Κόκκινα δάνεια: Τα τρία εμπόδια που δυσκολεύουν τις ρυθμίσεις- Τι προτείνουν οι servicers

Η ηλικία των δανειοληπτών, η άνοδος των τιμών των ακινήτων και η ακρίβεια περιορίζουν τις δυνατότητες βιώσιμων διακανονισμών*

Σημαντικές δυσκολίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι δανειολήπτες στην Ελλάδα που επιχειρούν να ρυθμίσουν τα κόκκινα δάνειά τους με τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).**

Παρά τη βελτίωση των τραπεζικών δεικτών, τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν στις 12 Οκτωβρίου 2026 δείχνουν ότι οι προβληματικές οφειλές παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, ενώ τρεις βασικοί παράγοντες δυσχεραίνουν την εξεύρεση βιώσιμων λύσεων.

Το συνολικό ύψος των μη εξυπηρετούμενων οφειλών, εντός και εκτός τραπεζικών ισολογισμών, έχει περιοριστεί περίπου στα 72 δισ. ευρώ, καταγράφοντας μείωση κατά 20 δισ. ευρώ μέσα στην τελευταία εξαετία.

Παράλληλα, το ποσοστό των προβληματικών δανείων επί του συνόλου των ανοιγμάτων στην ελληνική αγορά έχει υποχωρήσει από το 48% στο 28%.

Η εικόνα των τραπεζών είναι αισθητά καλύτερη, καθώς ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων βρίσκεται πλέον κάτω από το 3%, έναντι σχεδόν 50% κατά την προηγούμενη δεκαετία.

Ωστόσο, η βελτίωση των τραπεζικών ισολογισμών δεν σημαίνει ότι οι οφειλές έχουν εξαφανιστεί. Μεγάλο μέρος τους έχει μεταβιβαστεί σε επενδυτικά κεφάλαια, με τη διαχείριση να έχει ανατεθεί στους servicers.

Γιατί παραμένει δύσκολη η ρύθμιση των χρεών**

Παρότι έχουν πραγματοποιηθεί διαγραφές οφειλών και έχουν αυξηθεί οι αιτήσεις στον εξωδικαστικό μηχανισμό, σημαντικό μέρος των κόκκινων δανείων εξακολουθεί να μην έχει διευθετηθεί.

Πριν από περίπου μία δεκαετία, το συνολικό ύψος των προβληματικών οφειλών είχε φτάσει στο ιστορικό υψηλό των 107 δισ. ευρώ.

Η μείωσή τους είναι σημαντική, αλλά η αντιμετώπιση του προβλήματος παραμένει δύσκολη, ιδιαίτερα για νοικοκυριά που διαθέτουν περιορισμένο εισόδημα ή ακίνητη περιουσία η οποία χρησιμοποιείται ως εξασφάλιση.

Στέλεχος του κλάδου των εταιρειών διαχείρισης επισημαίνει ότι οι αλλαγές που προωθούνται στο θεσμικό πλαίσιο επικεντρώνονται κυρίως στην εξυπηρέτηση των δανειοληπτών και όχι στους οικονομικούς όρους με τους οποίους υπολογίζονται οι ρυθμίσεις.

Σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση, το βασικό ζητούμενο είναι να αυξηθούν οι προτάσεις αποπληρωμής που μπορούν πράγματι να τηρηθούν.

Πρώτο εμπόδιο: Η ηλικία των δανειοληπτών**

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα είναι η ηλικία των οφειλετών.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται στέλεχος του κλάδου, η μέση ηλικία τους έχει φτάσει περίπου τα 60 έτη.

Το γεγονός αυτό περιορίζει τη δυνατότητα μεγάλης επιμήκυνσης της αποπληρωμής, η οποία αποτελεί έναν από τους βασικούς τρόπους μείωσης της μηνιαίας δόσης.

Όσο μικρότερο είναι το χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο πρέπει να εξοφληθεί ένα δάνειο, τόσο υψηλότερη μπορεί να είναι η δόση που απαιτείται.

Δεύτερο εμπόδιο: Η αύξηση της αξίας των ακινήτων**

Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση μιας πρότασης ρύθμισης παίζει και η αξία του ακινήτου που έχει δοθεί ως εξασφάλιση.

