Σενεγάλη: Πάνω από 320 συλλήψεις ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων – Πολλοί κρύβονται υπό τον φόβο διώξεων

Εκατοντάδες ΛΟΑΤΚΙ+ άνθρωποι στη Σενεγάλη έχουν συλληφθεί τους τελευταίους μήνες, ενώ πολλοί άλλοι κρύβονται, περιορίζουν τις μετακινήσεις τους ή εγκαταλείπουν τη χώρα για να αποφύγουν τις διώξεις. Σύμφωνα με νέα έκθεση της Human Rights Watch (HRW), οι αρχές έχουν εντείνει τις συλλήψεις μετά την αυστηροποίηση της νομοθεσίας για τις ομόφυλες σχέσεις, με καταγγελίες για υποχρεωτικές εξετάσεις HIV και παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων. Από τον Φεβρουάριο έχουν συλληφθεί και κρατηθεί περισσότερα από 320 άτομα με την κατηγορία των «πράξεων ενάντια στη φύση», σύμφωνα με στοιχεία της οργάνωσης HIV Justice Network που επικαλείται η έκθεση. Τουλάχιστον 84 από αυτά αντιμετώπισαν επιπλέον κατηγορίες για «εκούσια μετάδοση του HIV», μόνο και μόνο επειδή βρέθηκαν θετικά στον ιό. Η Human Rights Watch καταγγέλλει ότι οι συλλήψεις και η δημοσιοποίηση προσωπικών στοιχείων έχουν δημιουργήσει κλίμα φόβου, αποτρέποντας ακόμη και ανθρώπους που ζουν με HIV από το να αναζητήσουν ιατρική περίθαλψη. «Οι ΛΟΑΤΚΙ+ άνθρωποι αναγκάζονται να περιορίσουν τις καθημερινές τους δραστηριότητες, επειδή φοβούνται τη σύλληψη και τον στιγματισμό», δήλωσε η Λαρίσα Κοζουέ, ερευνήτρια της Human Rights Watch για τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα. Σενεγάλη: Έως 10 χρόνια φυλάκισης για συναινετικές ομόφυλες σχέσεις Οι σεξουαλικές σχέσεις μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου είναι παράνομες στη Σενεγάλη από το 1965. Ωστόσο, τον περασμένο Μάρτιο, το κοινοβούλιο αυστηροποίησε σημαντικά τη σχετική νομοθεσία. Με τροποποίηση του ποινικού κώδικα, που εγκρίθηκε στις 11 Μαρτίου, η ανώτατη ποινή φυλάκισης για συναινετικές ομόφυλες σεξουαλικές πράξεις διπλασιάστηκε, φτάνοντας τα 10 χρόνια. Ο νέος νόμος προβλέπει επίσης ποινές έως επτά χρόνια φυλάκισης και χρηματικά πρόστιμα από 500.000 έως πέντε εκατομμύρια φράγκα CFA για ενέργειες που θεωρούνται «προώθηση της ομοφυλοφιλίας», καθώς και για την υποστήριξη ή χρηματοδότηση ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων και οργανώσεων. Η αυστηροποίηση είχε αποτελέσει προεκλογική δέσμευση του σημερινού προέδρου, Μπασίρου Ντιομαγέ Φάι, και του Ουσμάν Σονκό, οι οποίοι είχαν αναδείξει το ζήτημα κατά την προεδρική εκστρατεία του 2024. Οι συλλήψεις πραγματοποιούνται σε διάφορες περιοχές της χώρας. Σύμφωνα με την αστυνομία, οι αρχές έχουν εντοπίσει υπόπτους αξιοποιώντας στοιχεία από κατασχεμένα κινητά τηλέφωνα, καταγγελίες τρίτων και έρευνες σε ιδιωτικούς χώρους. Άνθρωποι που μίλησαν στη Human Rights Watch περιέγραψαν μια καθημερινότητα γεμάτη φόβο. Ορισμένοι έχουν σταματήσει να κυκλοφορούν ελεύθερα, άλλοι έχουν μετακομίσει για να αποφύγουν την αναγνώρισή τους, ενώ κάποιοι έχουν φύγει από τη Σενεγάλη. Καταγγελίες για υποχρεωτικά τεστ HIV και διαρροή προσωπικών δεδομένων Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ο τρόπος με τον οποίο οι αρχές αντιμετωπίζουν τους συλληφθέντες που ζουν με HIV. Σύμφωνα με την έκθεση, κρατούμενοι έχουν υποβληθεί σε εξετάσεις χωρίς τη συγκατάθεσή τους, ενώ η θετική διάγνωση χρησιμοποιήθηκε σε ορισμένες περιπτώσεις ως βάση για πρόσθετες ποινικές κατηγορίες. Η Σίλβι Μπομόν, σύμβουλος της HIV Justice Network, χαρακτήρισε τις κατηγορίες αυτές αβάσιμες. Όπως ανέφερε, αρκετοί από τους συλληφθέντες έμαθαν ότι ζουν με HIV μόνο μετά τη σύλληψή τους, ενώ άλλοι λάμβαναν ήδη θεραπεία που εμποδίζει τη σεξουαλική μετάδοση του ιού. Η οργάνωση επισημαίνει ότι το γεγονός πως κάποιος είναι οροθετικός δεν αποδεικνύει ότι έχει μεταδώσει τον HIV σε άλλο άτομο, πόσο μάλλον ότι το