Ισραήλ: Η κυβέρνηση προωθεί ταινία «αντί-NAZA» για να αντικρούσει το ντοκιμαντέρ

Η ισραηλινή κυβέρνηση προωθεί μια νέα διαδικτυακή ταινία που μιμείται το ύφος του βραβευμένου ντοκιμαντέρ «NAZA», επιχειρώντας να αντικρούσει τα ευρήματά του για τη δράση του ισραηλινού στρατού στη Γάζα.

Το αυθεντικό «NAZA», των Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Σορ, εξετάζει πώς χρησιμοποιήθηκαν συστήματα μαζικής παρακολούθησης και τεχνητής νοημοσύνης για τον εντοπισμό στόχων στη Γάζα, με τις ισραηλινές δυνάμεις να γνωρίζουν, σύμφωνα με τις μαρτυρίες που περιλαμβάνονται στην ταινία, ότι τα πλήγματα μπορούσαν να σκοτώσουν και μεγάλο αριθμό Παλαιστινίων αμάχων.

Η ταινία βασίζεται σε 24 συνεντεύξεις με Ισραηλινούς που είχαν άμεση γνώση των στρατιωτικών μηχανισμών, ενώ συνολικά οι δημιουργοί μίλησαν με περισσότερες από 100 πηγές.

Το «NAZA» έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, όπου κέρδισε το ειδικό βραβείο της κριτικής επιτροπής, και προβάλλεται πλέον σε περισσότερες από 50 χώρες.

Η ισραηλινή κυβέρνηση έχει καταγγείλει το ντοκιμαντέρ και έχει ανακοινώσει ότι εξετάζει την αφαίρεση της υπηκοότητας των δύο δημιουργών, κατηγορώντας τους για προδοσία.

NAZA: Η «απάντηση» με σχεδόν ίδιο όνομα

Τις τελευταίες ημέρες, ισραηλινές πρεσβείες άρχισαν να προωθούν μια δεύτερη ταινία με τίτλο «NAZA: The Real Story».

Η παραγωγή αντιγράφει ορισμένα από τα χαρακτηριστικά του αυθεντικού ντοκιμαντέρ, όπως ανώνυμες συνεντεύξεις σε ταράτσες του Τελ Αβίβ, αλλά παρουσιάζει την ισραηλινή εκδοχή για τον πόλεμο και χαρακτηρίζει τον στρατό της χώρας «τον πιο ηθικό στρατό στον κόσμο».

Ένας από τους δημιουργούς της, ο Άριελ Άβερμπουχ, Ισραηλινός δικηγόρος και έφεδρος στρατιωτικός, περιέγραψε την ταινία ως «επιθετική κίνηση» με στόχο να μετατοπιστεί η διεθνής συζήτηση από τις κατηγορίες για τη θανάτωση αμάχων στη Γάζα.

Στους δημιουργούς της «NAZA: The Real Story» περιλαμβάνεται και ο Ρόι Ντανίνο, υποψήφιος του δεξιού κόμματος Israel First.

Η νέα ταινία φιλοξενείται στην ιστοσελίδα nazadocumentary.com, η οποία καταχωρίστηκε στις 16 Σεπτεμβρίου, έξι ημέρες μετά την πρεμιέρα του «NAZA» στη Βενετία.

Στην αρχική της μορφή, η ιστοσελίδα έδινε την εντύπωση ότι αποτελούσε επίσημη σελίδα του αυθεντικού ντοκιμαντέρ.

Ανέφερε ως σκηνοθέτες τους Αμπραχάμ και Σορ και περιλάμβανε φεστιβάλ στα οποία επρόκειτο να προβληθεί η πραγματική ταινία.

Είχε επίσης τροποποιηθεί η επίσημη σύνοψη του «NAZA», ώστε αντί για αναφορά στη μαζική θανάτωση Παλαιστινίων αμάχων να γίνεται λόγος για «στοχευμένες μαζικές δολοφονίες τρομοκρατών στη Γάζα».

Η συγκεκριμένη διατύπωση αφαιρέθηκε αργότερα, όταν η σελίδα μετατράπηκε καθαρά σε πλατφόρμα για τη νέα παραγωγή.

Ο Guardian κατηγόρησε τους διαχειριστές της ιστοσελίδας για προσπάθεια παραπλάνησης του κοινού.

«Ήταν μια απροκάλυπτη προσπάθεια να παραπλανηθεί το κοινό και να αποσπαστεί η προσοχή από τα επείγοντα ερωτήματα που θέτει το “NAZA”», ανέφερε εκπρόσωπος της εφημερίδας.

Ο ισχυρισμός για 42 εκατ. προβολές

Η ιστοσελίδα της «NAZA: The Real Story» εμφανίζει μετρητή που υποστηρίζει ότι η ταινία έχει ξεπεράσει τις 42 εκατομμύρια προβολές.

Το επίσημο βίντεο στο YouTube, ωστόσο, εμφανίζει περίπου 30.000 θεάσεις.

