Πήγαμε στη συναυλία του Σταύρου Ξαρχάκου στον Λυκαβηττό

Πρόσφατα αγόρασα από δισκάδικο των Εξαρχείων, λίγα μέτρα παρακάτω από κει που ζουν ο Σταύρος Ξαρχάκος με την Ηρώ Σαΐα και τα παιδιά τους, το άλμπουμ του συνθέτη με τίτλο «Στο Λυκαβηττό». Πρόκειται για ένα άλμπουμ – προϊόν ζωντανής ηχογράφησης από τις συναυλίες του Ξαρχάκου στον βράχο του Λυκαβηττού με αφορμή τα δεκαπέντε χρόνια παρουσίας του στην ελληνική μουσική (1963 – 1978). Σε εκείνες τις συναυλίες, τα τραγούδια του είχαν αποδώσει οι ιστορικοί πρώτοι ερμηνευτές του, ο Νίκος Ξυλούρης, η Βίκυ Μοσχολιού, ο Σταμάτης Κόκοτας, ο Νίκος Δημητράτος κ.α.

Χθες βράδυ είχαμε την τύχη να παρακολουθήσουμε στο ίδιο μέρος, στο θέατρο του Λυκαβηττού, μία ακόμη συναυλία του αειθαλούς συνθέτη που έφερε τον τίτλο «Ταξίδι στο φως – Σε σύμπαν ερωτικό». Το ότι η βροχή άρχισε να πέφτει δυναμωμένη και το κρύο να γίνεται τσουχτερό –βρισκόμαστε άλλωστε στην καρδιά του φθινοπώρου– δεν πτόησε κανέναν από τους θεατές που παρέμειναν αμετακίνητοι στις θέσεις τους, απολαμβάνοντας το όλο οπτικοακουστικό θέαμα.

Είναι σκέτη απόλαυση ομολογουμένως να βλέπεις τον 87άχρονο Ξαρχάκο να αλωνίζει τη σκηνή διευθύνοντας τους ερμηνευτές του και την ορχήστρα με την ορμή ενός πρωτοεμφανιζόμενου μουσικού που σαν να δίνει για πρώτη φορά «εξετάσεις» ενώπιον κοινού. Διότι χθες μπορεί να μη στέκονταν μπροστά του οι προαναφερθέντες ιστορικοί ερμηνευτές του, αλλά δύο από τους καλύτερους σύγχρονους Έλληνες τραγουδιστές: η Ηρώ Σαΐα, σύντροφός του στην τέχνη και τη ζωή, και ο Μπάμπης Στόκας, ταυτισμένος για πάντα με το σούπερ γκρουπ Πυξ Λαξ. Δοθείσης ευκαιρίας, θυμίζω πως ο Στόκας είχε ηχογραφήσει τραγούδια του Ξαρχάκου το 2008 στο ζωντανά ηχογραφημένο άλμπουμ του, «Τραγουδήστε – Μην ντρέπεστε», οπότε η επιλογή του, ειδικά σε μια χρονική περίοδο που ο μεγάλος συνθέτης συνεργάζεται με το σύνολο των τραγουδιστών της νεότερης γενιάς, δεν ήταν καθόλου απρόσμενη ή μη αναμενόμενη.

Με τη συμβολή του μόνιμου πιανίστα του, του καλού συνθέτη και τραγουδιστή Νεοκλή Νεοφυτίδη, το πρόγραμμα χωρίστηκε σε δύο μέρη και διήρκεσε ένα γεμάτο δίωρο που όχι μόνο δεν έκανε την παραμικρή «κοιλιά», αλλά αν διαρκούσε άλλη μία ώρα, ο κόσμος θα ήταν σίγουρα ακόμη εκεί.

