Το θέατρο παράλογου κόσμου μας

Πού να φαντάζονταν οι Σάμιουελ Μπέκετ, Ευγένιος Ιονέσκο, Ζαν Ζενέ, Αρτύρ Ανταμόφ, ότι το «θέατρο του παράλογου» που υπηρέτησαν θα ήταν όσο ποτέ επίκαιρο εν έτει 2026, οπότε, υποτίθεται, η ανθρώπινη λογική θα υπηρετούσε πιστά τις ανθρωπιστικές ιδέες, την ειρήνη, τη σύμπνοια μεταξύ λαών και ανθρώπων, τον πολιτισμό.

Εύλογο να αντιμετωπίζουμε όσα ζούμε ως θέατρο του παράλογου, που παίζεται σε διάφορες εκδοχές στον πλανήτη, όταν -για παράδειγμα- όλοι γνώριζαν και γνωρίζουν τι σημαίνει Κλιματική Αλλαγή και Τεχνητή Νοημοσύνη, οι οποίες δεν απειλούν απλώς, αλλά ήδη άρχισαν να καταστρέφουν και δεν αντέδρασε πρακτικά κανείς.

Τους κινδύνους από την Κλιματική Αλλαγή είχε επισημάνει από το 1824 ο Γάλλος φυσικομαθηματικός Joseph Fourier που ανακάλυψε το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Ακολούθως ο Σουηδός χημικός Svante Arrhenius αποκάλυψε ότι ο διπλασιασμός του διοξειδίου του άνθρακα στον πλανήτη προκαλούσε αύξηση της θερμοκρασίας. Ακολούθησαν οι Charles David Keeling (1960) και Charney (1979). Ο James Hansen έφερε το θέμα το 1988 στο Αμερικανικό Κογκρέσο, οπότε και ιδρύθηκε η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) από τον ΟΗΕ.

Όλοι οι επιστήμονες επισήμαναν ότι Κλιματική Αλλαγή είναι ανθρωπογενής. Ήτοι εμείς οι ίδιοι καταστρέφουμε το κλίμα. Ο φυσικός και ιστορικός της επιστήμης Σπένσερ Γουάρτ, δήλωσε: «Μέχρι τη δεκαετία του 1990, οι περισσότεροι επιστήμονες πίστευαν ότι η ανάληψη δράσης ήταν απαραίτητη, αλλά η αντίδραση των εταιρειών ορυκτών καυσίμων και εκείνων που ήταν αντίθετοι σε οποιαδήποτε κυβερνητική δράση, συνέβαλαν στην απόκρυψη επιστημονικών στοιχείων και στην παρεμπόδιση της δράσης». Αυτονόητο πια, ότι το ατομικό συμφέρον και το κέρδος επισκιάζει τα πάντα. Και εύλογο να αναρωτηθεί κάποιος: Αυτοί που κερδοσκοπούν και οι υπηρέτες τους πολιτικοί, οι οποίοι υποτίθεται αποφασίζουν, δεν σκέφτηκαν παιδιά, εγγόνια και τι κόσμο τους παραδίδουν; Τόση αναλγησία πια στο όνομα του πλουτισμού;

Γνωρίζουμε, ζούμε πλέον, τις επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής: Ξηρασία, λιώσιμο πάγων, πυρκαγιές, λειψυδρία, καύσωνες, πλημμύρες, καταιγίδες. Μείωση αγροτικών εκτάσεων, μείωση παραγωγής αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων, έλλειψη τροφίμων (σιτάρι, καλαμπόκι, ρύζι), ύπαρξη υποσιτισμού, πείνας, λιμών. Μείωση αλιευτικών ειδών. Μετακινήσεις πληθυσμών, από χώρες που πλήττονται ιδιαιτέρως. Λόγω έλλειψης βασικών προϊόντων άνοδος τιμών. Ακρίβεια δυσβάστακτη για μεγάλα τμήματα του πληθυσμού. Γνωρίζαμε, γνωρίζουμε. Αλλά δεν λάβαμε, δεν λαμβάνουμε κανένα μέτρο πρόληψης, προστασίας της ζωής του πλανήτη, ήτοι της ανθρώπινης ζωής. Η μη λήψη μέτρων, αφού γνωρίζαμε, δεν συνιστά μέγα παραλογισμό; Το παράλογο έχει μπει για τα καλά στην καθημερινότητά μας και εξακολουθούμε να εθελοτυφλούμε. Το θέατρο του παράλογου ωχριά μπροστά σε όσα ζούμε.