Οι πιστωτές λαμβάνουν υπόψη το ποσό που θα μπορούσαν να ανακτήσουν από τη ρευστοποίηση του ακινήτου, προκειμένου να αξιολογήσουν μια εναλλακτική συμφωνία αποπληρωμής.

Η σημαντική άνοδος των τιμών στην αγορά ακινήτων τα τελευταία χρόνια έχει αυξήσει την αξία αυτών των εξασφαλίσεων.

Αυτό μπορεί να περιορίσει το περιθώριο διαγραφής μέρους της οφειλής, καθώς ο πιστωτής επιδιώκει να ανακτήσει τουλάχιστον την αξία που αντιστοιχεί στην εξασφάλισή του.

Έτσι, ακόμη και όταν ο δανειολήπτης αδυνατεί να ανταποκριθεί στο αρχικό χρέος, μια μεγάλη μείωση της οφειλής δεν είναι πάντοτε εφικτή.

Τρίτο εμπόδιο: Η ακρίβεια περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα**

Ο τρίτος παράγοντας συνδέεται με την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών.

Παρότι τα ονομαστικά εισοδήματα έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, η άνοδος του κόστους ζωής περιορίζει τα χρήματα που απομένουν κάθε μήνα για την εξυπηρέτηση των δανείων.

Το διαθέσιμο εισόδημα αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τον καθορισμό μιας βιώσιμης δόσης.

Στην πράξη, ένας δανειολήπτης μπορεί να καλείται να αποπληρώσει μεγαλύτερο ποσό, λόγω της αυξημένης αξίας του ακινήτου του, σε μικρότερο χρονικό διάστημα εξαιτίας της ηλικίας του, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζει υψηλότερες καθημερινές δαπάνες.

Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων δυσκολεύει την επίτευξη συμφωνιών που να εξυπηρετούν τόσο τον οφειλέτη όσο και τον πιστωτή.

Οι δύο εναλλακτικές λύσεις που εξετάζονται**

Από την πλευρά των εταιρειών διαχείρισης διατυπώνονται προτάσεις για διαφορετικές μορφές ρύθμισης, οι οποίες εφαρμόζονται με παραλλαγές σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Η πρώτη προβλέπει συμφωνημένη μείωση της οφειλής, με ανάληψη της υποχρέωσης αποπληρωμής από νεότερους κληρονόμους.

Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε να αυξηθεί η διάρκεια εξόφλησης και να μειωθεί η μηνιαία επιβάρυνση. Πρόκειται, ωστόσο, για πρόταση και όχι για γενικευμένη ρύθμιση που έχει θεσπιστεί στην Ελλάδα.

Η δεύτερη δυνατότητα αφορά τη μεταβίβαση της κυριότητας του ακινήτου στον πιστωτή με αντάλλαγμα την απαλλαγή από το χρέος.

Σε αυτή την περίπτωση, ο πρώην ιδιοκτήτης θα διατηρούσε ισόβιο δικαίωμα κατοίκησης στο ακίνητο, χωρίς να εξακολουθεί να έχει την κυριότητά του.

Η συγκεκριμένη λύση θα απαιτούσε σαφές θεσμικό πλαίσιο, καθώς συνδέεται άμεσα με την προστασία της κατοικίας και τα δικαιώματα των εμπλεκομένων.

Το ζητούμενο για τις νέες ρυθμίσεις**

Οι παρεμβάσεις που προωθούνται για τη λειτουργία των servicers επιχειρούν να ενισχύσουν τη διαφάνεια και την εξυπηρέτηση των οφειλετών.

Ωστόσο, παράγοντες της αγοράς υποστηρίζουν ότι απαιτούνται και αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού των διακανονισμών, ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των βιώσιμων ρυθμίσεων.

Στη συζήτηση μπαίνει και η ανάγκη προστασίας των κρατικών εγγυήσεων που έχουν παρασχεθεί μέσω του προγράμματος «Ηρακλής».

Το βασικό ερώτημα παραμένει πώς θα επιταχυνθεί η διευθέτηση των κόκκινων δανείων, χωρίς να δημιουργούνται νέες επιβαρύνσεις για τους δανειολήπτες ή πρόσθετοι κίνδυνοι για τα δημόσια οικονομικά.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο thebest.gr