Τεχνική ανάλυση που επικαλείται ο Guardian εκτιμά ότι ο πολύ μεγαλύτερος αριθμός μπορεί να προέρχεται από επισκέψεις ή αυτοματοποιημένα αιτήματα προς την ιστοσελίδα και όχι από ανθρώπους που παρακολούθησαν πράγματι το βίντεο.

Όταν ρωτήθηκε για την προέλευση του αριθμού, ο Άβερμπουχ είπε ότι δεν γνωρίζει και παρέπεμψε τις ερωτήσεις στην τεχνική ομάδα.

Η πρεσβεία του Ισραήλ στις ΗΠΑ, η οποία προώθησε τη νέα ταινία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υποστήριξε ότι το υπουργείο Εξωτερικών δεν είχε συμμετοχή στην παραγωγή.

Ανέφερε ότι στόχος της ήταν να ενισχύσει τη διάδοση επιχειρημάτων που, κατά την ισραηλινή πλευρά, αντικρούουν «ψευδείς κατηγορίες» σε βάρος της χώρας.

Την Πέμπτη, η ισραηλινή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα απονείμει στους δημιουργούς της ταινίας πιστοποιητικό αναγνώρισης για τη συμβολή τους στη δημόσια διπλωματία του Ισραήλ.

Απειλές κατά των δημιουργών του «NAZA»

Η αντίδραση στο αυθεντικό ντοκιμαντέρ δεν περιορίστηκε σε επίσημες ανακοινώσεις.

Ο αρχηγός του ισραηλινού στρατού, Εγιάλ Ζαμίρ, δήλωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις θα χρησιμοποιήσουν «κάθε μέσο που διαθέτουμε» απέναντι στην ταινία, ενώ ο στρατός εξέδωσε δεκασέλιδη απάντηση στα ευρήματά της.

Μέσα σε μία εβδομάδα από την πρεμιέρα στη Βενετία, το υπουργείο Πολιτισμού του Ισραήλ ανακοίνωσε έρευνα για το ντοκιμαντέρ και ζήτησε να εξεταστεί η αφαίρεση της υπηκοότητας των δύο σκηνοθετών.

Έξω από το σπίτι των γονιών της Ρέιτσελ Σορ συγκεντρώθηκαν διαδηλωτές που ζητούσαν ακόμη και τη θανατική ποινή για τη σκηνοθέτιδα.

Στην πόλη Ασντόντ εμφανίστηκε επίσης τοιχογραφία που απεικόνιζε τους δύο δημιουργούς μέσα από στόχαστρο όπλου.

Τη Δευτέρα, ο ακροδεξιός ακτιβιστής Μορντεχάι Ντέιβιντ ανακοίνωσε ότι συγκεντρώνει χρήματα για να δημιουργήσει ομάδα που θα «κυνηγήσει» τον Αμπραχάμ.

«Θα τον βρούμε», είπε σε βίντεο που ανέβασε στο Instagram.

Η σύνδεση με το «No Other Land»

Ο Άριελ Άβερμπουχ έχει ιδρύσει οργάνωση που δηλώνει ότι διεξάγει «πόλεμο υπεράσπισης» της εικόνας του Ισραήλ.

Η ίδια οργάνωση έχει δημοσιεύσει έτοιμα κείμενα για influencers με επιχειρήματα εναντίον της προηγούμενης ταινίας των Αμπραχάμ και Σορ, «No Other Land».

Το ντοκιμαντέρ, που καταγράφει την καταστροφή της παλαιστινιακής κοινότητας Μασαφέρ Γιάτα στη Δυτική Όχθη, κέρδισε Όσκαρ το 2025.

Οι δύο Παλαιστίνιοι συνσκηνοθέτες του, Μπασέλ Άντρα και Χαμντάν Μπαλάλ, έχουν έκτοτε δεχθεί παρενοχλήσεις ή έχουν τεθεί υπό κράτηση από τον ισραηλινό στρατό.

Οι Αμπραχάμ και Σορ μίλησαν για τις αντιδράσεις μετά την πρεμιέρα του «NAZA» στη Νέα Υόρκη.

«Η χώρα μας κάνει πάρα πολλά για να κρύψει αυτά τα συστήματα», είπε η Σορ. «Δεν είναι ένας κόσμος στον οποίο έχει πρόσβαση ούτε το ίδιο το ισραηλινό κοινό».

Ο παραγωγός Τζέιμς Γουίλσον δήλωσε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λονδίνου ότι η ομάδα περίμενε αρνητικές αντιδράσεις, όχι όμως την ένταση των απειλών που ακολούθησε.

Όπως είπε, οι δύο δημιουργοί δεν περίμεναν ότι θα βρεθούν αντιμέτωποι με κατηγορίες για προδοσία, απειλές και δημόσια στοχοποίηση στη χώρα τους.

Με πληροφορίες από Guardian*