Preston Goff: Απαραίτητη η συνεχής εκπαίδευση για την ψηφιακή ασφάλεια τόσο στα παιδιά όσο και στους γονείς

Ο Preston Goff είναι Αντιπρόεδρος Παγκόσμιας Επικοινωνίας του The Exodus Road**, ενός διεθνούς οργανισμού που δραστηριοποιείται στην καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές, τις τοπικές κοινότητες και επιζώντες εκμετάλλευσης.

Στις 5 & 6 Οκτωβρίου θα βρίσκεται στη χώρας ως καλεσμένος ομιλητής στο 1ο Διεθνές Συνέδριο της ΑΜΚΕ ΙΑΣΙΣ με τίτλο «Connect to Protect – Children & Youth at Risk» με στόχο να αναλύσει την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και της εκμετάλλευσης των παιδιών.

Ποιος είναι ο ρόλος του The Exodus Road σήμερα και ποιες θεωρείτε ότι είναι οι βασικές διεθνείς προκλήσεις όσον αφορά την εμπορία ανθρώπων και την προστασία των παιδιών;**

Το The Exodus Road έχει ως όραμα έναν κόσμο όπου κανένας άνθρωπος δεν αγοράζεται, δεν πωλείται και δεν πέφτει θύμα εκμετάλλευσης. Αντιμετωπίζουμε την εμπορία ανθρώπων σε παγκόσμιο επίπεδο, μέσα από συντονισμένα προγράμματα πρόληψης, παρέμβασης και υποστήριξης των θυμάτων, τα οποία υλοποιούνται μέσω πέντε περιφερειακών κέντρων στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βραζιλία, την Κολομβία, την Ινδία και την Ταϊλάνδη.

Χωρίς αμφιβολία, η σημαντικότερη πρόκληση για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και της εκμετάλλευσης των παιδιών είναι οι απειλές που δημιουργούν οι τεχνολογικές εξελίξεις στο πλαίσιο της δράσης των εγκληματικών οργανώσεων. Τα εγκλήματα που αντιμετωπίζουμε έχουν εξελιχθεί δραματικά από την ίδρυσή μας, πριν από περισσότερα από 15 χρόνια, και τα τελευταία χρόνια η εξέλιξη αυτή έχει επιταχυνθεί εκθετικά με την είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης.

Πουθενά δεν είναι αυτό πιο εμφανές από την άνοδο των μαζικών επιχειρήσεων διαδικτυακής απάτης. Σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ασία, αλλά και πέρα από αυτήν, εγκληματικά δίκτυα λειτουργούν πλέον μεγάλα συγκροτήματα, όπου θύματα εμπορίας ανθρώπων κρατούνται παρά τη θέλησή τους και εξαναγκάζονται να εξαπατούν άλλους ανθρώπους στο διαδίκτυο.

Πολλά από τα θύματα αυτών των επιχειρήσεων στρατολογούνται σήμερα μέσω πειστικών αγγελιών εργασίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες υπόσχονται καλές απολαβές για θέσεις στον τομέα της εξυπηρέτησης πελατών ή της τεχνολογίας. Όταν φτάσουν σε μια νέα πόλη, χώρα ή περιοχή, τους αφαιρούν τα διαβατήριά τους και τους αναγκάζουν να εργάζονται για πολλές ώρες, πραγματοποιώντας απάτες που βασίζονται σε ρομαντικές σχέσεις ή σε επενδυτικές ευκαιρίες, υπό την απειλή βίας.

Η τεχνολογία βρίσκεται πλέον στον πυρήνα κάθε πτυχής αυτού του μοντέλου. Χρησιμοποιείται για τη στρατολόγηση των θυμάτων, την παροχή έτοιμων σεναρίων, τη μετάφραση των συνομιλιών σε δεκάδες γλώσσες και, ολοένα και περισσότερο, την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία πλαστών ταυτοτήτων, προσώπων και φωνών.

Το αποτέλεσμα είναι ένα έγκλημα που εκμεταλλεύεται ανθρώπους δύο φορές: πρώτα το άτομο που έχει πέσει θύμα εμπορίας και στη συνέχεια τον άνθρωπο που βρίσκεται στην άλλη πλευρά της οθόνης.