Στο πρώτο μέρος ακούστηκαν δέκα ερωτικά τραγούδια του συνθέτη παιγμένα διαφορετικά, από ροκ μέχρι… χαρντ ροκ, οφείλοντας πολλά στη δεξιοτεχνία του μοναδικού Bob Katsionis στην ηλεκτρική κιθάρα. Το «Ένα πρωινό», η κλασική μπαλάντα από το 1968, τα «Ρολόγια» που τραγούδησε κάποτε ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης (υπάρχει και μία άλλη ανέκδοτη λάιβ ηλεκτρική εκδοχή του τραγουδιού, αγγλόφωνη μάλιστα, με τη Φλέρυ Νταντωνάκη), το «Πως να σωπάσω» και άλλα διαμάντια του συνθέτη, παρουσιάστηκαν έτσι όπως θα τα διασκεύαζαν στον καιρό τους οι Jimi Hendrix Experience και αυτό δεν αποτελεί υπερβολή. Όποιος παρακολούθησε χθες βράδυ τον Katsionis να σολάρει ψυχεδελικά στην κιθάρα του, θα συμφωνήσει απόλυτα πιστεύω. Ακούστηκαν όμως και μερικά ολοκαίνουργια τραγούδια του Ξαρχάκου σε στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου με ιδανική φωνή τη Σαΐα, που επιστράτευσε όλη την καθαρή άρθρωση της, την αισθαντικότητα και το συναίσθημα στην ερμηνεία της, καταφέρνοντας να περάσει στο κοινό το νέο υλικό.

Αμέσως μετά ο ίδιος ο Ξαρχάκος, που παρακολούθησε όλο το πρώτο μέρος από τη θέση του ανάμεσα στο κοινό, τυλιγμένος στη ζακέτα του, σηκώθηκε και διηύθυνε τους τραγουδιστές και τους μουσικούς σε ένα πρόγραμμα βασισμένο στον ήχο λαϊκής ορχήστρας. Σ’ αυτό, εκτός από τους μπουζουξήδες Τάσο Γιαννούση, Δημήτρη Λίβανο και Δημήτρη Ρέππα, συμμετείχαν και άλλοι δεξιοτέχνες μουσικοί, όπως ο Νίκος Ξύδης και ο Δημήτρης Σιάμπος στις ακουστικές – ηλεκτρικές κιθάρες και ο Αλέξανδρος Καψοκαβάδης στην κλασική κιθάρα. Το δικό της ιδιαίτερο στίγμα στη βραδιά έδωσε και η ομάδα κρουστών Ηχόδραση του Νίκου Τουλιάτου, οι «Κουρήτες» όπως τους αποκάλεσε ο Ξαρχάκος, σε δύο κομμάτια, που ανήκουν ήδη στις μεγάλες στιγμές της συναυλίας.

Το «Ρεμπέτικο», το «Μεγάλο μας τσίρκο», αλλά και τραγούδια από αγαπημένες ελληνικές ταινίες του 1960, είχαν την τιμητική τους, φέρνοντας μοιραία μνήμες από τις αθάνατες φωνές της Μοσχολιού και του Ξυλούρη. Συγκινητική στιγμή το τραγούδι «Χάθηκε το φεγγάρι», που η Σαΐα αφιέρωσε στις δύο κόρες της Μοσχολιού, οι οποίες παρακολουθούσαν τη συναυλία. Εξαιρετικός ακόμη ο Στόκας στο «Έβαλε ο θεός σημάδι», αυτή την αριστουργηματική μπαλάντα του Ξαρχάκου και του Γκάτσου, που ταίριαξε με τη φωνή του και την ψυχή του.

Ο Σταύρος Ξαρχάκος μας χάρισε το ωραιότερο συναυλιακό κλείσιμο της φετινής καλοκαιρινής σαιζόν, αποδεικνύοντας πως ο ίδιος αποτελεί την ενσάρκωση της τέχνης της μουσικής. Όποιος έχει παρακολουθήσει την πορεία του, διαπιστώνει πως ανέκαθεν πειραματιζόταν με πολλά και διαφορετικά είδη, όπως τώρα, που δεν δίστασε να παρουσιάσει μέρος του έργου του με την εξηλεκτρισμένη ενορχήστρωση του Bob Katsionis.

Επιπλέον, μόνο χαρά δίνει το γεγονός πως ο άνθρωπος αυτός, στην ηλικία που βρίσκεται, διανύει μια καινούργια καριέρα (πραγματικά, όμως) ικανή να μεταφέρει τραγούδια γραμμένα το 1963, το ’68 και το ’74 στο 2026, σαν να γράφτηκαν δηλαδή στην εποχή μας και δίχως να έχουν χάσει τίποτα από το ιστορικό βάρος τους.