Ως «άνοιγμα» Τσίπρα στους κεντρώους μεταφράζουν οι δικοί του την επίσκεψη στο Άγιο Όρος

Η διήμερη επίσκεψη του Αλέξη Τσίπρα στο Άγιο Όρος έχει ιδιωτικό χαρακτήρα, ωστόσο η συγκυρία, οι συμβολισμοί και κυρίως το πρόσωπο που τον συνοδεύει δίνουν αναπόφευκτα πολιτική διάσταση στην παρουσία του στην Αθωνική Πολιτεία.

Ο πρώην πρωθυπουργός βρέθηκε στη Μονή Σίμωνος Πέτρας και επέλεξε ο ίδιος να δημοσιοποιήσει την επίσκεψή του, περιγράφοντας το Άγιο Όρος ως ένα ταξίδι στην ιστορία, στους πολιτιστικούς θησαυρούς αλλά και «στο βαθύτερο νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης».

Η πρώτη επίσκεψη στον Άθω το 2014

Δεν είναι, άλλωστε, η πρώτη φορά που ο Αλέξης Τσίπρας επισκέπτεται τον Άθω. Είχε βρεθεί εκεί και τον Αύγουστο του 2014, ως αρχηγός τότε της αξιωματικής αντιπολίτευσης και λίγους μήνες πριν από την εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ. Τότε είχε πραγματοποιήσει διήμερη επίσκεψη, συνοδευόμενος μεταξύ άλλων από τον Νίκο Παππά, τον Γιάννη Αμανατίδη και τον Μάκη Λυκόπουλο, είχε συναντηθεί με την Ιερά Επιστασία και είχε επισκεφθεί μονές της Αθωνικής Πολιτείας.

Η παρουσία ενός πολιτικού που είχε δηλώσει ανοιχτά άθεος είχε προκαλέσει συζήτηση ήδη από τότε. Ο Τσίπρας, πάντως, ουδέποτε επιχείρησε να εμφανιστεί ως θρησκευόμενος πολιτικός. Στη διάρκεια της πολιτικής του διαδρομής προτίμησε έναν διαφορετικό δρόμο, προσεγγίζοντας την Ορθοδοξία και ως κομμάτι της ιστορίας, της παράδοσης και της πολιτιστικής ταυτότητας της χώρας, χωρίς να αποφεύγει τους συμβολισμούς που συνοδεύουν τέτοιες κινήσεις.

Οι συμβολισμοί της επίσκεψης του 2014

Ενδεικτική ήταν η επίσκεψη του 2014. Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ της εποχής, δεν φωτογραφήθηκε να προσκυνά εικόνες ή ιερά κειμήλια, ενώ στο Πρωτάτο ζήτησε να μείνει για λίγο μόνος. Συνομίλησε επί ώρες με Αγιορείτες για φιλοσοφικά και θεολογικά ζητήματα και επισκέφθηκε, μεταξύ άλλων, τις Μονές Καρακάλλου, Ιβήρων, Σίμωνος Πέτρας και Ξενοφώντος. Ήταν μια πρώτη απόπειρα να περάσει πάνω από μια διαχωριστική γραμμή που για δεκαετίες χώριζε ένα μεγάλο τμήμα της Αριστεράς από την Εκκλησία, χωρίς ταυτόχρονα να αλλάξει ο ίδιος τις προσωπικές του πεποιθήσεις.

Η Αγία Σοφία και η Χάλκη το 2019

Η πιο χαρακτηριστική κίνηση υψηλού συμβολισμού ήρθε το 2019 στην Κωνσταντινούπολη. Ως πρωθυπουργός επισκέφθηκε επισήμως την Αγία Σοφία και στη συνέχεια τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, όπου παρακολούθησε τη Θεία Λειτουργία μαζί με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Ήταν ο πρώτος εν ενεργεία Έλληνας πρωθυπουργός που επισκεπτόταν επισήμως την Αγία Σοφία και ο πρώτος εν ενεργεία πρωθυπουργός που περνούσε το κατώφλι της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Εκεί είχε βρεθεί το 1933 και ο Ελευθέριος Βενιζέλος, αλλά ως πρώην πρωθυπουργός.

Η σημερινή επιστροφή στον Άθω

Η σημερινή επιστροφή στο Άγιο Όρος έρχεται σε μια διαφορετική πολιτική συγκυρία. Η εικόνα του Τσίπρα στον Άθω μπορεί να διαβαστεί και μέσα από την προσπάθεια να απευθυνθεί πέρα από τα παραδοσιακά όρια της Αριστεράς, σε ένα ευρύτερο και περισσότερο κεντρώο ακροατήριο. Δεν προκύπτει ότι το ταξίδι οργανώθηκε με αυτόν τον στόχο. Ταιριάζει, όμως, σε μια παλαιότερη πρακτική του πρώην πρωθυπουργού να επενδύει σε κινήσεις με ισχυρό πολιτικό και θεσμικό συμβολισμό.