Τα ίδια εργαλεία έχουν εντείνει και τις απειλές που αντιμετωπίζουν τα παιδιά. Οι δράστες δεν χρειάζεται πλέον να βρίσκονται στο ίδιο δωμάτιο, στην ίδια πόλη ή ακόμη και στην ίδια χώρα με ένα παιδί. Η απόσταση ανάμεσα στον θύτη και το θύμα έχει πλέον περιοριστεί στην απόσταση μιας οθόνης — και αυτή είναι η καθοριστική πρόκληση για την προστασία των παιδιών στη δική μας εποχή.

Ήσασταν βασικό μέλος της ομάδας που ανέπτυξε το Influenced**™. Τι ακριβώς είναι το πρόγραμμα και ποια ανάγκη σχεδιάστηκε για να καλύψει;

Το Influenced είναι το παγκόσμιο πρόγραμμα ψηφιακής ασφάλειας του The Exodus Road. Εφοδιάζει τους νέους, αλλά και τους ενήλικες γύρω τους, με τις γνώσεις και τα εργαλεία που χρειάζονται για να αναγνωρίζουν, να αντιμετωπίζουν και να προλαμβάνουν την ηλεκτρονική εκμετάλλευση πριν αυτή προκαλέσει βλάβη.

Το πρόγραμμα προέκυψε μέσα από κάτι που βλέπαμε επανειλημμένα στη δουλειά μας. Σε σχεδόν 75% των περιστατικών εμπορίας ανθρώπων στα οποία παρεμβαίνει η ομάδα μας, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν το βασικό σημείο έναρξης της εκμετάλλευσης που βιώνει ένας επιζών. Ως οργανισμός που δρα στην πρώτη γραμμή της αντιμετώπισης της εμπορίας ανθρώπων, βλέπαμε ξεκάθαρα τον τρόπο με τον οποίο οι κίνδυνοι στον ψηφιακό κόσμο συνδέονται με την εκμετάλλευση στον πραγματικό κόσμο και καταλάβαμε ότι ίσως βρισκόμασταν σε μια μοναδική θέση για να συμβάλουμε στην προστασία των παιδιών.

Ξεκινήσαμε να δημιουργούμε το Influenced με μια βασική πεποίθηση: ότι τα παιδιά χρειάζονταν πρακτική και κατανοητή γλώσσα για να μπορούν να αναγνωρίζουν πώς μπορεί να εκδηλωθούν οι κίνδυνοι στο διαδίκτυο, ενώ οι ενήλικες χρειάζονταν την αυτοπεποίθηση να κάνουν ειλικρινείς συζητήσεις μαζί τους, χωρίς φόβο ή πανικό. Έτσι, το Influenced λειτουργεί και στις δύο πλευρές αυτής της σχέσης.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει διαδικτυακές ακαδημίες αυτορυθμιζόμενης μάθησης για γονείς και εφήβους, δια ζώσης εργαστήρια σε σχολεία, εκκλησίες και κοινοτικά κέντρα, καθώς και εκπαιδευτικό υλικό για την τάξη, ειδικά σχεδιασμένο για εκπαιδευτικούς.

Παράλληλα, προσφέρουμε μια πιστοποίηση εκπαίδευσης εκπαιδευτών (train-the-trainer), ώστε σύμβουλοι, εκπαιδευτικοί, επαγγελματίες που εργάζονται με νέους και άλλοι ειδικοί να μπορούν να εφαρμόζουν το πρόγραμμα στις δικές τους κοινότητες.

Το εκπαιδευτικό υλικό βασίζεται σε τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα, ακολουθεί μια προσέγγιση με επίγνωση του τραύματος (trauma-informed) και είναι επικεντρωμένο στις ανάγκες και την οπτική των επιζώντων (survivor-centered). Παράλληλα, έχουμε δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην προσαρμογή του στις διαφορετικές πολιτισμικές συνθήκες των περιοχών όπου εφαρμόζεται, αντί να περιοριζόμαστε στην απλή μετάφραση του περιεχομένου.

Τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά. Σε μια ανεξάρτητη αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, η αυτοπεποίθηση των γονέων ως προς την αναγνώριση περιστατικών εκμετάλλευσης αυξήθηκε κατά 40 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ η αυτοπεποίθησή τους ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα ανταποκρίνονταν εάν ένα παιδί τους αποκάλυπτε ότι έχει πέσει θύμα, αυξήθηκε κατά 46 ποσοστιαίες μονάδες.

