστηκαν μήνες μέχρι να αποφασίσουν να μιλήσουν. Τα κίνητρά τους διέφεραν: ενοχή, ντροπή ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και υπερηφάνεια για όσα θεωρούσαν επαγγελματικά τους επιτεύγματα.

Κάποιοι αναγνώριζαν ξεκάθαρα ότι είχαν συμμετάσχει σε σοβαρά εγκλήματα και ήλπιζαν ότι, μιλώντας, θα μπορούσαν να διαπεράσουν το τείχος άρνησης και δικαιολόγησης

«Παράπλευρες απώλειες»

Και ενώ η κάμερα μένει στο Τελ Αβίβ, η Γάζα είναι διαρκώς παρούσα μέσα από την απουσία της. Οι δημιουργοί επιλέγουν να κινηματογραφήσουν μια πόλη που συνεχίζει την καθημερινότητά της, ενώ μόλις εξήντα χιλιόμετρα μακριά μια άλλη πόλη καταστρέφεται.

Στο σκοτάδι των νυχτερινών συνεντεύξεων, η σιωπή γίνεται εξίσου σημαντική με τον λόγο, ενώ οι χειρόγραφες αναπαραστάσεις των πολύπλοκων τεχνολογικών συστημάτων μετατρέπουν το υψηλής τεχνολογίας πρόσωπο του σύγχρονου πολέμου σε μια απλή γραμμή πάνω στο χαρτί. Ο ίδιος ο τίτλος «NAZA», στρατιωτικό ακρωνύμιο που χρησιμοποιείται για να δηλώσει τις υπολογιζόμενες «παράπλευρες απώλειες» μιας επίθεσης, γίνεται έτσι το κεντρικό ερώτημα της ταινίας: τι συμβαίνει όταν οι ανθρώπινες ζωές μετατρέπονται σε αριθμούς ενός συστήματος;

Ένα μωρό να κλαίει

Μία από τις μαρτυρίες που καταγράφονται στην ταινία προέρχεται από αξιωματικό ο οποίος περιγράφει εκατοντάδες περιπτώσεις όπου γνώριζε, σε πραγματικό χρόνο, ότι μέσα στα σπίτια που επρόκειτο να βομβαρδιστούν βρίσκονταν οικογένειες που συνέχιζαν κανονικά την καθημερινότητά τους.

Άκουγε έναν άνδρα να μιλά με τη σύζυγό του, τον ήχο μιας τηλεοπτικής εκπομπής, ανθρώπους να προσεύχονται ή ένα μωρό να κλαίει. Και στη συνέχεια έδινε την έγκριση για τον βομβαρδισμό.

Όταν ρωτήθηκε γιατί, απάντησε: «Η ίδια η δολοφονία ήταν ο σκοπός».

Κινηματογραφική δημοσιογραφία

Το «NAZA» αποτελεί κινηματογραφική συνέχεια της ερευνητικής δημοσιογραφίας του Αμπραχάμ και των συνεργατών του στην εφημερίδα Guardian, το +972 Magazine και το Local Call, γύρω από τη χρήση νέων τεχνολογιών και τεχνητής νοημοσύνης από τον ισραηλινό στρατό.

Η ταινία, παραγωγή των Guardian Documentaries, με παραγωγό τον Τζέιμς Γουίλσον (υποψήφιο για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας και δύο φορές βραβευμένο με BAFTA) και εκτελεστικό παραγωγό τον βραβευμένο με Όσκαρ Τζόναθαν Γκλέιζερ, σκηνοθέτη των ταινιών «Ζώνη Ενδιαφέροντος» και «Κάτω από το Δέρμα» (που επίσης έχουν προβληθεί στο πλαίσιο των Νυχτών Πρεμιέρας), μεταφέρει αυτή την έρευνα από το πεδίο της δημοσιογραφίας στη δύναμη της κινηματογραφικής μαρτυρίας.

INFO

ΝΑΖΑ |2026 (Διάρκεια 80’)

Σκηνοθεσία: Γιουβάλ Αμπραχάμ, Ρέιτσελ Σορ

Παραγωγή: Guardian, Τζέιμς Γουίλσον

Εκτέλεση Παραγωγής: Τζόναθαν Γκλέιζερ

Το ντοκιμαντέρ «ΝΑΖΑ»** θα κυκλοφορήσει στις αίθουσες από τις εταιρίες filmtrade & Tanweer στις 2 Οκτωβρίου 2026.