Ο άνθρωπος που βρέθηκε στο πλευρό του

Σε αυτή την επίσκεψη, όμως, ενδιαφέρον έχει και η παρέα.

Μαζί με τον Τσίπρα βρέθηκε ο πατέρας Δημήτριος Λινός, σύζυγος της Αθηνάς Λινού και μια προσωπικότητα με διαδρομή αρκετά διαφορετική από εκείνη ενός συνηθισμένου κληρικού.

Η σχέση του Τσίπρα με την οικογένεια Λινού είναι, άλλωστε, παλιά και στενή. Ήδη από την περίοδο της πανδημίας είχε ξεχωρίσει δημόσια την Αθηνά Λινού, φτάνοντας τον Νοέμβριο του 2020 να την προτείνει ως υπουργό Υγείας κοινής αποδοχής. Τρία χρόνια αργότερα ήταν ο ίδιος που την ενέταξε στα ψηφοδέλτια του ΣΥΡΙΖΑ στον Βόρειο Τομέα της Αθήνας, με τη Λινού να εκλέγεται βουλευτής, ενώ μετά τις εκλογές του Μαΐου του 2023 την επέλεξε και για την Εκλογική Επιτροπή του κόμματος ενόψει της δεύτερης κάλπης. Η παρουσία, επομένως, του Δημήτρη Λινού δίπλα στον πρώην πρωθυπουργό στο Άγιο Όρος έρχεται πάνω σε μια σχέση που μετρά ήδη αρκετά χρόνια.

Ο χειρουργός με τη διεθνή διαδρομή

Ο Δημήτρης Λινός είναι ομότιμος καθηγητής Χειρουργικής του ΕΚΠΑ και έχει περάσει σημαντικό μέρος της επιστημονικής του διαδρομής στις Ηνωμένες Πολιτείες. Εκπαιδεύτηκε στη Χειρουργική στο Massachusetts General Hospital και στη Mayo Clinic και ξεκίνησε την ακαδημαϊκή του καριέρα στο Case Western Reserve University. Είναι Lecturer in Surgery στο Harvard Medical School και έχει διατελέσει Governor του American College of Surgeons, έχοντας επί δεκαετίες ισχυρή παρουσία στο αμερικανικό ιατρικό και ακαδημαϊκό περιβάλλον.

Οι επαφές του δεν περιορίζονται στενά στην Ιατρική. Έχει υπάρξει μέντορας φοιτητών του Harvard που πραγματοποιούσαν την πρακτική τους μέσω του Directors’ Internship Program του Harvard Institute of Politics, ενώ η οικογένεια Λινού έχει τη δική της παρουσία στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Η κόρη του, Ναταλία Λινού, κοινωνική επιδημιολόγος με ακαδημαϊκή διαδρομή στο Harvard, μπήκε το 2020 στην κούρσα για το χρίσμα των Δημοκρατικών στην 4η περιφέρεια της Μασαχουσέτης για τη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Από τη Χειρουργική στην ιεροσύνη

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της διαδρομής του Λινού, που εξηγεί περισσότερο την παρουσία του στον Άθω. Τον Δεκέμβριο του 2021, έχοντας ήδη πίσω του μια ολόκληρη καριέρα στη Χειρουργική, χειροτονήθηκε αρχικά διάκονος στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου στην Ανατολή Αγιάς και την επόμενη ημέρα ιερέας στην Ιερά Μονή Παναγίας Ταξιαρχών Πηλίου από τον Μητροπολίτη Δημητριάδος Ιγνάτιο.

Η χειροτονία δεν σήμανε και εγκατάλειψη της Ιατρικής. Ο Λινός συνέχισε τη χειρουργική του δραστηριότητα, συνδυάζοντας έκτοτε δύο ιδιότητες που σπάνια συναντώνται στο ίδιο πρόσωπο: εκείνη του διεθνώς αναγνωρισμένου χειρουργού και του ορθόδοξου ιερέα. Παράλληλα έχει αναπτύξει δραστηριότητα γύρω από τη σχέση Υγείας, Θρησκείας και Ορθόδοξης Θεολογίας.

Η αντίδραση του Παύλου Πολάκη

Η παρουσία του δίπλα στον Τσίπρα ήταν αρκετή για να προκαλέσει την οργισμένη αντίδραση του Παύλου Πολάκη.

«Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ή κυρίως πού πας. Το πρόβλημα είναι ποιος σε συνοδεύει», έγραψε ο βουλευτής Χανίων, προσθέτοντας το «δείξε μου τον φίλο σου να σου πω ποιος είσαι» και καταλήγοντας με το ιδιαίτερα βαρύ «ντροπή και αίσχος και κρίμα».

Η σύγκρουση Πολάκη-Λινού

Για να γίνει κατανοητή η ένταση της αντίδρασης πρέπει να γυρίσει κανείς στο καλοκαίρι του 2024 και στη μετωπική σύγκρουση του Πολάκη με την Αθηνά Λινού.

Η κόντρα είχε ξεσπάσει όταν η τότε βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ αντέδρασε στη φραστική επίθεση του Πολάκη εναντίον συνεργάτιδας του Άδωνι Γεωργιάδη στη Βουλή και ζήτησε συγγνώμη από τη γυναίκα. Ακολούθησε η απομάκρυνση του Πολάκη από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, όμως η σύγκρουση δεν σταμάτησε εκεί.

Ο Πολάκης πέρασε στην αντεπίθεση, βάζοντας στο στόχαστρο την Αθηνά Λινού και το Ινστιτούτο Prolepsis και θέτοντας σειρά ερωτημάτων για τις χρηματοδοτήσεις και τη λειτουργία του. Η αντιπαράθεση πήρε γρήγορα προσωπικές και πολιτικές διαστάσεις και εξελίχθηκε σε μία από τις σκληρότερες εσωκομματικές συγκρούσεις εκείνης της περιόδου. Τον Αύγουστο του 2024 η Λινού τέθηκε και η ίδια εκτός Κοινοβουλευτικής Ομάδας, με την τότε ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ να επικαλείται ζήτημα διαφάνειας.

Η πολιτική διάσταση της παρουσίας Λινού

Υπό αυτό το πρίσμα, η αντίδραση Πολάκη έχει λιγότερο να κάνει με το Άγιο Όρος και περισσότερο με τον άνθρωπο που βρέθηκε δίπλα στον Τσίπρα. Η εικόνα του πρώην πρωθυπουργού με τον σύζυγο της γυναίκας με την οποία είχε συγκρουστεί μετωπικά ήταν αρκετή για να ξανανοίξει έναν λογαριασμό που, όπως φαίνεται, μόνο κλειστός δεν θεωρείται.

Αλέξης Τσίπρας: Από το Άγιο Όρος του 2014 στην επιστροφή στον Άθω

Κάπως έτσι, μια ιδιωτική επίσκεψη στην Αθωνική Πολιτεία απέκτησε γρήγορα πολιτική ουρά. Και προστέθηκε σε μια ακολουθία εικόνων που συνοδεύουν τον Τσίπρα εδώ και χρόνια: το Άγιο Όρος του 2014, η Αγία Σοφία και η Χάλκη του 2019 και τώρα, δώδεκα χρόνια αργότερα, η επιστροφή στον Άθω.

Η σχέση του με την Εκκλησία υπήρξε κατά καιρούς δύσκολη και ο ίδιος δεν έκρυψε ποτέ τις προσωπικές του πεποιθήσεις. Ταυτόχρονα, όμως, έδειξε ότι αντιλαμβάνεται το ειδικό βάρος που έχει η Ορθοδοξία στην ελληνική κοινωνία και τη δύναμη των συμβολισμών που τη συνοδεύουν. Στη σημερινή συγκυρία, όπου ζητούμενο για τον ίδιο είναι η διεύρυνση πέρα από τα παραδοσιακά όρια της Αριστεράς και η προσέγγιση του Κέντρου, τέτοιες εικόνες αποκτούν αναπόφευκτα μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον.

Το αν η συγκεκριμένη επίσκεψη εντάσσεται σε έναν τέτοιο σχεδιασμό δεν προκύπτει από τα μέχρι στιγμής δεδομένα. Η εικόνα, πάντως, δύσκολα περνά απαρατήρητη – και η αντίδραση Πολάκη ήταν η πρώτη απόδειξη.

Όλες οι ειδήσειςΕικόνες βιβλικής καταστροφής στην Κρήτη: Ένας νεκρός, ξεχείλισαν ποτάμια, έπεσαν τόνοι νερού -Δείτε βίντεοΠοιος είναι ο πιλότος της Flydubai που μαχαίρωσε ο συγκυβερνήτης -Πρόλαβε και άνοιξε την πόρτα του πιλοτηρίου, έσωσε την πτήσηΚαντερές στο iefimerida: Σε επιφυλακή η Κρήτη για το νέο κύμα κακοκαιρίας -Ποιοι νομοί θα επηρεαστούν