Από την εφαρμογή του Influenced**™ σε διαφορετικές χώρες, τι έχετε μάθει για το τι λειτουργεί πραγματικά στην πρόληψη; Τι κατανοούν καλύτερα τα παιδιά, οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί όταν η εκπαίδευση για την πρόληψη γίνεται αποτελεσματικά;

Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που έχουμε μάθει είναι το εξής: όταν δίνουμε ένα όνομα σε έναν κίνδυνο, αποκτούμε τη δύναμη να τον αποδυναμώσουμε. Η διαδικτυακή αποπλάνηση (grooming) και η χειραγώγηση στο διαδίκτυο συχνά βασίζονται στο γεγονός ότι το θύμα δεν αναγνωρίζει τι ακριβώς συμβαίνει και δεν γνωρίζει πώς να προστατευτεί όταν εμφανιστούν προειδοποιητικά σημάδια.

Όταν ένας νέος μπορεί να αναγνωρίσει και να ονομάσει μια συγκεκριμένη τακτική —όπως κολακεία που εξελίσσεται υπερβολικά γρήγορα, αιτήματα για μυστικότητα, ένα ξαφνικό δώρο ή μια απειλή που παρουσιάζεται ως «χάρη»— αυτή η τακτική χάνει μεγάλο μέρος της δύναμής της.

Έχουμε επίσης μάθει ότι ο φόβος δεν λειτουργεί. Οι τακτικές εκφοβισμού κάνουν τα παιδιά να κρύβουν πράγματα, επειδή φοβούνται ότι θα τιμωρηθούν ή ότι θα χάσουν την πρόσβασή τους στις συσκευές τους — οι οποίες, αναμφίβολα, αποτελούν σήμερα ένα σημαντικό κομμάτι της καθημερινής και κοινωνικής τους ζωής. Η αποτελεσματική εκπαίδευση για την πρόληψη μπορεί να κάνει το αντίθετο. Μπορεί να χτίσει εμπιστοσύνη ανάμεσα στα παιδιά και στους ενήλικες στους οποίους απευθύνονται, ώστε ένα παιδί που θα έρθει αντιμέτωπο με κάποιον κίνδυνο ή ύποπτη δραστηριότητα στο διαδίκτυο να απευθυνθεί γρήγορα σε έναν ενήλικα, αντί να προσπαθήσει να το διαχειριστεί μόνο του.

Όταν η πρόληψη γίνεται σωστά, τα παιδιά κατανοούν ότι το γεγονός πως έγιναν στόχος δεν είναι δικό τους λάθος.

Οι γονείς κατανοούν ότι η παρακολούθηση δεν είναι το ίδιο με τη σύνδεση και την ουσιαστική επικοινωνία.

Και οι επαγγελματίες που εργάζονται με παιδιά —εκπαιδευτικοί, πάστορες, άνθρωποι που δραστηριοποιούνται στην κοινότητα— κατανοούν ότι συχνά είναι οι πρώτοι ενήλικες που θα παρατηρήσουν μια αλλαγή στη συμπεριφορά ενός παιδιού, γεγονός που τους καθιστά κρίσιμο μέρος του δικτύου προστασίας.

Ποια είναι τα βασικά προειδοποιητικά σημάδια που θα πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς ή οι εκπαιδευτικοί όταν ένα παιδί μπορεί να κινδυνεύει στο διαδίκτυο;**

Εκπαιδεύουμε τους ενήλικες να αναζητούν μοτίβα αλλαγής στη συμπεριφορά περισσότερο παρά ένα μεμονωμένο σημάδι. Ένα παιδί που ξαφνικά γίνεται μυστικοπαθές σχετικά με τη συσκευή του, αγχώνεται όταν λαμβάνει μια ειδοποίηση ή απομακρύνεται από τους φίλους και την οικογένειά του μπορεί να κουβαλά κάτι πολύ δύσκολο. Άλλα πιο απτά σημάδια μπορεί να είναι η ξαφνική εμφάνιση καινούργιων δώρων, χρημάτων ή μονάδων/πιστώσεων για ηλεκτρονικά παιχνίδια, χωρίς να υπάρχει κάποια σαφής εξήγηση για την προέλευσή τους· ένας καινούργιος «φίλος» που είναι μεγαλύτερος σε ηλικία ή τον οποίο κανείς από το περιβάλλον του παιδιού δεν έχει γνωρίσει, διαταραχές στον ύπνο εξαιτίας μηνυμάτων αργά τη νύχτα· καθώς και ξαφνική έντονη δυσφορία, ντροπή ή αναφορές ότι «έχει μπλέξει».