Όσο για την Τεχνητή Νοημοσύνη, τι πλέον παράλογο από το να μας προειδοποιούν για τους κινδύνους της οι ίδιοι οι εμπνευστές της, λες και διαθέτουν οι πολίτες μέτρα προστασίας; Τα δημοσιεύματα είναι καθημερινά πλέον, με τους ειδικούς να επισημαίνουν τους κινδύνους από την αυτονόμηση της ΤΝ και των περίφημων «πρακτόρων» της. Τι θα γίνει αν οι πράκτορες αυτοί χακάρουν συστήματα ηλεκτροδότησης, τραπεζικά, υδροδότησης και τόσα άλλα νευραλγικά της σύγχρονης ζωής; Γνωρίζουν και δεν μας προστατεύουν. Μέγιστος ο παραλογισμός…

Μην ξεχνάμε ότι το θέατρο, το δοκίμιο, η λογοτεχνία του παράλογου εμφανίστηκαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, όπου κάθε ανθρωπιστική αξία γκρεμίστηκε από τις βάρβαρες ορδές του Χίτλερ και των συνοδοιπόρων του. Τότε, που η ανθρωπότητα έβγαινε από τα συντρίμμια, τον όλεθρο, την καταστροφή.

Στο δοκίμιό της για το θέατρο του παράλογου, έγραψε η αείμνηστη Μαρία Λαμπαδαρίδου Πόθου: «Ο άνθρωπος μόνος, προδομένος, μέσα σ’ έναν κόσμο “παράλογο και εχθρικό”, κατά τον χαρακτηρισμό του Αλμπέρ Καμύ, με τις πληγές και τη βίωση των πληγών, συνειδητοποιεί τη γυμνότητά του, τον τρόμο του, τη μη δικαίωσή του, μπρος στις σαρωμένες αξίες και στην ποδοπατημένη του αξιοπρέπεια. Τη στιγμή αυτή αρχίζει η αναζήτηση σε όλους τους τομείς της ζωής. Γεννιούνται οι νέες τάσεις και οι νέες εκφραστικές μορφές. Γεννιέται το Θέατρο του Παραλόγου. Και αφού βγήκε μέσα από την καταρράκωση των αξιών και από τη λογική εκείνη που κατέστρεψε τον κόσμο, επόμενο ήταν να θεμελιωθεί πάνω στην απουσία της αξίας και στην απουσία της λογικής.

Είναι η συνειδητοποίηση του χάσματος, όχι μόνο ανάμεσα στον άνθρωπο και την συμπαντική του τοποθέτηση, αλλά στη μη επικοινωνία του με τον άλλο άνθρωπο και στην απελπισμένη του προσπάθεια να εκφράσει αυτή την υπαρξιακή του ερήμωση. Από πολύ παλιότερα είχε δοθεί αυτή η αγωνία για το παράλογο της ανθρώπινης ύπαρξης. Από τον Κίρκενγκααρ έως τον Καμύ και τον Σάρτρ, στο φιλοσοφικό δοκίμιο. Από τον Κάφκα και τον Τζόυς στο μυθιστόρημα. Στο θέατρο την εκφράζει ο Μπέκετ και ο Ιονέσκο, που είναι πρωτοπόροι και θεμελιωτές του Θεάτρου του Παραλόγου».

Συνηθίσαμε στις εικόνες βίας και καταστροφών, πολέμων, γενοκτονιών, αποδεχόμαστε σιωπηροί ή αδιάφοροι τις …Τραμπικές νοητικές ακροβασίες που καταργούν κάθε έννοια Ανθρωπισμού, κάθε αράδα χαρτών Διεθνούς Δικαίου, Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και όσων συμφωνιών προστάτευαν στοιχειώδεις ανθρωπιστικές αξίες. Και η εφαρμογή πολιτικών αποφάσεων από τους κρατούντες, δεν υπηρετούν πλέον αξίες, αλλά συγκυριακές χρησιμοθηρικές σκοπιμότητες που βαθαίνουν το υφιστάμενο χάος, επιτείνουν το παράλογο αυτού του κόσμου.

Μην ξεχνάμε τις εκφάνσεις του παράλογου στην καθημερινότητα, στις μεταξύ μας σχέσεις. Δείγματα χαρακτηριστικά, η αποξένωση των ανθρώπων, η εμφανής αλλαγή της συμπεριφοράς με απούσα την ευγένεια, το κυνήγι μιας αμφιλεγόμενης επιτυχίας έναντι της στοιχειώδους ευτυχίας, οι εξάρσεις βίαιων περιστατικών στα σχολεία, στον δρόμο, οι γυναικοκτονίες, οι ληστείες, οι διαρρήξεις, ως και οι σκοτωμοί για μια…ξαπλώστρα ή το δάγκωμα αυτιού μεταξύ ανθρώπων… Το παράλογο σε νεοφανή έξαρση.

Μακάρι να ισχύει το «ποτέ δεν είναι αργά» για τη λήψη μέτρων αποτροπής της επερχόμενης καταστροφής. Αλλά, σαν παράλογο ηχεί κι αυτό… Για να συνεχίζει το θέατρο του παράλογου κόσμου μας να μας βγάζει τη γλώσσα.

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.