CNN: Το Ιράν χάνει τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ – Γιατί η σημερινή ισορροπία δεν μπορεί να διαρκέσει

Σημαντικό μέρος της επιρροής που ασκούσε το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ φαίνεται να έχει περιοριστεί, καθώς οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου, με τη σημαντική υποστήριξη του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, έχουν καταφέρει να αποκαταστήσουν σε μεγάλο βαθμό τις ροές πετρελαίου μέσω του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το CNN, η σημερινή κατάσταση δύσκολα μπορεί να διατηρηθεί επ’ αόριστον. Οι ΗΠΑ διαθέτουν τεράστιους στρατιωτικούς πόρους για να διατηρήσουν ανοιχτή τη δίοδο, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται και οι τιμές των καυσίμων παραμένουν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη εντείνει τις επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια, επιχειρώντας, σύμφωνα με την ανάλυση, να ανακτήσει μέρος της χαμένης επιρροής της.

Στο 80% των προπολεμικών επιπέδων οι ροές**

Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλείται το CNN, την περασμένη εβδομάδα από τα Στενά του Ορμούζ πέρασαν κατά μέσο όρο 13,1 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων ημερησίως. Η ποσότητα αντιστοιχεί σε λίγο λιγότερο από το 80% των 17,1 εκατ. βαρελιών που διέρχονταν καθημερινά πριν από την έναρξη του πολέμου.

«Με τόσο μεγάλες ποσότητες να περνούν από τα Στενά, είναι σαφές ότι το Ιράν χάνει την επιρροή του σε αυτά», εκτίμησε ο Ματ Σμιθ, διευθυντής έρευνας εμπορευμάτων της Kpler.

Η αποκατάσταση των ροών είναι αποτέλεσμα μιας σύνθετης επιχείρησης, η οποία περιλαμβάνει μετακινήσεις δεξαμενόπλοιων με στρατιωτική συνοδεία και «σκοτεινές» διελεύσεις, με τα πλοία να περιορίζουν τη δυνατότητα εντοπισμού τους.

Στην αύξηση της κίνησης συνέβαλε και η επιστροφή μέρους του σαουδαραβικού πετρελαίου στα Στενά. Η Σαουδική Αραβία είχε εκτρέψει σημαντικές ποσότητες προς την Ερυθρά Θάλασσα, όμως η επίθεση των Χούθι στον αγωγό East-West νωρίτερα τον Σεπτέμβριο οδήγησε σε νέα αλλαγή των διαδρομών.

Τα αποθέματα μειώθηκαν κατά 2 δισ. βαρέλια**

Το κρίσιμο ερώτημα, σύμφωνα με το CNN, είναι για πόσο ακόμη μπορεί να διατηρηθεί αυτή η ισορροπία.

Παρά το μεγαλύτερο σοκ προσφοράς πετρελαίου που έχει αντιμετωπίσει ποτέ η παγκόσμια αγορά, το σύστημα μέχρι στιγμής έχει αντέξει. Σύμφωνα με την JPMorgan, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου έχουν μειωθεί κατά περίπου 2 δισ. βαρέλια στη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν.

Η αγορά κατάφερε να απορροφήσει τις πιέσεις μέσω εναλλακτικών αγωγών, των διελεύσεων με στρατιωτική υποστήριξη, της αύξησης της παραγωγής εκτός Κόλπου, αλλά και της σημαντικής υποχώρησης της παγκόσμιας ζήτησης.

Οι λύσεις αυτές έχουν μέχρι στιγμής αποτρέψει την εκτόξευση του αργού στα ιστορικά υψηλά επίπεδα του 2008. Δεν μπορούν, όμως, σύμφωνα με την ανάλυση, να λειτουργούν για πάντα.

Εφόσον συνεχίσουν να αντλούνται από τα αποθέματα μεγαλύτερες ποσότητες από εκείνες που αναπληρώνονται, η αγορά μπορεί κάποια στιγμή να φτάσει σε ένα κρίσιμο σημείο, όπου τα διαθέσιμα αποθέματα δεν θα επαρκούν για την κάλυψη της ζήτησης. Σε ένα τέτοιο σενάριο, θα απαιτούνταν πολύ υψηλότερες τιμές ώστε να περιοριστεί η κατανάλωση και να αποκατασταθεί η ισορροπία. Το πότε μπορεί να συμβεί αυτό παραμένει άγνωστο.

«Για πρώτη φορά από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, δεν έχουμε ένα βασικό σενάριο», ανέφερε σε σημείωμά της προς πελάτες η επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της JPMorgan, Νατάσα Κάνεβα. «Απλώς δεν γνωρίζουμε πώς να μοντελοποιήσουμε την τελική έκβαση».

