Γιατί το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει την πώληση των ρωσικών S-400 από την Τουρκία στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα; Άνευ προηγουμένου ο υπόγειος και βρώμικος “πόλεμος” του Τελ Αβίβ με την Άγκυρα… (videos)

Γιατί το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει την πώληση των ρωσικών S-400 από την Τουρκία στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα; Άνευ προηγουμένου ο υπόγειος και βρώμικος “πόλεμος” του Τελ Αβίβ με την Άγκυρα… (videos)

Σε μια ακόμη πιθανή εξέλιξη στο επταετές σίριαλ των τουρκικών, ρωσικής κατασκευής, S-400, το Ισραήλ φέρεται να προέτρεψε τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να μην αγοράσουν τα ρωσικά πυραυλικά συστήματα από την Άγκυρα, αποκαλύπτει ο δημοσιογράφος Paul Iddon στο αμερικανικό περιοδικό Forbes.**

Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι το Ισραήλ θα προτιμούσε η Άγκυρα να παραμείνει «δεσμευμένη» με αυτά τα στρατηγικά όπλα σε αποθήκευση, διασφαλίζοντας έτσι ότι δεν θα μπορέσει να αποκτήσει σύντομα το μαχητικό κρούσης stealth πέμπτης γενιάς της Lockheed Martin, το F-35 Lightning II, από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Ρωσία έχει διευκρινίσει ότι δεν θα αντιτασσόταν στην πώληση των στρατηγικών πυραυλικών συστημάτων αεράμυνας S-400 της Τουρκίας σε τρίτη χώρα, υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

«Υπάρχει τέτοια πιθανότητα, εφόσον η χώρα στην οποία θα μεταφερθούν τα συστήματα S-400 είναι υπεύθυνη και διατηρεί φιλικές σχέσεις με τη Ρωσία», δ*ήλωσε ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ σε συνέντευξη Τύπου στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, στις 26 Σεπτεμβρίου.**

Επισήμανε ότι η αρχική σύμβαση απαιτεί τη ρωσική συγκατάθεση προτού η Τουρκία μπορέσει να τα μεταβιβάσει σε άλλη χώρα. Επιπλέον, ο τρίτος χρήστης θα έπρεπε επίσης να εγγυηθεί στη Μόσχα ότι δεν θα τα προωθήσει στην Ουκρανία.

Η Τουρκία αναζητά τρόπους επίλυσης του αδιεξόδου με τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με τους S-400. Η Ουάσιγκτον αντιτάχθηκε στην απόκτηση του συστήματος από την Άγκυρα ήδη από την πρώτη παραγγελία το 2017.

Όταν η Τουρκία παρέλαβε την πρώτη παρτίδα των S-400, τον Ιούλιο του 2019, η Ουάσιγκτον την απέκλεισε από το πρόγραμμα F-35 Joint Strike Fighter και της απαγόρευσε την αγορά οποιουδήποτε από τα αεροσκάφη stealth. Οι ΗΠΑ είχαν ήδη κατασκευάσει έξι αεροσκάφη για την τουρκική Πολεμική Αεροπορία, αλλά αυτά παρέμειναν στις ΗΠΑ έκτοτε.**

Το επόμενο έτος, οι ΗΠΑ επέβαλαν επίσης κυρώσεις βάσει του νόμου CAATSA (Νόμος για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων). Ο μόνος τρόπος για να ανατρέψει η Τουρκία αυτές τις κυρώσεις ήταν να απομακρύνει τα συστήματα από το έδαφός της, κάτι που αρνήθηκε να κάνει επί χρόνια. Παράλληλα, δεν έθεσε ποτέ τους S-400 σε επιχειρησιακή λειτουργία. Ως αποτέλεσμα, τα συστήματα παρέμειναν αδρανή, θυμίζοντας πανάκριβα διακοσμητικά γραφείου αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Πιο πρόσφατα, η Τουρκία επιδιώκει να τερματίσει αυτή την προβληματική κατάσταση. Μια πρόταση που δημοσιεύτηκε στον τουρκικό Τύπο τον Ιούλιο, και στη συνέχεια στην εφημερίδα The Wall Street Journal, αφορούσε την πώληση των συστημάτων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ).

Όπως έχει επισημανθεί προηγουμένως, μια τέτοια απόκτηση θα μπορούσε να προσθέσει ένα ακόμη στρατηγικό επίπεδο στο ήδη εκτεταμένο, διαφοροποιημένο και πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας του Άμπου Ντάμπι.**

Ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, δήλωσε στις 21 Σεπτεμβρίου ότι η διαμάχη για τους S-400 «θα επιλυθεί», περιγράφοντας τις σχετικές διεργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη ως «ζήτημα σχέσεων» και όχι ως «κρίσιμο ζήτημα».

Δύο ημέρες αργότερα, παραδέχτηκε ότι η επίλυση θα απαιτήσει χρόνο, σημειώνοντας ότι η Ουάσιγκτον και η Άγκυρα εργάζονται για την ικανοποίηση των απαιτήσεων που έχει θέσει το Κογκρέσο, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που απορρέουν από τον νόμο CAATSA και τον Νόμο περί Εξουσιοδότησης Εθνικής Άμυνας (NDAA).