Ειδικά στην περίπτωση του σεξουαλικού εκβιασμού ανηλίκων (sextortion), η αλλαγή μπορεί να είναι απότομη και σοβαρή. Ένα παιδί που χθες φαινόταν καλά μπορεί σήμερα να βρίσκεται σε κατάσταση πανικού. Αν το δείτε αυτό, παραμείνετε ψύχραιμοι, ξεκινήστε καθησυχάζοντάς το και κάντε σαφές ότι καμία εικόνα, κανένα μήνυμα και κανένα λάθος δεν πρόκειται ποτέ να σας κάνει να σταματήσετε να το αγαπάτε ή να το προστατεύετε.

Ποιος είναι ο ρόλος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των διαδικτυακών πλατφορμών; Αποτελούν μόνο μέρος του κινδύνου ή μπορούν να αποτελέσουν και μέρος της λύσης;**

Οι πλατφόρμες φιλοξενούν μεγάλο μέρος των κινδύνων και φέρουν ουσιαστική ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται τα προϊόντα τους, για το πόσο γρήγορα ανταποκρίνονται στις καταγγελίες και για το πόσο σοβαρά επενδύουν στην ανίχνευση κινδύνων. Οι πρόσφατες εξελίξεις στις ΗΠΑ το αναδεικνύουν αυτό. Τον Αύγουστο του 2026, η Meta συμφώνησε να καταβάλει έως και 17 δισεκατομμύρια δολάρια για να διευθετήσει αξιώσεις που είχαν υποβάλει γενικοί εισαγγελείς πολιτειών, οι οποίοι υποστήριξαν ότι το Instagram και το Facebook είχαν σχεδιαστεί με τρόπους που έβλαπταν τους νέους. Η συμφωνία προβλέπει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών για τους ανήλικους, μεταξύ άλλων επιβεβαίωση της ηλικίας, χρονικούς περιορισμούς για τους εφήβους και ασφαλέστερες προεπιλεγμένες ρυθμίσεις. Η Meta δεν παραδέχθηκε ότι διέπραξε αδίκημα, όμως το μήνυμα παραμένει σαφές: η ασφάλεια των παιδιών θα πρέπει να αποτελεί επιλογή στον σχεδιασμό μιας πλατφόρμας και να είναι ευθύνη που αναλαμβάνουν οι ίδιες οι πλατφόρμες.

Παράλληλα, οι ίδιες τεχνολογίες που καθιστούν δυνατή την εκμετάλλευση μπορούν επίσης να συμβάλουν στον τερματισμό της. Τα εργαλεία ανίχνευσης μπορούν να εντοπίζουν γνωστό υλικό κακοποίησης σε μεγάλη κλίμακα. Τα συστήματα αναφοράς περιστατικών μπορούν να συνδέουν ένα παιδί που φοβάται με ανθρώπους που μπορούν να το βοηθήσουν. Και η τεχνητή νοημοσύνη, η οποία χρησιμοποιείται για να βλάψει παιδιά, βοηθά παράλληλα τους ερευνητές να επεξεργάζονται ταχύτερα τα στοιχεία και να εντοπίζουν νωρίτερα τα θύματα. Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί, από αυτή την άποψη, ένα μεγάλο παράδοξο. Αυτό που έχει σημασία είναι ποιος τη χρησιμοποιεί, με ποιον τρόπο και με τι βαθμό λογοδοσίας.

Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, ποια θεωρείτε ότι είναι τα σημαντικότερα βήματα για την ενίσχυση της πρόληψης της διαδικτυακής εκμετάλλευσης παιδιών και τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ σχολείων, οικογενειών, αρχών και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών;**

Θα ήθελα καταρχάς να επισημάνω ότι ζω και εργάζομαι έξω από το ιδιαίτερο και μοναδικό πλαίσιο της Ελλάδας. Επομένως, θα ήμουν προσεκτικός στο να υποδείξω στην Ελλάδα ποια θα πρέπει να είναι τα σημαντικότερα βήματα. Ωστόσο, από όσα έχω δει διεθνώς, σε διαφορετικά και ποικίλα περιβάλλοντα, υπάρχουν ορισμένα βασικά πράγματα που μπορούν να κάνουν πραγματική διαφορά οπουδήποτε.

Ενθαρρύνω τους τοπικούς φορείς και ηγέτες να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα ώστε η εκπαίδευση για την ψηφιακή ασφάλεια να γίνει ένα σταθερό και διαρκές μέρος της σχολικής ζωής, και όχι μια περιστασιακή δράση, και να συμπεριλάβουν σε αυτήν τους γονείς ή τους κηδεμόνες. Όταν η εκπαίδευση για την πρόληψη είναι αποτελεσματική, οδηγεί σε αποκαλύψεις περιστατικών. Γι’ αυτό χρειάζεται επίσης να δημιουργηθούν σαφείς διαδικασίες παραπομπής και διασύνδεσης με τις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε όταν ένας εκπαιδευτικός ή ένας γονέας έρχεται αντιμέτωπος με ένα παιδί που βρίσκεται σε κίνδυνο, να γνωρίζει ακριβώς σε ποιον πρέπει να απευθυνθεί , είτε πρόκειται για μια γραμμή βοήθειας, μια εξειδικευμένη αστυνομική μονάδα είτε μια οργάνωση προστασίας παιδιών.

Και, τέλος, να δώσουμε στους ίδιους τους νέους χώρο και ρόλο στη συζήτηση. Γνωρίζουν τις πλατφόρμες καλύτερα από εμάς και η δική τους οπτική κάνει την πρόληψη πολύ πιο αξιόπιστη και πειστική για τους συνομηλίκους τους.

Υπάρχει κάποια συγκεκριμένη πρακτική ή προσέγγιση που έχετε δει να λειτουργεί καλά σε άλλες χώρες και θα μπορούσε να είναι χρήσιμη και στο ελληνικό πλαίσιο;**

Μια προσέγγιση που έχουμε δει να λειτουργεί καλά είναι η εκπαίδευση έμπιστων ενηλίκων πέρα από τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς.

Τα παιδιά δεν απευθύνονται πάντα πρώτα στους γονείς τους. Μπορεί να απευθυνθούν σε έναν προπονητή, έναν υπεύθυνο ομάδας νέων, μια θεία ή έναν θείο, έναν σχολικό σύμβουλο ή έναν μεγαλύτερο φίλο. Όταν εξοπλίζουμε αυτόν τον ευρύτερο κύκλο ανθρώπων με βασικές γνώσεις σχετικά με το grooming και τον σεξουαλικό εκβιασμό ανηλίκων (sextortion), καθώς και με ένα απλό σχέδιο για το πώς πρέπει να ανταποκριθούν, τα παιδιά αποκτούν πολύ περισσότερες ασφαλείς πόρτες στις οποίες μπορούν να χτυπήσουν.

Μια ακόμη προσέγγιση είναι το μοντέλο «εκπαίδευση εκπαιδευτών» (train-the-trainer), σύμφωνα με το οποίο τοπικοί εκπαιδευτικοί και ηγέτες της κοινότητας πιστοποιούνται ώστε να μπορούν να παρέχουν οι ίδιοι εκπαίδευση για την πρόληψη. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η δυναμικότητα και η τεχνογνωσία που παραμένει στην ίδια την κοινότητα, το πρόγραμμα προσαρμόζεται φυσικά στην τοπική γλώσσα και κουλτούρα και συνεχίζει να λειτουργεί για πολύ καιρό μετά την αποχώρηση οποιουδήποτε εξωτερικού οργανισμού.

Βρίσκεστε στην Αθήνα για το Connect to Protect – Children & Youth at Risk**, που διοργανώνεται από την ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ. Ποια θεωρείτε ότι είναι η αξία ενός διεθνούς συνεδρίου που φέρνει κοντά επαγγελματίες του πεδίου, ερευνητές, οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών και θεσμικούς φορείς, με στόχο να αντιμετωπίσουν τις σύγχρονες προκλήσεις στην προστασία των παιδιών;

Τα εγκλήματα που στοχεύουν τα παιδιά σήμερα είναι συχνά παγκόσμια, άρτια οργανωμένα και διαρκώς εξελισσόμενα. Οι δράστες, κατά μία έννοια, συνεργάζονται. Μοιράζονται τεχνικές, εργαλεία και σενάρια δράσης πέρα από τα σύνορα, ενώ η τεχνολογία τούς επιτρέπει να προσαρμόζονται πιο γρήγορα από ποτέ.

Αν όσοι εργαζόμαστε για την προστασία των παιδιών παραμένουμε σε ξεχωριστά και απομονωμένα «στεγανά», θα βρισκόμαστε πάντα ένα βήμα πίσω.

Η προστασία απαιτεί σύνδεση και συνεργασία, και μια συνάντηση όπως το Connect to Protect είναι το σημείο όπου αυτή η σύνδεση ξεκινά.

Οι ερευνητές φέρνουν τα επιστημονικά δεδομένα, οι επαγγελματίες του πεδίου μεταφέρουν όσα βλέπουν στην πράξη, οι θεσμοί προσφέρουν την αρμοδιότητα και τους πόρους, ενώ η Κοινωνία των Πολιτών φέρνει την άμεση επαφή με τις οικογένειες και τους νέους που επηρεάζονται περισσότερο.

Όταν αυτές οι διαφορετικές οπτικές συναντώνται στον ίδιο χώρο, μαθαίνουμε ο ένας από τις επιτυχίες και τις αποτυχίες του άλλου, εντοπίζουμε και διορθώνουμε τα σημεία στα οποία έχουμε τυφλά σημεία και αρχίζουμε να σκεφτόμαστε με την ίδια δημιουργικότητα με εκείνους απέναντι στους οποίους εργαζόμαστε.

Αν μπορούσατε να δώσετε ένα μήνυμα σήμερα στους γονείς και τους εκπαιδευτικούς, ποιο είναι το σημαντικότερο πράγμα που θα θέλατε να κατανοήσουν σχετικά με την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο;*

Γίνετε ένας άνθρωπος εμπιστοσύνης και ένας οδηγός στον διαδικτυακό κόσμο για τα παιδιά που συναντάτε καθημερινά.

Οι οδηγοί βαδίζουν δίπλα σου, σου επισημαίνουν τους κινδύνους και σε βοηθούν να μάθεις να βρίσκεις μόνος σου τον δρόμο. Αυτό σημαίνει να δείχνετε πραγματικό ενδιαφέρον για τα παιχνίδια που παίζουν και τις εφαρμογές που χρησιμοποιούν, να κάνετε ερωτήσεις χωρίς να τους κρίνετε και να τους αφήνετε να σας διδάξουν. Ένα παιδί που μοιράζεται μαζί σας τις όμορφες πλευρές της διαδικτυακής του ζωής είναι πολύ πιο πιθανό να μοιραστεί μαζί σας και τις τρομακτικές πλευρές της.

Αυτό που προστατεύει περισσότερο ένα παιδί είναι να γνωρίζει, χωρίς καμία αμφιβολία, ότι αν κάτι πάει στραβά, μπορεί να έρθει σε εσάς και εσείς θα το βοηθήσετε. Ζήστε και συμπεριφερθείτε με τρόπο που θα του δημιουργεί αυτή την ασφάλεια πριν συμβεί οτιδήποτε. Υπενθυμίζετέ του το τακτικά. Πείτε του ότι, αν κάποιος το απειλήσει, το εξαπατήσει ή το κάνει να νιώσει ντροπή, δεν φταίει εκείνο και δεν είναι μόνο του.

Οι δράστες βασίζονται στην αξιοποίηση της ντροπής και στην απαίτηση για μυστικότητα. Όταν μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε και να ονομάζουμε τους κινδύνους και δημιουργούμε με τα παιδιά γύρω από αυτά τα ζητήματα σχέσεις φροντίδας που βασίζονται στην εμπιστοσύνη και την αγάπη, αφαιρούμε από τους δράστες τη δύναμη που τους δίνουν αυτοί οι μηχανισμοί εξαναγκασμού και ελέγχου.

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.