O ρωσικός γίγαντας του Διαδικτύου Yandex στο στόχαστρο ουκρανικών drone

Η ουκρανική επιχείρηση θα μπορούσε να επηρεάσει την καθημερινή ζωή στη Ρωσία, δεδομένου ότι η Yandex προσφέρει την κύρια μηχανή αναζήτησης της χώρας.

Οι επιθέσεις των ουκρανικών drone επεκτάθηκαν το τελευταίο διήμερο σε κέντρα δεδομένα της Yandex, της εταιρείας που κυριαρχεί στο ρωσικό Διαδίκτυο, μετά τα χτυπήματα της Μόσχας σε ουκρανικά data center.

Η Yandex, η οποία παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης στη Ρωσία και συχνά αποκαλείται «Google της Ρωσίας», ανακοίνωσε ότι κέντρο δεδομένων της στην περιφέρεια Καλούγκα, νοτιοδυτικά της Μόσχας, επλήγη από ουκρανικά drones και τέθηκε εν μέρει εκτός λειτουργίας.

Η ουκρανική επιχείρηση θα μπορούσε δυνητικά να επηρεάσει την καθημερινή ζωή στη Ρωσία, δεδομένου ότι η Yandex προσφέρει την κύρια μηχανή αναζήτησης της χώρας και προσφέρει ψηφιακές υπηρεσίες σε χιλιάδες επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με το Reuters, η ουκρανική εταιρεία οπλικών συστημάτων Firepoint ανακοίνωσε ότι το Κίεβο χρησιμοποίησε επιθετικά FP-1 για να πλήξει «το μεγαλύτερο κέντρο δεδομένων της Yandex».

Μία ημέρα νωρίτερα, ουκρανική επίθεση είχε θέσει εκτός λειτουργίας κέντρο δεδομένων της Yandex στο Σάσοβο, στην περιφέρεια Ριαζάν, όπου στεγάζονται δύο από τους τρεις υπερυπολογιστές που χρησιμοποιεί η εταιρεία για την ανάπτυξη μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.

Η Yandex ανέφερε ότι αξιολογεί τις ζημιές από το πλήγμα και δεν είναι ακόμη σε θέση να επιβεβαιώσει αν ο εξοπλισμός μπορεί να τεθεί ξανά σε λειτουργία.

Τέσσερα χρόνια και πλέον χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι δύο χώρες κλιμακώνουν έναν σκληρό και αιματηρό πόλεμο φθοράς. Φέτος, και οι δύο πλευρές έχουν εντείνει τις επιθέσεις με drone εναντίον υποδομών, από ενεργειακές εγκαταστάσεις και διυλιστήρια μέχρι λιμάνια, πλοία που μεταφέρουν πετρέλαιο και σιτηρά, αποθήκες ηλεκτρονικού εμπορίου και, πιο πρόσφατα, κέντρα δεδομένων.

Η Yandex, οι εφαρμογές της οποίας έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας πολλών Ρώσων, ανακοίνωσε ότι οι επιθέσεις έπληξαν τον πυρήνα των δραστηριοτήτων της και ότι καταβάλλει προσπάθειες για να διατηρήσει τις υπηρεσίες της σε λειτουργία.

«Τα κέντρα δεδομένων είναι η σιδερένια καρδιά της Yandex. Η λειτουργία τους είναι ζωτικής σημασίας για υπηρεσίες που έχουν γίνει μέρος της καθημερινής ζωής των ανθρώπων. Εκατομμύρια χρήστες ελέγχουν την κίνηση στους δρόμους και σχεδιάζουν τις διαδρομές τους, ακούν μουσική, παρακολουθούν ταινίες, παραγγέλνουν τρόφιμα και αναζητούν απαντήσεις στα ερωτήματά τους» δήλωσε η εταιρεία σε ανακοίνωσή της.

«Η τεχνολογία μας βοηθά εκατοντάδες χιλιάδες επιχειρήσεις να λειτουργούν. Τη χρησιμοποιούν για να δέχονται παραγγελίες, να εξυπηρετούν πελάτες και να συνεργάζονται με τους εταίρους τους», πρόσθεσε.

Η Yandex ανακοίνωσε επίσης ότι κατέληξε σε συμφωνία με άλλους παρόχους υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους (cloud), ώστε οι πελάτες της Yandex Cloud να μπορούν να μεταφέρουν γρήγορα τα δεδομένα και τις υπηρεσίες τους σε άλλες υποδομές.

Η μετοχή της Yandex κατέγραψε ισχυρή πτώση 4,5% στο χρηματιστήριο της Μόσχας.

Υποδομές στο στόχαστρο

Τον τελευταίο μήνα, η Ρωσία έχει πλήξει ουκρανικά κέντρα δεδομένων και τηλεπικοινωνιακές υποδομές, μεταξύ άλλων και στο κέντρο του Κιέβου.

«Απαντάμε πάντα με τον ίδιο τρόπο», δήλωσε την Πέμπτη ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι. «Όλοι γνωρίζετε ότι έπλητταν και συνεχίζουν να πλήττουν τα κέντρα δεδομένων μας. Κι εμείς απαντάμε». Την Παρασκευή, επιβεβαίωσε ότι ουκρανικά drones είχαν πλήξει το κέντρο δεδομένων στην Καλούγκα, χαρακτηρίζοντας την επίθεση «ανταποδοτικό μας χτύπημα».

Η Ουκρανία έχει στο παρελθόν βάλει στο στόχαστρο αποθήκες συγκεκριμένων εταιρειών εντός της Ρωσίας, τις οποίες θεωρεί σημαντικές για τη ρωσική οικονομία, όπως οι κολοσσοί του ηλεκτρονικού εμπορίου Wildberries και Ozon. Οι επιθέσεις οδήγησαν τη Ρωσία να πλήξει αντίστοιχες ουκρανικές επιχειρήσεις.

Η Yandex διαθέτει πέντε κέντρα δεδομένων, από τα οποία τα δύο έχουν ήδη δεχθεί επιθέσεις. Σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες, δύο από τα υπόλοιπα τρία βρίσκονται στην περιφέρεια της Μόσχας και ένα στην περιφέρεια Βλαντίμιρ.

Το 2021, η Yandex είχε ανακοινώσει ότι το κέντρο δεδομένων στο Σάσοβο, το οποίο επλήγη την Πέμπτη, φιλοξενούσε δύο από τους τρεις υπερυπολογιστές της. Τα συστήματα αυτά βασίζονται σε επεξεργαστές γραφικών Nvidia A100 και χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση του μεγάλου γλωσσικού μοντέλου YandexGPT. Η εταιρεία έχει αρνηθεί να διευκρινίσει αν οι υπερυπολογιστές υπέστησαν ζημιές από την επίθεση.

Την Πέμπτη, αρκετές διαδικτυακές υπηρεσίες στη Ρωσία ανέφεραν τεχνικά προβλήματα, ανάμεσά τους η πλατφόρμα αγγελιών ακινήτων Cian, η διαδικτυακή πλατφόρμα βιβλίων Litmarket, καθώς και οι ιστότοποι των Ρωσικών Σιδηροδρόμων και της ποδοσφαιρικής ομάδας Σπαρτάκ Μόσχας.

Προηγούμενες ουκρανικές επιθέσεις στη Ρωσία έχουν προκαλέσει ελλείψεις καυσίμων και ουρές στα πρατήρια, οικονομικές απώλειες για δεκάδες χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο ηλεκτρονικό εμπόριο, καθώς και αύξηση του πληθωρισμού, καθώς το υψηλότερο κόστος των καυσίμων μετακυλίεται στους καταναλωτές.

Από την άλλη πλευρά, οι ρωσικές επιθέσεις σε ουκρανικά κέντρα δεδομένων έχουν αναγκάσει ορισμένα να αναστείλουν τη λειτουργία τους, ενώ μία από τις επιθέσεις προκάλεσε προσωρινή διακοπή της πρόσβασης στο Διαδίκτυο για 100.000 νοικοκυριά.

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης της Ουκρανίας δήλωσε τον περασμένο μήνα στο Reuters ότι η χώρα μεταφέρει τις ψηφιακές υποδομές της σε υπόγειες εγκαταστάσεις προκειμένου να τις προστατεύσει.