Α. Καλαμπόκης: Στα χέρια Κ.Μητσοτάκη οι προτάσεις των εξαγωγέων έως το 2030 (Ηχητικό)

Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την ενίσχυση της ελληνικής εξωστρέφειας, με 50 συγκεκριμένες προτάσεις και ορίζοντα το 2030, έχει καταθέσει στον πρωθυπουργό ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εξαγωγέων, θέτοντας στο επίκεντρο την ενίσχυση της παραγωγής, τη στήριξη των επιχειρήσεων και το άνοιγμα νέων αγορών.

Ο πρόεδρος του ΠΣΕ Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, μιλώντας στο Ράδιο 98.4 για τις προτεραιότητες των εξαγωγέων, ανέδειξε πέντε βασικούς άξονες: Το ενεργειακό κόστος, τη στροφή σε τρίτες χώρες, τη χρηματοδότηση και ασφάλιση των εξαγωγικών πιστώσεων, τη μείωση της γραφειοκρατίας και την είσοδο της νέας γενιάς στον εξαγωγικό τομέα.

Το σχέδιο του ΠΣΕ «Brand Greece 2030» περιλαμβάνει συνολικά 50 παρεμβάσεις, ενώ μεταξύ άλλων προβλέπει ενίσχυση της νέας γενιάς εξαγωγέων, αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και τεχνητής νοημοσύνης και μεγαλύτερη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Πέντε προτεραιότητες για την επόμενη ημέρα**

Πρώτο στην ατζέντα των εξαγωγέων είναι το ενεργειακό κόστος, το οποίο επηρεάζει άμεσα την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής παραγωγής.

Όπως εξηγεί ο Άλκης Καλαμπόκης, οι Ελληνικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ήδη αυξημένο κόστος και, ειδικά για τις περιφέρειες και την Κρήτη, το πρόβλημα είναι ακόμη εντονότερο λόγω του μεταφορικού κόστους που επιβαρύνει τόσο την εισαγωγή πρώτων υλών όσο και την εξαγωγή των τελικών προϊόντων.

Δεύτερος άξονας είναι η στροφή προς τρίτες χώρες και το άνοιγμα νέων αγορών. Σήμερα περίπου το 65% των ελληνικών εξαγωγών κατευθύνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ το 35% σε αγορές εκτός ΕΕ. Στόχος είναι να διευρυνθεί το αποτύπωμα των ελληνικών προϊόντων σε νέες διεθνείς αγορές.

Τρίτη προτεραιότητα είναι η χρηματοδότηση και η ασφάλιση των εξαγωγικών πιστώσεων, ώστε οι επιχειρήσεις να έχουν μεγαλύτερη πρόσβαση στα απαραίτητα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Στην τέταρτη θέση βρίσκεται η μείωση της γραφειοκρατίας, ιδιαίτερα στις τελωνειακές διαδικασίες, όπου, όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του ΠΣΕ, παρά τα βήματα ψηφιοποίησης εξακολουθούν να υπάρχουν καθυστερήσεις και εμπόδια.

Πέμπτη και ιδιαίτερα κρίσιμη προτεραιότητα είναι η νέα γενιά εξαγωγέων. Η ανάγκη για νέους ανθρώπους με γνώσεις ξένων γλωσσών, τεχνολογίας και διεθνών αγορών θεωρείται κομβική για την επόμενη ημέρα της ελληνικής εξωστρέφειας.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η προστασία των προϊόντων ΠΟΠ, η αντιμετώπιση των δασμών, η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και η δημιουργία νέων ψηφιακών εργαλείων για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις. Ο ΠΣΕ έχει θέσει επίσης στο επίκεντρο την εκπαίδευση και εξειδίκευση της νέας γενιάς, καθώς και την περαιτέρω ψηφιοποίηση των εξαγωγών.

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στο επίκεντρο**

Το σχέδιο δεν αφορά μόνο τις μεγάλες επιχειρήσεις. Αντίθετα, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις της περιφέρειας, οι οποίες αποτελούν κρίκο μεταξύ παραγωγής και διεθνών αγορών.

Για την Κρήτη, η διάσταση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο αγροδιατροφικός τομέας εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό πυλώνα της εξαγωγικής δραστηριότητας του νησιού.

Στόχος των εξαγωγέων είναι η διαμόρφωση ενός νέου παραγωγικού μοντέλου που θα ενισχύσει την παρουσία της ελληνικής παραγωγής στις διεθνείς αγορές και θα συγκρατήσει την οικονομική δραστηριότητα στην περιφέρεια.

