Κίνα: Σήμερα η Εθνική Επέτειος της Λαϊκής Δημοκρατίας από το 1949 – Χιλιάδες χρόνια αυτοκρατοριών, επαναστάσεων και πολιτισμού μέχρι την υπερδύναμη του Σι Τζινπίνγκ

Η 1η Οκτωβρίου είναι για την Κίνα κάτι πολύ περισσότερο από μία εθνική επέτειο. Είναι η ημερομηνία κατά την οποία, το 1949, ο Μάο Τσε Τουνγκ ανακήρυξε στο Πεκίνο τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, ύστερα από την επικράτηση των κομμουνιστών στον εμφύλιο πόλεμο. Η νέα κυβέρνηση όρισε το Πεκίνο πρωτεύουσα, ενώ οι εθνικιστικές δυνάμεις του Τσανγκ Κάι Σεκ υποχώρησαν στην Ταϊβάν.

Όμως η Κίνα του 1949 ήταν απλώς ένα νέο κεφάλαιο μιας ιστορίας που χάνεται στα βάθη των αιώνων.

Ένας από τους αρχαιότερους πολιτισμούς της ανθρωπότητας**

Η κινεζική ιστορία οργανώθηκε επί χιλιετίες γύρω από διαδοχικές δυναστείες. Από τις πρώιμες δυναστικές περιόδους και τους Σανγκ και Τζόου, η χώρα πέρασε στην εποχή των αντιμαχόμενων βασιλείων μέχρι την καθοριστική στιγμή του 221 π.Χ.

Τότε ο Τσιν Σι Χουάνγκ κατόρθωσε να ενώσει τα αντίπαλα βασίλεια και να δημιουργήσει την πρώτη ενιαία κινεζική αυτοκρατορία. Ο ίδιος αυτοκράτορας συνδέεται σήμερα με ένα από τα εντυπωσιακότερα αρχαιολογικά ευρήματα του κόσμου: τον περίφημο Πήλινο Στρατό. Χιλιάδες πήλινοι στρατιώτες, άλογα και άρματα κατασκευάστηκαν για το τεράστιο ταφικό συγκρότημά του.

Ακολούθησαν μεγάλες δυναστείες: Χαν, Τανγκ, Σονγκ, Γιουάν, Μινγκ και τελικά Τσινγκ. Μέσα σε αυτές τις περιόδους η Κίνα γνώρισε εποχές τεράστιας οικονομικής, επιστημονικής και πολιτιστικής ανάπτυξης αλλά και περιόδους πολέμων, εξεγέρσεων και κατακερματισμού.

Το Σινικό Τείχος, η Απαγορευμένη Πόλη και ο Πήλινος Στρατός**

Ελάχιστες χώρες διαθέτουν μνημεία τόσο άμεσα αναγνωρίσιμα όσο η Κίνα.

Το Σινικό Τείχος δεν είναι ένα ενιαίο τείχος που κατασκευάστηκε σε μία συγκεκριμένη εποχή. Πρόκειται για ένα τεράστιο σύστημα οχυρώσεων που αναπτύχθηκε επί πολλούς αιώνες. Η UNESCO υπολογίζει το συνολικό μήκος των τμημάτων του σε περισσότερα από 20.000 χιλιόμετρα, με κατασκευές από τον 3ο αιώνα π.Χ. μέχρι τον 17ο αιώνα μ.Χ.

Στην καρδιά του Πεκίνου βρίσκεται η Απαγορευμένη Πόλη, το τεράστιο αυτοκρατορικό συγκρότημα που κατασκευάστηκε στις αρχές του 15ου αιώνα. Για περίπου πέντε αιώνες αποτέλεσε το κέντρο της αυτοκρατορικής εξουσίας των Μινγκ και των Τσινγκ.

Και κοντά στη Σιάν βρίσκεται ο Πήλινος Στρατός του πρώτου αυτοκράτορα, ένα συγκρότημα με χιλιάδες ανθρώπινες μορφές σε φυσικό μέγεθος.

Σήμερα η Κίνα διαθέτει 61 μνημεία και τοποθεσίες στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, πολιτιστικά, φυσικά και μικτά.

Η Κίνα που έδωσε στον κόσμο χαρτί, πυρίτιδα, πυξίδα και τυπογραφία**

Η συμβολή του κινεζικού πολιτισμού στην τεχνολογική εξέλιξη της ανθρωπότητας είναι τεράστια.

