Το δίκοπο μαχαίρι της τεχνητής νοημοσύνης για τις τράπεζες

Το δίκοπο μαχαίρι της τεχνητής νοημοσύνης για τις τράπεζες

Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί πλέον ένα σημαντικό εργαλείο που αξιοποιείται από αρκετές επιχειρήσεις παγκοσμίως, διευκολύνοντας την καθημερινότητα των εργαζομένων για διαδικασίες που κάποτε θα απαιτούσαν πολύ περισσότερο χρόνο και πόρους. Από αυτόν τον γενικότερο κανόνα δεν θα μπορούσαν να ξεφύγουν και οι τράπεζες, αφού όλο και περισσότερες χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, με κύριο στόχο τη μείωση του κόστους και την αύξηση της παραγωγικότητας. Οι τράπεζες μπορούν εύκολα να παρουσιάσουν την επίτευξη των στόχων τους και να αναδείξουν τη σημασία και τα οφέλη που μπορεί να τους επιφέρει η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.

Ως προς τα οικονομικά οφέλη, σύμφωνα με σχετικό άρθρο που δημοσιεύθηκε στο Breaking Views του Reuters, η Bank of America (BofA) προβάλει περίπου 800 εκατ. δολάρια ετήσιες περικοπές κόστους και αύξηση εσόδων από τη χρήση γενετικής τεχνητής νοημοσύνης (generative AI), έναντι εφάπαξ αρχικού κόστους μόλις 400 εκατ. δολαρίων. Αυτό υποδηλώνει εντυπωσιακή απόδοση της επένδυση, όπως αναφέρει ο CEO της BofA, Brian Moynihan.

Οι ευρωπαϊκές τράπεζες αρχίζουν να ενσωματώνουν την τεχνητή νοημοσύνη στους οικονομικούς τους στόχους. Η γαλλική SocGen εντόπισε πρόσφατα εξοικονόμηση έως και 600 εκατομμύρια ευρώ από την τεχνητή νοημοσύνη, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 1/3 των συνολικών προγραμματισμένων περικοπών κόστους στο πλαίσιο της νέας της στρατηγικής. Η γερμανική Commerzbank (CBKG.DE) έχει δηλώσει ότι αναμένει ετήσια οφέλη από την τεχνητή νοημοσύνη, ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ έως το 2030. Στις σκανδιναβικές τράπεζες, οι οποίες θεωρούνται από τις πιο ψηφιακά ανεπτυγμένες τράπεζες, εκτιμάται ακαθάριστη μείωση των τρεχουσών ταμειακών δαπανών κατά 15%-18%, σύμφωνα με τους αναλυτές της Union Bank of Switzerland (UBS). Σχεδόν οι μισές εξοικονομήσεις όμως θα απορροφηθούν από νέες τεχνολογικές δαπάνες, οπότε το καθαρό όφελος είναι περίπου 9%. Αυτό σημαίνει ότι η μακροπρόθεσμη εξοικονόμηση μπορεί να είναι μεγαλύτερη για τις τράπεζες, με ένα κόστος, ακριβώς επειδή εκείνες πρέπει να επενδύουν σε νέες τεχνολογίες, όπως και στη συντήρηση και την αναβάθμιση αυτών που ήδη διαθέτουν.

Σχετικά με την εξυπηρέτηση πελατών, είναι πλέον σύνηθες για τις εφαρμογές των τραπεζών σε κινητά, φορητές συσκευές και ιστοσελίδες να χρησιμοποιούνται chatbots και «ψηφιακοί βοηθοί», δίνοντας μια «ανάσα» στο back office, στην εξυπηρέτηση πελατών και τη τεχνική υποστήριξη και αυξάνοντας την αποδοτικότητα τους. Επιπλέον η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δώσει λύσεις σε προβλήματα που σχετίζονται με την ανάπτυξη λογισμικού, τους ελέγχους που γίνονται για απάτες και ξέπλυμα χρήματος, την πιστωτική ανάλυση και τις ομαδοποιήσεις δανείων.

Οι τράπεζες ωστόσο ανησυχούν για τη δυναμική της τεχνητής

νοημοσύνης**

Παρά τις εξοικονομήσεις και τα τεχνικά οφέλη των τραπεζών, αυτών δεν σημαίνει ότι οι τράπεζες παύουν να έχουν ανησυχίες. Ένα φαινόμενο που ανησυχεί τις τράπεζες είναι η χρήση πρακτόρων τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ agents) από ιδιώτες, όπως το Muse της Meta, το οποίο μπορεί να παρακολουθεί τα επιτόκια καταθέσεων, να εντοπίζει καλύτερες αποδόσεις και να μεταφέρει χρήματα με ελάχιστη εμπλοκή του πελάτη. Αυτό πιέζει τις τράπεζες να ανεβάσουν τα επιτόκια καταθέσεων, με συνέπεια υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης και πίεση στο καθαρό επιτοκιακό περιθώριο. Ήδη στην Ευρώπη τα επιτοκιακά περιθώρια έχουν αυξηθεί κατά περίπου 1/3 από το 2021, στο 1,63%, ενώ στις ΗΠΑ οι άτοκες καταθέσεις είναι λίγο πάνω από 20%, από πάνω από 30% στο υψηλό τους. Ο Oliver Butcher, ιδρυτής της βρετανικής Riff, ενός νέου «πράκτορα αποταμίευσης» που πρόκειται να κυκλοφορήσει σύντομα στην αγορά, εκτιμά ότι τα υπόλοιπα στους τρεχούμενους λογαριασμούς στο Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσαν να μειωθούν κατά περίπου 80%.

Καθώς οι πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης εξαπλώνονται, οι δανειστές θα πιεστούν να προσφέρουν δικές τους εκδοχές τέτοιων προϊόντων για να διατηρήσουν τις σχέσεις τους με τους πελάτες, αφού οι τελευταίοι μπορούν να υπολογίζουν πόση ρευστότητα χρειάζονται πραγματικά και να μεταφέρουν όλα τα υπόλοιπα σε λογαριασμούς ταμιευτηρίου υψηλής απόδοσης, αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς και παρόμοια προϊόντα να εντοπίζουν να συγκρίνουν και να αλλάζουν πάροχο πιο εύκολα

Πίεση δέχονται και τα έσοδα από προμήθειες. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΒΑ), η διαχείριση περιουσίας και η ασφάλιση αντιστοιχούν σχεδόν στο 1/3 των λειτουργικών εσόδων των ευρωπαϊκών τραπεζών. Τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης είναι σε θέση να προσφέρουν χρηματοοικονομικές συμβουλές, όπως για κατανομή χαρτοφυλακίου και φορολογικό σχεδιασμού, με αποτέλεσμα οι πελάτες να μην απευθύνονται στις τράπεζες για πιο εξατομικευμένες υπηρεσίες, ούτε να χρειαστεί να πληρώσουν για αυτές.

Σε κάθε περίπτωση, οι μεγάλες αμερικανικές τράπεζες διαπραγματεύονται σήμερα στις 12 φορές τα εκτιμώμενα κέρδη, ενώ οι ευρωπαϊκές στις 10. Και τα δύο νούμερα είναι πάνω από τους αντίστοιχους μέσους όρους 15ετίας, που είναι 11 και 9. Με άλλα λόγια, οι επενδυτές δεν προβλέπουν κατάρρευση των κερδών. Ωστόσο όποιο όφελος και αν προκύψει με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, είναι σίγουρο ότι οι τράπεζες δεν θα μπορέσουν να το κρατήσουν εξ ολοκλήρου.