Η Κρήτη εξάγει περισσότερο, αλλά με μεγαλύτερο όγκο και μικρότερη αξία ανά προϊόν**

Η συζήτηση για τις προτάσεις του ΠΣΕ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Κρήτη καταγράφει θετική πορεία στις εξαγωγές της.

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, οι κρητικές εξαγωγές ανήλθαν σε 408,5 εκατ. ευρώ, έναντι 388,88 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025, καταγράφοντας αύξηση 5%. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η άνοδος σε επίπεδο ποσότητας, η οποία έφτασε το 13,9%.

Ωστόσο, η αύξηση της ποσότητας με ταχύτερο ρυθμό από την αξία αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά της φετινής εικόνας και δείχνει τις πιέσεις που δέχεται η αξία ορισμένων βασικών εξαγωγικών προϊόντων.

Τα τρόφιμα και ποτά παραμένουν ο βασικός πυλώνας**

Ο αγροδιατροφικός τομέας εξακολουθεί να κυριαρχεί στις κρητικές εξαγωγές.

Από τα περίπου 408 εκατ. ευρώ των συνολικών εξαγωγών, τα 247 εκατ. ευρώ προήλθαν από τρόφιμα και ποτά, τα οποία αντιστοιχούν στο 60,4% της συνολικής εξαγωγικής αξίας του νησιού.

Τα χημικά και πλαστικά ακολουθούν με μερίδιο περίπου 22,5%, με τους δύο κλάδους να αντιπροσωπεύουν συνολικά το 82,5% των κρητικών εξαγωγών.

Και εδώ, όμως, η εικόνα δεν είναι ενιαία.

Τα κηπευτικά κάλυψαν την απώλεια του ελαιολάδου**

Το ελαιόλαδο, που παραμένει το σημαντικότερο εξαγωγικό προϊόν της Κρήτης, αντιπροσωπεύει περίπου το 45,8% των εξαγωγών τροφίμων και ποτών και περίπου το 28% του συνόλου των κρητικών εξαγωγών.

Η αξία των εξαγωγών ελαιολάδου, ωστόσο, μειώθηκε κατά περίπου 20%, κυρίως εξαιτίας της μεγάλης υποχώρησης των τιμών.

Την ίδια στιγμή, τα κηπευτικά αποτέλεσαν τον μεγάλο πρωταγωνιστή του πρώτου εξαμήνου, καταγράφοντας αύξηση περίπου 55,8%.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Καλαμπόκης, τα κηπευτικά πρόσθεσαν περίπου 34,75 εκατ. ευρώ, υπερκαλύπτοντας την απώλεια περίπου 28,28 εκατ. ευρώ από το ελαιόλαδο.

Χωρίς την πρόσθετη αξία των κηπευτικών, η συνολική εικόνα των κρητικών εξαγωγών θα ήταν αρνητική, με μείωση περίπου 3,9% αντί της αύξησης 5% που τελικά καταγράφηκε.

Το μεγάλο στοίχημα είναι το δεύτερο εξάμηνο**

Το ερώτημα πλέον είναι εάν αυτή η δυναμική μπορεί να διατηρηθεί μέχρι το τέλος του έτους.

Οι ζημιές σε καλλιέργειες, η έλλειψη νερού σε ορισμένες περιοχές, το αυξημένο κόστος ενέργειας, τα ακριβά λιπάσματα και η έλλειψη εργατικών χεριών δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για τους παραγωγούς.

Η εικόνα σε περιοχές της νότιας Κρήτης είναι χαρακτηριστική. Σε αρκετά θερμοκήπια η παραγωγή έχει περιοριστεί ή έχει σταματήσει, καθώς, όπως μεταφέρουν οι ίδιοι οι παραγωγοί, το κόστος καθιστά πλέον την καλλιέργεια οικονομικά ασύμφορη.

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το εργατικό κόστος. Ο συνδυασμός ενέργειας, λιπασμάτων, νερού, μεταφορών και διαθέσιμου προσωπικού συμπιέζει το εισόδημα των παραγωγών και επηρεάζει τελικά την εξαγωγική δυνατότητα της Κρήτης.

Το ελαιόλαδο παραμένει υπό πίεση**

Την ίδια ώρα, η προοπτική για το ελαιόλαδο παραμένει δύσκολη.

