Ποιες περιοχές της Ελλάδας κινδυνεύουν από την άνοδο της θάλασσας; Μια πρώτη εκτίμηση για το 2050

Επιστήμονες από τα πανεπιστήμια Πατρών και Πελοποννήσου επιχείρησαν αξιοποιώντας διάφορα δεδομένα να αποτυπώσουν σε ένα χάρτη τις παράκτιες περιοχές της Ελλάδας που θα ήταν πιο ευπαθείς στην παγκόσμια άνοδο της στάθμης της θάλασσας, που όλοι λένε ότι θα μαλλον θα συμβεί λόγω της τήξης των πάγων.

Για να κατασκευάσουν τον χάρτη, οι ερευνητές αξιοποίησαν δορυφορικά δεδομένα, γεωμορφολογικά και κλιματικά στοιχεία και ιστορικές καταγραφές της μεταβολής της ακτογραμμής.

Η ελληνική ακτογραμμή χωρίστηκε σε τμήματα μήκους 100 μέτρων και για κάθε τμήμα υπολογίστηκε ένας ειδικός δείκτης ευπάθειας, ο λεγόμενος Hellenic Coastal Vulnerability Index (HCVI).

Στην ανάλυση συνυπολογίστηκαν έξι βασικές παράμετροι:** η γεωλογία της ακτής, η κλίση του εδάφους, η ιστορική μεταβολή της ακτογραμμής, το ύψος των κυμάτων, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και το παλιρροϊκό εύρος.

Για να διαπιστώσουν μάλιστα πώς έχει μεταβληθεί η ακτογραμμή με την πάροδο του χρόνου, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δορυφορικές εικόνες από το 1984, το 1990, το 2000, το 2010 και το 2024.

Τα «θερμά σημεία» της Ελλάδας

Η Δυτική Ελλάδα, ο Θερμαϊκός Κόλπος και η Ανατολική Μακεδονία – Θράκη εμφανίζονται σταθερά ως οι σημαντικότερες ζώνες υψηλής ευπάθειας.

Οι ερευνητές τις χαρακτηρίζουν περιοχές προτεραιότητας, όπου απαιτούνται λεπτομερέστερες τοπικές μελέτες και σχεδιασμός μέτρων προσαρμογής. ισα προς τον Θερμαϊκό και η ακτογραμμή από την Καβάλα έως τη Θράκη.

Αντίθετα, μεγάλο μέρος των ακτών του Αιγαίου και του Ιονίου εμφανίζει σήμερα χαμηλότερα επίπεδα ευπάθειας.

Ο χάρτης, όμως, αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον όταν οι ερευνητές επιχειρούν να δουν τι μπορεί να συμβεί τις επόμενες δεκαετίες.

Για τον σκοπό αυτό εξέτασαν ένα μελλοντικό σενάριο με ορίζοντα το 2050, λαμβάνοντας υπόψη την αναμενόμενη άνοδο της στάθμης της θάλασσας.

Η εικόνα γίνεται τότε δυσμενέστερη: τμήματα της ακτογραμμής που σήμερα εμφανίζονται σε χαμηλότερες κατηγορίες μετακινούνται προς υψηλότερα επίπεδα ευπάθειας.

Η επιβάρυνση είναι ιδιαίτερα εμφανής στην Πελοπόννησο, στην περιοχή του Θερμαϊκού και στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη.

Αντίστοιχες μεταβολές καταγράφονται και σε τμήματα μεγάλων νησιών, όπως η Κρήτη, η Λέσβος, η Εύβοια, η Ρόδος και η Κέρκυρα.

Δεν είναι χάρτης καταστροφής

Οι ερευνητές είναι προσεκτικοί ως προς την ερμηνεία των αποτελεσμάτων.

Ο δείκτης δεν προβλέπει ότι μια συγκεκριμένη παραλία θα εξαφανιστεί ούτε ότι ένας συγκεκριμένος οικισμός θα πλημμυρίσει σε μια δεδομένη ημερομηνία.

Αποτυπώνει τη σχετική ευπάθεια των ακτών και λειτουργεί ως εργαλείο για να εντοπιστούν οι περιοχές στις οποίες χρειάζεται να δοθεί προτεραιότητα για πιο λεπτομερή έρευνα και μέτρα προσαρμογής.