Η Τουρκία δεν διαθέτει εναλλακτική λύση για την πλήρη απομάκρυνση των συστημάτων και των εξαρτημάτων τους από το έδαφός της, εάν ελπίζει να αποκτήσει ποτέ τα F-35, με τις μόνες άλλες πιθανές επιλογές να είναι η αχρήστευσή τους ή η ολοκληρωτική καταστροφή τους.**

Ένας ακόμη παράγοντας που φέρεται να εμποδίζει την επίλυση του ζητήματος είναι το Ισραήλ. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν έχει κρύψει την έντονη αντίθεσή του στην απόκτηση οποιουδήποτε αριθμού F-35 από την Τουρκία, χαρακτηρίζοντάς την απειλή για την ασφάλεια του Ισραήλ και την περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων.

Πλέον, τουρκικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι η ισραηλινή κυβέρνηση ασκεί πιέσεις στο Άμπου Ντάμπι ώστε να μην αποδεχθεί καμία τουρκική πρόταση για τους εν λόγω πυραύλους.

Σε άρθρο του στην τουρκόφωνη ιστοσελίδα Haber7 στις 23 Σεπτεμβρίου, ο Μεχμέτ Ατσέτ υποστήριξε ότι ο λόγος για τον οποίο δεν έχει οριστικοποιηθεί η συμφωνία με τα Εμιράτα «δεν είναι κάποιο εμπόδιο που προέρχεται από τη Ρωσία», προσθέτοντας ότι η Άγκυρα και η Μόσχα έχουν καταλήξει σε κοινή αντίληψη επί του θέματος.**

Επικαλούμενος πληροφορίες από μη κατονομαζόμενη πηγή, ανέφερε ότι ο πραγματικός λόγος της καθυστέρησης είναι η προτροπή του Ισραήλ προς τα ΗΑΕ να μην προχωρήσουν στη συμφωνία. Ο Ατσέτ διακρίνει σαφείς λόγους για τη στάση αυτή του Ισραήλ.

Δεν επιθυμούν την άρση των κυρώσεων CAATSA ούτε την επαναφορά της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35», έγραψε. «Το Ισραήλ, το οποίο ασκεί σημαντική επιρροή στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να εμποδίσει την ηγεσία της χώρας από το να λάβει μια οριστική απόφαση σχετικά με τους S-400».

Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι οι στρατιωτικοί δεσμοί μεταξύ του Ισραήλ και των ΗΑΕ ενισχύθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου έντασης με το Ιράν. Με τα ΗΑΕ να δέχονται το κύριο βάρος των ιρανικών επιθέσεων με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, το Ισραήλ ανέπτυξε ένα από τα συστήματα αεράμυνας Iron Dome μαζί με χειριστές σε αυτήν την αραβική χώρα για να ενισχύσει την άμυνά του σε μια ιστορική πρωτιά.

Το Ισραήλ έχει επίσης επιδιώξει να εμποδίσει την Τουρκία από το να εγκαθιδρύσει μια ευρύτερη στρατιωτική παρουσία στη Συρία. Τον Αύγουστο, βομβάρδισε μια αεροπορική βάση στη βορειοδυτική Συρία, κοντά στα τουρκικά σύνορα, υποστηρίζοντας ότι προέβαινε σε προληπτική ενέργεια για να αποτρέψει την Τουρκία από το να αναπτύξει δυνάμεις εκεί.

Τον Απρίλιο του 2025, το Ισραήλ βομβάρδισε τρεις συριακές αεροπορικές βάσεις στο κεντρικό τμήμα της χώρας, αφού η Τουρκία τις είχε εξετάσει ως πιθανές τοποθεσίες για ανάπτυξη δυνάμεων.

Μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, το Middle East Eye είχε αναφέρει ότι η Άγκυρα εξέταζε ακόμη και την προσωρινή ανάπτυξη των συστημάτων S-400 στη συγκεκριμένη περιοχή. Μια τέτοια ανάπτυξη δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ, ενώ σήμερα φαντάζει ακόμη λιγότερο πιθανή.**

Σε κάθε περίπτωση, το Ισραήλ αναμφίβολα θα προτιμούσε να αντιμετωπίσει μια Τουρκία που διαθέτει δύο συστήματα S-400 και περίπου 120 πυραύλους, παρά μια Τουρκία που επιχειρεί με τα 40 αεροσκάφη F-35A τα οποία η Άγκυρα ελπίζει να αποκτήσει, εφόσον επιλυθεί το αδιέξοδο με την Ουάσιγκτον.

Το Reuters ανέφερε επίσης, τον Φεβρουάριο του 2025, ότι το Ισραήλ είχε ασκήσει πιέσεις στις ΗΠΑ ώστε να επιτρέψουν στη Ρωσία να διατηρήσει τις στρατιωτικές της βάσεις στη Συρία, ως αντίβαρο στη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στη χώρα.

Είναι εύλογο να υποθέσει κανείς ότι το Ισραήλ αντιλαμβάνεται σήμερα τα εν λόγω ρωσικά πυραυλικά συστήματα -που παραμένουν αχρησιμοποίητα στην Τουρκία- ως ένα ανάλογο ρωσικό ανάχωμα, το οποίο εμποδίζει τον περιφερειακό του αντίπαλο να αποκτήσει το μοναδικό αμερικανικό μαχητικό πέμπτης γενιάς που διατίθεται σήμερα για εξαγωγή.

ΠΗΓΗ: Περιοδικό Forbes – Κείμενο Paul Iddon**