Το Υδραγωγείο μας δημιουργία του Μιχ. Σαββάκη

Από το εξαιρετικό αφιέρωμα της εφημερίδας της 3.10.26 για τον μηχανικό – μηχανολόγο Μιχ. Σαββάκη απουσιάζει ένα σημαντικό διατηρητέο δημιούργημά του, το Υδραγωγείο μας.

Από το βιβλίο μου ‘‘ΤΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ ΜΑΣ – ΜΙΑ ΠΟΛΥΧΡΟΝΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ’ παραθέτω επιλεγμένα αποσπάσματα…

‘‘Ο Γιώργος Σγουρός, έμπορος από την Οδησσό, επαναπατρίζεται στα Χανιά το 1900. Αγοράζει μια μεγάλη έκταση στο λόφο του Αϊ Γιάννη κι όταν μαθαίνει τις ανάγκες της πόλης για την δημιουργία Υδραγωγείου δωρίζει 4 στρέμματα στο Δήμο Χανίων το 1905, επί Δημαρχίας Νίκου Σκαμνάκη. Η μελέτη-κατασκευή του Υδραγωγείου μας έγινε από τον Ρεθυμνιώτη μηχανικό-μηχανολόγο Μιχάλη Σαββάκη ο οποίος ορίστηκε Μηχανικός Υδραγωγείων στα Χανιά το 1892.

Ολοκλήρωσε την κατασκευή του Υδραγωγείου το 1907 σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας ‘‘Κρητικός Αστέρας’’ (τεύχος 22-23 Δεκέμβριος 1911) το οποίο αναφέρει…

‘‘Το προ τετραετίας κατασκευασθέν και τέλειον τούτο υπό πάσαν άποψιν υδραγωγείον της πόλεως Χανίων συγκαταλέγεται μεταξύ των πρώτων επιστημονικών έργων της Ανατολής. Το υδραγωγείο τούτο αποτελείται εκ μιάς κύριας δεξαμενής χωρητικότητος 4.000 χιλιάδων κυβικών μέτρων, συνδέεται με τας πηγάς δι’ ενός μοναδικού Σίφωνος μήκους 7.000 μέτρων και διαρκή πίεση 6 ατμοσφαιρών. Το ολικό μήκος του σωληνωτού δικτύου ανέρχεται 30.000 μέτρα η δε ολική δαπάνη του έργου ανήλθε σε 500.000 δραχμές.

Το σοβαρό αυτό επιστημονικό έργο ελκύει την προσοχή και την εκτίμηση ευρωπαίων μηχανικών επισκεπτόμενων την Κρήτη και οφείλεται εις την επιστημονική επιτυχία του μηχανικού Μιχαήλ Σαββάκη…’’

Ο δωρητής Γιώργος Σγουρός βοήθησε στην εύρεση τεχνιτών και τη μερική χρηματοδότηση του έργου. Στο κτίσιμο του Υδραγωγείου εργάστηκαν οι καλύτεροι τεχνίτες της Κρήτης και των γύρω νησιών που χρησιμοποίησαν θηραϊκή γη και πέτρα από το νταμάρι του Αϊ Γιάννη. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας ‘‘Υψηλά Λευκά Όρη’’ (Σεπτέμβριος, 1907) καλείται η Δημοτική Αρχή ‘‘να απαλλοτριώσει έκταση γύρω από τη Δεξαμενή για να την προστατεύσει από τους λατόμους, όπως και να καλλωπίσει και να εξωραΐσει τον περιβάλλοντα χώρο’’. Το 1963 αρχίζουν οι εργασίες μελέτης και κατασκευής της Βόρειας πτέρυγας του Υδραγωγείου στην οποία τοποθετήθηκαν τα αντλιοστάσια. Οι επιμελείς μελετητές-κατασκευαστές ο πολιτικός μηχανικός Παύλος Παυλάκης και ο ηλεκτρολόγος μηχανικός Νίκος Σωτηρόπουλος πετυχαίνουν ώστε η επέκταση να είναι απόλυτα συμβατή με το ήδη υπάρχον κτήριο. Με πρωτοβουλία των περιοίκων το Υδραγωγείο μας (Δεξαμενή) και ο περιβάλλον χώρος του ανακηρύχθηκε διατηρητέο μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού το 1997.