Τέσσερα επιτεύγματα έχουν μείνει γνωστά ως οι «Τέσσερις Μεγάλες Εφευρέσεις» της αρχαίας Κίνας: η κατασκευή χαρτιού, η τυπογραφία, η πυρίτιδα και η πυξίδα. Οι τεχνολογίες αυτές αναπτύχθηκαν σε διαφορετικές περιόδους και επηρέασαν βαθιά τη διάδοση της γνώσης, τη ναυσιπλοΐα και τον πόλεμο.

Παράλληλα αναπτύχθηκαν η κινεζική καλλιγραφία, η ποίηση, η ζωγραφική, η κεραμική και η πορσελάνη, ενώ οι διδασκαλίες του Κομφούκιου επηρέασαν επί αιώνες όχι μόνο την Κίνα αλλά μεγάλο μέρος της Ανατολικής Ασίας.

Ο Δρόμος του Μεταξιού συνέδεσε την Κίνα με την Κεντρική Ασία, τη Μέση Ανατολή και τελικά την Ευρώπη, μεταφέροντας εμπορεύματα αλλά και γνώσεις, θρησκείες και πολιτιστικές επιρροές.

Η πτώση της αυτοκρατορίας και η επανάσταση του 1911**

Τον 19ο αιώνα η άλλοτε πανίσχυρη αυτοκρατορία βρέθηκε αντιμέτωπη με εσωτερικές εξεγέρσεις, οικονομικά προβλήματα και την αυξανόμενη επέμβαση των δυτικών δυνάμεων.

Οι Πόλεμοι του Οπίου, οι άνισες συνθήκες που επιβλήθηκαν στην Κίνα και οι ξένες ζώνες επιρροής τραυμάτισαν βαθιά το γόητρο της αυτοκρατορίας.

Το 1911 ξέσπασε η επανάσταση που οδήγησε στην πτώση της δυναστείας των Τσινγκ και στο τέλος ενός αυτοκρατορικού συστήματος ηλικίας περίπου δύο χιλιετιών. Η Κίνα έγινε δημοκρατία, όμως δεν ακολούθησε περίοδος σταθερότητας.

Πολέμαρχοι, εθνικιστές, κομμουνιστές και ξένες δυνάμεις συγκρούστηκαν για τον έλεγχο μιας αχανούς χώρας.

Οι εθνικιστές, οι κομμουνιστές και ο Μάο**

Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας ιδρύθηκε το 1921 στη Σαγκάη. Στις επόμενες δεκαετίες η αντιπαράθεσή του με το εθνικιστικό Κουομιντάνγκ του Τσανγκ Κάι Σεκ εξελίχθηκε σε εμφύλια σύγκρουση, με μια μεγάλη διακοπή εξαιτίας της ιαπωνικής εισβολής και του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Μετά την ήττα της Ιαπωνίας ο εμφύλιος αναζωπυρώθηκε. Οι κομμουνιστές επικράτησαν στο μεγαλύτερο μέρος της ηπειρωτικής Κίνας και την 1η Οκτωβρίου 1949 ο Μάο Τσε Τουνγκ ανακήρυξε επίσημα τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας. Οι εθνικιστές εγκαταστάθηκαν στην Ταϊβάν.

Ήταν η αρχή μιας εντελώς διαφορετικής εποχής.

Ο Μάο και οι δραματικές δεκαετίες**

Ο Μάο παρέμεινε η κυρίαρχη πολιτική προσωπικότητα μέχρι τον θάνατό του το 1976.

Η περίοδός του περιλάμβανε ριζικούς κοινωνικούς και οικονομικούς μετασχηματισμούς, αλλά και εξαιρετικά επώδυνες περιόδους. Το «Μεγάλο Άλμα προς τα Εμπρός», που ξεκίνησε το 1958 με στόχο την ταχεία εκβιομηχάνιση και κολεκτιβοποίηση, συνδέθηκε με τεράστιες οικονομικές ανατροπές και έναν καταστροφικό λιμό.

Ακολούθησε από το 1966 η Πολιτιστική Επανάσταση, κατά την οποία πολιτικοί αντίπαλοι, διανοούμενοι, εκπαιδευτικοί και κρατικά στελέχη διώχθηκαν, ενώ σχολεία, πανεπιστήμια και θεσμοί της χώρας συγκλονίστηκαν.