έχει κάνει σκόπιμα. Παράλληλα, η Human Rights Watch καταγγέλλει ότι στοιχεία από αστυνομικές έρευνες έχουν διαρρεύσει σε μέσα ενημέρωσης. Σε δημοσιεύματα αποκαλύφθηκαν προσωπικές πληροφορίες συλληφθέντων, ακόμη και η κατάσταση της υγείας τους. Οι διαρροές αυτές έχουν εκθέσει ανθρώπους σε κοινωνικό στιγματισμό, απόρριψη από τις οικογένειές τους, απειλές και βία, σύμφωνα με την οργάνωση. Δικηγόροι φοβούνται να αναλάβουν υποθέσεις Η νέα νομοθεσία έχει επηρεάσει ακόμη και την πρόσβαση των συλληφθέντων στη δικαιοσύνη. Σύμφωνα με μαρτυρίες που συγκέντρωσε η Human Rights Watch, ορισμένοι δικηγόροι διστάζουν να εκπροσωπήσουν ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, φοβούμενοι ότι η υπεράσπισή τους θα μπορούσε να θεωρηθεί υποστήριξη της ομοφυλοφιλίας και να οδηγήσει σε διώξεις εναντίον τους. Η οργάνωση προειδοποιεί ότι οι ασαφείς διατάξεις του νόμου μπορούν να εμποδίσουν τη δράση φορέων που παρέχουν νομική βοήθεια ή υπερασπίζονται ανθρώπινα δικαιώματα. Κατά τη Human Rights Watch, οι πρακτικές αυτές παραβιάζουν εγγυήσεις για το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη, την προστασία της ιδιωτικής ζωής και την απαγόρευση των διακρίσεων, που προβλέπονται τόσο από τη νομοθεσία της Σενεγάλης όσο και από διεθνείς συμβάσεις. Ο φόβος των συλλήψεων επηρεάζει και την αντιμετώπιση του HIV Οι συνέπειες των διώξεων δεν περιορίζονται στις συλλήψεις. Γιατροί και οργανώσεις δημόσιας υγείας προειδοποιούν ότι ολοένα περισσότεροι άνθρωποι αποφεύγουν να εξεταστούν για HIV ή να συνεχίσουν τη θεραπεία τους, επειδή φοβούνται ότι μπορεί να στοχοποιηθούν. Η Μπομόν ανέφερε ότι έχει λάβει πληροφορίες για μείωση της προσέλευσης σε κλινικές που παρέχουν υπηρεσίες σε ανθρώπους που ζουν με HIV. «Οι άνθρωποι μένουν χωρίς θεραπεία και δεν πηγαίνουν να εξεταστούν», δήλωσε, προειδοποιώντας ότι οι συνέπειες για τη δημόσια υγεία μπορεί να είναι σοβαρές. Όπως εξήγησε, η Σενεγάλη είχε σημειώσει σημαντική πρόοδο στην αντιμετώπιση του HIV, όμως το σημερινό κλίμα φόβου απειλεί να υπονομεύσει τις προσπάθειες πρόληψης και θεραπείας. Η κατάσταση προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία σε μια περιοχή που εξακολουθεί να πλήττεται δυσανάλογα από τον ιό. Παρότι οι νέες μολύνσεις μειώθηκαν κατά 49% στη δυτική και κεντρική Αφρική μεταξύ 2010 και 2022, η υποσαχάρια Αφρική εξακολουθεί να συγκεντρώνει περίπου το 64% των ανθρώπων που ζουν με HIV παγκοσμίως. Αυστηρότεροι νόμοι και σε άλλες αφρικανικές χώρες Η Human Rights Watch εντάσσει τις εξελίξεις στη Σενεγάλη σε μια ευρύτερη τάση αυστηροποίησης των νόμων κατά των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων στην υποσαχάρια Αφρική. Στον Νίγηρα, όπου οι ομόφυλες σεξουαλικές σχέσεις ποινικοποιήθηκαν για πρώτη φορά τον Φεβρουάριο, έχουν καταγραφεί δεκάδες συλλήψεις. Παρόμοιες νομοθετικές αλλαγές έχουν γίνει τα τελευταία δύο χρόνια στο Μάλι και την Μπουρκίνα Φάσο, χώρες που, όπως και ο Νίγηρας, κυβερνώνται από στρατιωτικά καθεστώτα. Στην Γκάνα, το κοινοβούλιο ενέκρινε τον Μάιο νομοσχέδιο που ποινικοποιεί ευρύτερα δραστηριότητες σχετικές με τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα, αν και δεν έχει ακόμη υπογραφεί από τον πρόεδρο ώστε να τεθεί σε ισχύ. Στην Ουγκάντα, νόμος που θεσπίστηκε το 2023 προβλέπει ιδιαίτερα αυστηρές ποινές για ομόφυλες σεξουαλικές πράξεις, ακόμη και τη θανατική ποινή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Για τη Human Rights Watch, προτεραιότητα είναι να σταματήσουν οι διώξεις στη Σενεγάλη και να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες μπορούν να έχουν πρόσβαση στη δικαιοσύνη και στις υπηρεσίες υγείας χωρίς φόβο σύλληψης. Με πληροφορίες από The Guardian και Human Rights Watch