Πριν θρηνήσουμε το επόμενο θύμα

Πριν θρηνήσουμε το επόμενο θύμα

Άρθρο γνώμης

Το πραγματικά μεγάλο ζήτημα, όμως, είναι άλλο: τα εκατοντάδες εγκαταλελειμμένα και επικίνδυνα κτίρια που παραμένουν όρθια μέχρι να αποδειχθεί ότι δεν μπορούν να παραμείνουν άλλο.

H τραγωδία στην οδό Λυσικράτους, στην καρδιά της Πλάκας, άφησε πίσω της έξι νεκρούς, ενώ οι αρμόδιες Αρχές διερευνούν ακόμη τα ακριβή αίτια της έκρηξης.

Η υπόθεση επαναφέρει αρχικά ένα ερώτημα για τους ελέγχους στις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Από τον Οκτώβριο του 2025 τα ακίνητα τύπου Airbnb οφείλουν να πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές ασφαλείας, μεταξύ άλλων για πυρασφάλεια, ηλεκτρολογική εγκατάσταση και ανιχνευτές καπνού. Το θεσμικό πλαίσιο υπάρχει. Το κρίσιμο είναι πόσο συστηματικά ελέγχεται στην πράξη, ιδιαίτερα σε παλαιά κτίρια των ιστορικών κέντρων.

Το πραγματικά μεγάλο ζήτημα, όμως, είναι άλλο: τα εκατοντάδες εγκαταλελειμμένα και επικίνδυνα κτίρια που παραμένουν όρθια μέχρι να αποδειχθεί ότι δεν μπορούν να παραμείνουν άλλο.

Στην Αθήνα ο Χάρης Δούκας έχει υπολογίσει τα εγκαταλελειμμένα κτίρια κοντά στα 700 και τα επικίνδυνα περίπου στα 70, σχεδόν 50 από αυτά στο ιστορικό κέντρο. Είχε ζητήσει χρηματοδότηση 4-5 εκατομμυρίων ευρώ για κατεδαφίσεις, προειδοποιώντας ότι χωρίς αυτήν οι παρεμβάσεις γίνονται με ίδιους πόρους και αργούς ρυθμούς. Τον Ιούνιο του 2025 ο δήμος ανακοίνωσε πρόγραμμα κατεδάφισης τουλάχιστον 70 επικίνδυνων κτισμάτων σε 21 περιοχές.

Ακόμη πιο έντονο είναι το πρόβλημα στον Πειραιά. Η Πολεοδομία έχει χαρακτηρίσει περισσότερα από 300 κτίρια επικίνδυνα. Ο Γιάννης Μώραλης έχει επανειλημμένα ζητήσει αλλαγή του νομικού πλαισίου, υπογραμμίζοντας ότι ο δήμος μπορεί να περιφράξει ένα ακίνητο και να προστατεύσει όσο γίνεται τους πεζούς, αλλά όχι να λύσει το πρόβλημα του ίδιου του κτιρίου. Έχει μάλιστα μιλήσει για 4-5 ακίνητα που τον ανησυχούν ιδιαίτερα. Στον Πειραιά φαίνεται πάντως μεγαλύτερη κινητικότητα σε επίπεδο άμεσων παρεμβάσεων. Μετά την κατάρρευση τμήματος διατηρητέου στην Καστέλλα συνεργεία του δήμου απομάκρυναν επικίνδυνα τμήματα και περιέφραξαν το σημείο, ενώ ο δήμος είχε κινήσει διαδικασίες για το συγκεκριμένο ακίνητο ήδη από το 2016. Παράλληλα, υπάρχει ενεργή εργολαβία για κατεδαφίσεις και λήψη μέτρων ασφαλείας σε επικίνδυνα κτίρια, η οποία έχει παραταθεί έως τις 30 Οκτωβρίου 2026.

Οι δήμοι, όμως, δεν μπορούν μόνοι τους να κερδίσουν αυτήν τη μάχη. Οι λαμαρίνες, οι αντιστηρίξεις και οι περιφράξεις προστατεύουν προσωρινά τον περαστικό. Δεν «θεραπεύουν» ένα κτίριο που σαπίζει.

Το ΤΕΕ έχει προτείνει εδώ και χρόνια να δοθούν στους δήμους ουσιαστικά εργαλεία ώστε να μπορούν να αναλαμβάνουν εγκαταλελειμμένα ακίνητα, να τα αποκαθιστούν μέσω ιδιωτικής αξιοποίησης και στη συνέχεια να τα επιστρέφουν στους ιδιοκτήτες τους. Έχει επίσης προωθήσει την Ψηφιακή Τράπεζα Γης και τη μεταφορά συντελεστή δόμησης ως χρηματοδοτικά εργαλεία για διατηρητέα κτίρια. Η Ψηφιακή Τράπεζα Γης έχει πλέον ανάδοχο, αλλά τον Ιούνιο του 2026 το ΤΕΕ εκτιμούσε ότι απαιτείται ακόμη περίπου ένας χρόνος μέχρι να τεθεί σε λειτουργία.

Το πρόβλημα λοιπόν είναι γνωστό, οι προειδοποιήσεις έχουν γίνει και οι προτάσεις βρίσκονται στο τραπέζι. Αυτό που δεν υπάρχει πια είναι η πολυτέλεια του χρόνου. Γιατί το επόμενο μπαλκόνι, η επόμενη πρόσοψη ή το επόμενο ετοιμόρροπο κτίριο δεν θα προειδοποιήσει πριν πέσει.

Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή*