Το σπήλαιο όπου αναζητούν εξωγήινη ζωή: Τι ζει στο φως που δεν βλέπει ο άνθρωπος;

Ένα εντυπωσιακό εύρημα στα βάθη των σπηλαίων του Νέου Μεξικού έρχεται να αλλάξει όσα γνωρίζουμε για τα όρια της ζωής και, κυρίως, για το πού θα μπορούσε να αναζητηθεί ζωή πέρα από τη Γη.

Στο σκοτάδι των σπηλαίων του Εθνικού Πάρκου Carlsbad Caverns, επιστήμονες εντόπισαν πυκνά πράσινα στρώματα μικροοργανισμών, παρότι εκεί δεν φτάνει το ορατό ηλιακό φως.

Η ανακάλυψη έγινε από την ερευνήτρια σπηλαίων Χέιζελ Μπάρτον και τον μικροβιολόγο Λαρς Μπέρεντ, οι οποίοι μελέτησαν τις μικροβιακές κοινότητες που ζουν βαθιά κάτω από την επιφάνεια.

Οι μικροοργανισμοί αποδείχθηκε ότι είναι κυανοβακτήρια, οργανισμοί γνωστοί για την ικανότητά τους να πραγματοποιούν φωτοσύνθεση.

Το εντυπωσιακό είναι ότι τα συγκεκριμένα κυανοβακτήρια έχουν προσαρμοστεί ώστε να αξιοποιούν σχεδόν υπέρυθρο φως, το οποίο δεν είναι ορατό στο ανθρώπινο μάτι.

Χρησιμοποιούν ειδικές μορφές χλωροφύλλης, κυρίως τις χλωροφύλλες d και f, που μπορούν να αξιοποιήσουν μήκη κύματος μεγαλύτερα από εκείνα που χρησιμοποιεί συνήθως η χλωροφύλλη a.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν μάλιστα ότι το κοντινό υπέρυθρο φως μπορεί να διεισδύσει βαθύτερα στο ασβεστολιθικό περιβάλλον των σπηλαίων, ενώ σε ορισμένα σημεία η συγκέντρωσή του ήταν πολλαπλάσια σε σχέση με την είσοδο.

Το εύρημα έχει ιδιαίτερη σημασία για την αστροβιολογία.

Μέχρι σήμερα, η αναζήτηση πιθανών κατοικήσιμων κόσμων επικεντρωνόταν σε μεγάλο βαθμό σε πλανήτες που βρίσκονται στη λεγόμενη «κατοικήσιμη ζώνη» των άστρων τους και λαμβάνουν κατάλληλη ποσότητα ενέργειας, μεταξύ άλλων και για τη δυνατότητα φωτοσύνθεσης.

Όμως μεγάλο μέρος των άστρων του Γαλαξία ανήκει στις κατηγορίες των ψυχρότερων άστρων, όπως οι ερυθροί νάνοι τύπου M.

Τα άστρα αυτά εκπέμπουν σημαντικό μέρος της ενέργειάς τους σε μεγαλύτερα μήκη κύματος, μεταξύ άλλων στο κοντινό υπέρυθρο.

Αν μικροοργανισμοί μπορούν να αξιοποιήσουν τέτοιο φως στη Γη, τότε οι επιστήμονες πρέπει να εξετάσουν ξανά τα όρια μέσα στα οποία θα μπορούσε να αναπτυχθεί φωτοσυνθετική ζωή σε άλλους πλανήτες.

Οι δύο ερευνητές επιχειρούν τώρα να προσδιορίσουν ποιο είναι το χαμηλότερο επίπεδο φωτός και το μεγαλύτερο μήκος κύματος στο οποίο μπορεί να πραγματοποιηθεί φωτοσύνθεση και κατ’ επέκταση πόσο διαφορετική μπορεί να είναι η ζωή σε έναν άλλο κόσμο;