Κασπία Θάλασσα: Ένα νέο νησί αναδύθηκε λόγω της υποχώρησης της στάθμης του νερού εδώ και δεκαετίες

Η Κασπία Θάλασσα είναι η μεγαλύτερη εγχώρια υδάτινη έκταση της Γης, όμως εδώ και χρόνια συρρικνώνεται. Τα βόρεια και βορειοανατολικά τμήματά της, κατά μήκος των ακτών του Καζακστάν, αποτελούν το πιο ρηχό τμήμα της Κασπίας, με το βάθος να κυμαίνεται συνήθως μόλις μεταξύ τριών και έξι μέτρων. Ωστόσο, καθώς η στάθμη του νερού συνεχίζει να υποχωρεί, έπειτα από δεκαετίες κλιματικής αλλαγής και ανθρώπινης δραστηριότητας, περιβαλλοντικές οργανώσεις εντοπίζουν συστάδες νησίδων που μέχρι πρόσφατα βρίσκονταν κάτω από την επιφάνεια του νερού. Το πιο πρόσφατο εντοπίστηκε πριν από λίγες ημέρες κοντά στο νησί Kulaly, κατά τη διάρκεια πρόσφατης εναέριας έρευνας. Ο εθελοντής και περιβαλλοντικός ακτιβιστής, Ντανιγιάρ Ακιμζάνοφ, ήταν μεταξύ των μελών της ομάδας που ανέφερε την ανακάλυψη. Όπως λέει, το νέο νησί είναι σχετικά μικρό, όμως απέχει πολύ από το να αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Μάλιστα, τα τελευταία τέσσερα έως πέντε χρόνια, ο Ακιμζάνοφ υποστηρίζει ότι έχει καταγράψει αρκετά νέα νησιά σε αυτό το τμήμα της Κασπίας. «Αυτό που βλέπετε στη φωτογραφία που σας έστειλα είναι το μικρότερο. Υπάρχουν πολύ μεγαλύτερα νέα νησιά», εξηγεί. Τα κρυμμένα νησιά της Κασπίας Ορισμένα έχουν μήκος περίπου ένα χιλιόμετρο και πλάτος 200 έως 300 μέτρα, ενώ η άγρια ζωή έχει ήδη αρχίσει να φτάνει στις νέες εκτάσεις που έχουν αποκαλυφθεί. Ο Ακιμζάνοφ λέει ότι ο ίδιος εντόπισε έναν αγριόχοιρο σε ένα από τα νησιά, ενώ και λύκοι φτάνουν εκεί διασχίζοντας τον πάγο. Τα νέα νησιά που αναδύονται συνήθως δεν αποκτούν ονομασία, σημειώνει. Το Ερευνητικό Ινστιτούτο της Κασπίας Θάλασσας του Καζακστάν, το οποίο ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Σεπτέμβριο του 2025, έπειτα από την ίδρυσή του με εντολή του προέδρου Κασίμ-Γιομάρτ Τοκάγιεφ, εκτιμά ότι είναι πιθανό να εμφανιστούν και άλλες χερσαίες εκτάσεις. Ωστόσο, δεν θα εξελιχθούν όλες σε μόνιμα νησιά. «Η εξέλιξη κάθε νέας χερσαίας έκτασης που αποκαλύπτεται εξαρτάται από τη μορφολογία του πυθμένα, τα κύματα, τις μεταβολές στη στάθμη του νερού που προκαλούνται από τον άνεμο και τη μετέπειτα δυναμική της στάθμης της Κασπίας Θάλασσας», αναφέρει το ινστιτούτο. Η εμφάνιση νέων νησιών αποτελεί μία από τις πιο εμφανείς ενδείξεις μιας πολύ ευρύτερης μεταβολής: η Κασπία Θάλασσα υποχωρεί. Η Κασπία Θάλασσα υποχωρεί Η Κασπία Θάλασσα είναι η μεγαλύτερη περίκλειστη υδάτινη έκταση στον κόσμο. Βρέχεται από πέντε χώρες: το Καζακστάν, τη Ρωσία, το Αζερμπαϊτζάν, το Ιράν και το Τουρκμενιστάν. Περισσότερο από το 80% της εισροής νερού προέρχεται από τον ποταμό Βόλγα της Ρωσίας. Ο δρ. Σιφάν Κορίτσε, επιστήμονας που μελετά το υδροκλίμα στο Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα και έχει δημοσιεύσει αρκετές μελέτες για την Κασπία Θάλασσα, εξηγεί με απλά λόγια το υδατικό της ισοζύγιο. «Είναι σαν ένα απλό υδατικό ισοζύγιο. Το νερό εισέρχεται από τους ποταμούς και τις βροχοπτώσεις, ενώ απομακρύνεται μόνο μέσω της εξάτμισης», λέει. Σύμφωνα με τις καταγραφές των οργάνων μέτρησης, η στάθμη της Κασπίας στον τομέα του Καζακστάν υποχώρησε από τα -26,82 μέτρα το 1996 στα -29,27 μέτρα το 2025. Πρόκειται για πτώση 2,45 μέτρων μέσα σε τρεις δεκαετίες, δηλαδή κατά μέσο όρο περίπου 8-9 εκατοστά τον χρόνο. Η υποχώρηση συνεχίστηκε. Σύμφωνα με το Ερευνητικό Ινστιτούτο της Κασπίας Θάλασσας του Καζακστάν, η μέση στάθμη στον σταθμό παρακολούθησης στο νησί Kulaly βρισκόταν στα -29,42 μέτρα τον Ιούλιο του 2026, το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί σε ολόκληρη την περίοδο μελέτης. Το βορειοανατολικό τμήμα της Κασπίας, συμπεριλαμβανομένων των ακτών της περιοχής Ατιράου του Καζακστάν, είναι ιδιαίτερα ευάλωτο στην πτώση της στάθμης των υδάτων. Με μέσο βάθος περίπου έξι μέτρα και πολύ ήπια κλίση του πυθμένα, ακόμη και μια σχετικά μικρή πτώση της στάθμης μπορεί να προκαλέσει σημαντική υποχώρηση της ακτογραμμής. Η έκταση της υποχώρησης είναι ήδη ορατή. Σύμφωνα με το Ερευνητικό Ινστιτούτο της Κασπίας Θάλασσας του Καζακστάν, μεταξύ 2000 και 2025, η υδάτινη επιφάνεια στην υπό μελέτη περιοχή της βορειοανατολικής Κασπίας μειώθηκε κατά περίπου 16.384 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Δορυφορικές εικόνες που ανέλυσε το ινστιτούτο δείχνουν επίσης πώς έχει μεταβληθεί η ακτογραμμή τα τελευταία χρόνια. Μεταξύ 2021 και 2026, η πτώση της στάθμης των υδάτων αποκάλυψε σταδιακά νέες εκτάσεις του πυθμένα κοντά στο νησί Kulaly και το αρχιπέλαγος Tyuleniy. Με πληροφορίες από euronews.com