Η αυξημένη παραγωγή σε μεγάλες ελαιοπαραγωγές χώρες της Μεσογείου, σε συνδυασμό με τη σταθερή ζήτηση, δημιουργεί συνθήκες υπερπροσφοράς και πιέζει τις τιμές.

Έτσι, ενώ η Κρήτη εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρό εξαγωγικό προϊόν, η χαμηλότερη τιμή περιορίζει την αξία που επιστρέφει στην τοπική οικονομία.

«Οι εξαγωγές είναι ασπίδα για την παραγωγή και τις περιφέρειες»**

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το μήνυμα των εξαγωγέων είναι ότι η εξωστρέφεια δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως συμπληρωματική δραστηριότητα.

Ο κ. Καλαμπόκης χαρακτηρίζει τις εξαγωγές «ασπίδα για την παραγωγή και τις περιφέρειες», υπογραμμίζοντας ότι η ενίσχυση της εξαγωγικής βάσης μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στις πιέσεις της εσωτερικής αγοράς.

Η πρόκληση, πλέον, είναι διπλή: από τη μία να διατηρηθεί η θετική δυναμική που καταγράφουν οι ελληνικές και κρητικές εξαγωγές και από την άλλη να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που απειλούν την παραγωγική βάση.

Με το σχέδιο των 50 προτάσεων, ο ΠΣΕ ζητά από την κυβέρνηση να περάσει από τις διαπιστώσεις στην εφαρμογή, με συγκεκριμένες παρεμβάσεις και μετρήσιμα αποτελέσματα έως το 2030. Το ζητούμενο, όπως έχει επισημάνει ο πρόεδρος του Συνδέσμου, είναι η «εξαγωγική επιτάχυνση»: περισσότερη παραγωγή, περισσότερη ελληνική προστιθέμενη αξία και περισσότερες επιχειρήσεις στις διεθνείς αγορές.

Η δυναμική των εξαγωγών σε αριθμούς**

Αύξηση 5% σε αξία και 13,9% σε ποσότητα κατέγραψαν οι εξαγωγές της Κρήτης το α΄ εξάμηνο του 2026 όπως καταγράφουν τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και έχουν επεξεργαστεί από τον Σύνδεσμο Εξαγωγέων Κρήτης.

Η συνολική αξία ανήλθε σε 408,48 εκατ. ευρώ, έναντι 388,88 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025, ενώ η ποσότητα αυξήθηκε στους 355,18 χιλ. τόνους.

Τα Τρόφιμα και Ποτά αποτέλεσαν το 60,4% των κρητικών εξαγωγών, με τα κηπευτικά να αποτελούν βασικό μοχλό της ανόδου.

Ελαιόλαδο και κηπευτικά συγκεντρώνουν μαζί 85,1% των εξαγωγών Τροφίμων – Ποτών και 51,4% της συνολικής εξαγωγικής αξίας της Κρήτης, γεγονός που καταδεικνύει τη μεγάλη βαρύτητά τους.

Η εικόνα πανελλαδικά**

Τα πανελλαδικά στοιχεία του επταμήνου Ιανουαρίου–Ιουλίου 2026 δείχνουν τα εξής: Οι ελληνικές εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 14,9% στο επτάμηνο.

Χωρίς τα πετρελαιοειδή, η αύξηση ήταν 6,9%. Η άνοδος δεν οφείλεται μόνο στις τιμές, αλλά υπάρχει και αύξηση των εξαγόμενων όγκων.

Από τους 10 βασικούς κλάδους, οι 9 είχαν θετικό πρόσημο. Ο μόνος κλάδος που κινήθηκε αρνητικά ήταν αυτός των λαδιών, λόγω της μεγάλης υποχώρησης των τιμών. Η καλή επίδοση συνδέεται με τη στροφή περισσότερων παραγωγών και επιχειρήσεων προς τις διεθνείς αγορές, καθώς η εσωτερική αγορά πιέζεται από τη μείωση των εισοδημάτων και τα γενικότερα οικονομικά προβλήματα.

Παράλληλα, ο Προέδρος της Ομοσπονδίας υπογραμμίζει ότι η επίδοση είναι αξιοσημείωτη δεδομένων των γεωπολιτικών συγκρούσεων, του ενεργειακού και μεταφορικού κόστους και των προβλημάτων στις εμπορικές οδούς.

Τα ακριβή στοιχεία του επταμήνου είναι 32,7558 δισ. ευρώ συνολικές εξαγωγές (+14,9%), ενώ χωρίς πετρελαιοειδή ανήλθαν σε 23,6666 δισ. ευρώ (+6,9%).