Μετά τον θάνατο του Μάο, η Κίνα άρχισε σταδιακά να αλλάζει πορεία.

Ο Ντενγκ Σιαοπίνγκ ανοίγει την πόρτα στην οικονομία**

Από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, οι μεταρρυθμίσεις που συνδέθηκαν κυρίως με τον Ντενγκ Σιαοπίνγκ άνοιξαν την κινεζική οικονομία στις επενδύσεις, επέτρεψαν μεγαλύτερο χώρο στην ιδιωτική οικονομική δραστηριότητα και δημιούργησαν ειδικές οικονομικές ζώνες.

Το πολιτικό σύστημα παρέμεινε υπό τον έλεγχο του Κομμουνιστικού Κόμματος, αλλά η οικονομία μεταμορφώθηκε.

Η Κίνα εξελίχθηκε μέσα σε μερικές δεκαετίες στο μεγάλο εργοστάσιο του πλανήτη και στη συνέχεια σε τεχνολογική, εμπορική και οικονομική δύναμη παγκόσμιας κλίμακας.

Η τεράστια Κίνα του σήμερα**

Οι αριθμοί αποκαλύπτουν το πραγματικό μέγεθος της χώρας.

Στο τέλος του 2025 η ηπειρωτική Κίνα είχε 1,40489 δισεκατομμύρια κατοίκους. Ταυτόχρονα αντιμετωπίζει σημαντική δημογραφική πρόκληση: ο πληθυσμός μειώθηκε κατά περίπου 3,39 εκατομμύρια ανθρώπους μέσα στο 2025, ενώ το 23% των κατοίκων ήταν ήδη ηλικίας 60 ετών και άνω.

Η χώρα καλύπτει περίπου 9,6 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, από τα σύνορα της Κεντρικής Ασίας μέχρι τον Ειρηνικό.

Το 2025 το κινεζικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 5%, σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Κίνας.

Πρόκειται πλέον για μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, κορυφαία βιομηχανική και εξαγωγική δύναμη, με τεράστια παρουσία στις υποδομές, στα ναυπηγεία, στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, στις μπαταρίες, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στις τηλεπικοινωνίες, στην τεχνητή νοημοσύνη και στο διάστημα.

Η εποχή του Σι Τζινπίνγκ**

Σήμερα στην κορυφή του κινεζικού συστήματος βρίσκεται ο Σι Τζινπίνγκ.

Είναι Πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, Γενικός Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος και πρόεδρος της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής, συγκεντρώνοντας τις τρεις σημαντικότερες θέσεις της κινεζικής πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας.

Υπό την ηγεσία του, η Κίνα επιδιώκει μεγαλύτερο διεθνή οικονομικό και διπλωματικό ρόλο, επενδύοντας παράλληλα στην τεχνολογική αυτάρκεια και στη στρατιωτική της ισχύ. Την ίδια στιγμή, κυβερνήσεις και οργανώσεις εκτός Κίνας ασκούν κριτική στο Πεκίνο για ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολιτικών ελευθεριών, ενώ η κινεζική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το πολιτικό της μοντέλο εξασφαλίζει σταθερότητα, ανάπτυξη και εθνική κυριαρχία.

Από τον Πήλινο Στρατό στους ουρανοξύστες της Σαγκάης**

Είναι δύσκολο να περιγράψει κανείς την Κίνα με μία μόνο εικόνα.

Είναι η χώρα του Σινικού Τείχους και των ουρανοξυστών. Του Κομφούκιου και της τεχνητής νοημοσύνης. Της Απαγορευμένης Πόλης και των τρένων υψηλής ταχύτητας. Του μεταξιού και των σύγχρονων εργοστασίων. Μια χώρα που πέρασε από αυτοκράτορες, ξένες εισβολές, επαναστάσεις, εμφύλιο πόλεμο και κομμουνιστική επανάσταση για να φτάσει στον 21ο αιώνα ως μία από τις ισχυρότερες δυνάμεις του πλανήτη.

Και όλα αυτά κάνουν την 1η Οκτωβρίου 1949 όχι την αρχή της ιστορίας της Κίνας, αλλά μία καθοριστική ημερομηνία μέσα σε μια ιστορική διαδρομή χιλιάδων ετών.

Πηγές**