Κατά την ίδια, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος, αλλά για πόσο χρονικό διάστημα η αγορά θα μπορεί να εξασφαλίζει τις φυσικές ποσότητες πετρελαίου που ζητούν οι καταναλωτές.

Πετρέλαιο πάνω από τα 90 δολάρια**

Για καταναλωτές και επιχειρήσεις, πάντως, η ανθεκτικότητα της αγοράς δεν έχει μεταφραστεί σε φθηνότερα καύσιμα.

Σύμφωνα με το CNN, το πετρέλαιο παρέμεινε πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι καθ’ όλη τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου και για το μεγαλύτερο μέρος του μήνα κινήθηκε πάνω από τα 100 δολάρια.

Οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ βρίσκονται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα από την έναρξη του πολέμου, ενώ το ντίζελ ξεπέρασε νωρίτερα μέσα στον μήνα το προηγούμενο ιστορικό ρεκόρ και διαμορφώνεται αρκετά πάνω από τα 6 δολάρια το γαλόνι.

Το γεγονός ότι το πετρέλαιο δεν έχει φτάσει –τουλάχιστον μέχρι στιγμής– στα 150 δολάρια το βαρέλι προσφέρει μικρή ανακούφιση, σημειώνει το CNN, για τους Αμερικανούς που χρειάζονται περίπου 100 δολάρια για να γεμίσουν το ρεζερβουάρ τους ή για τις επιχειρήσεις που επιβαρύνονται με υψηλά κόστη καυσίμων στις μεταφορές.

Η αγορά παρακολουθεί τον Τραμπ και τις πιθανότητες συμφωνίας**

Τους τελευταίους μήνες, ελλείψει νέων δεδομένων, οι αγορές έχουν αντιδράσει έντονα στις προοπτικές μιας πιθανής ειρηνευτικής συμφωνίας.

Οι επανειλημμένες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για ενδεχόμενη συμφωνία με το Ιράν που θα οδηγούσε στην επαναλειτουργία των Στενών είχαν, σύμφωνα με την ανάλυση, ιδιαίτερα μεγάλη επίδραση στις τιμές του πετρελαίου.

Η εικόνα άλλαξε όταν οι Χούθι έπληξαν τον σαουδαραβικό αγωγό East-West, διακόπτοντας προσωρινά τη μεταφορά περίπου 7 εκατ. βαρελιών πετρελαίου προς την Ερυθρά Θάλασσα. Περισσότερο από το μισό αυτής της ποσότητας είχε προηγουμένως εκτραπεί από τα Στενά του Ορμούζ.

Οι τιμές πλησίασαν τότε τα 110 δολάρια το βαρέλι, πριν η Σαουδική Αραβία μεταφέρει εκ νέου ποσότητες μέσω του Ορμούζ.

Παράλληλα, δορυφορικές εικόνες της Κυριακής έδειξαν ότι και οι επτά θέσεις ελλιμενισμού σε δύο βασικά λιμάνια της δυτικής ακτής της Σαουδικής Αραβίας, στο Γιανμπού και το Αλ Μουατζίτζ, ήταν διαθέσιμες, γεγονός που, σύμφωνα με την Kpler, αποτελεί ένδειξη ότι ο αγωγός East-West έχει αυξήσει ξανά τη λειτουργία του.

«Προς το παρόν, η εναλλακτική λύση φαίνεται να λειτουργεί – όσο το Ιράν το επιτρέπει», ανέφερε η Κάνεβα.

Το Ιράν εντείνει τις επιθέσεις στα δεξαμενόπλοια**

Το Ιράν, από την πλευρά του, αδυνατεί να διοχετεύσει το δικό του πετρέλαιο μέσω των Στενών εξαιτίας του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και, σύμφωνα με την ανάλυση, βλέπει να περιορίζεται ένα από τα σημαντικότερα μέσα οικονομικής πίεσης που διαθέτει.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Τεχεράνη έχει αυξήσει τις επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων που κινούνται στον Κόλπο.

«Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια έχουν γίνει συχνότερες, καθώς το Ιράν προσπαθεί να αποτρέψει τις διελεύσεις», σημείωσε ο Ματ Σμιθ. Κατά την εκτίμησή του, η τακτική αυτή αναμένεται να συνεχιστεί καθώς η Τεχεράνη επιχειρεί να ανακτήσει τον έλεγχο που είχε στα Στενά.

Το αποτέλεσμα είναι μια εύθραυστη ισορροπία: οι ΗΠΑ καταβάλλουν ολοένα μεγαλύτερη στρατιωτική προσπάθεια για να διατηρήσουν τις ροές πετρελαίου, τα παγκόσμια αποθέματα συνεχίζουν να μειώνονται και οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να επιβαρύνονται από τις υψηλές τιμές των καυσίμων.

Πηγή: cnn.com