Πώς αποταμιεύουν οι Ευρωπαίοι και γιατί αυτό έχει σημασία για την οικονομία

Ο τρόπος με τον οποίο τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά κατανέμουν τις αποταμιεύσεις τους θα μπορούσε να έχει σημαντικές συνέπειες για την οικονομική ανάπτυξη. Η ING εκτιμά ότι η προτίμησή τους στις τραπεζικές καταθέσεις έναντι των επενδύσεων ενδέχεται να τους έχει στερήσει πρόσθετο πλούτο τουλάχιστον 1,17 τρισ. ευρώ.** Οι χρηματοοικονομικές αποταμιεύσεις των ευρωπαϊκών νοικοκυριών έχουν αυξηθεί περίπου στο 6% του εισοδήματός τους, ποσοστό υψηλότερο κατά σχεδόν δύο ποσοστιαίες μονάδες από τα επίπεδα πριν από την πανδημία. Η αυξημένη αποταμίευση έχει επιβαρύνει την κατανάλωση, περιορίζοντας τη ζήτηση για αγαθά και υπηρεσίες στην Ευρώπη. Το σημαντικότερο οικονομικό ερώτημα, ωστόσο, είναι πού κατευθύνονται αυτά τα χρήματα. Παραδοσιακά, τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά διατηρούν μεγάλο μέρος των αποταμιεύσεών τους σε καταθέσεις, αντί να τοποθετούν κεφάλαια σε επενδυτικά κεφάλαια ή μετοχές. Σύμφωνα με την ανάλυση, ο πλούτος των νοικοκυριών θα μπορούσε να ήταν υψηλότερος κατά 1,17 τρισ. ευρώ την περίοδο 2002–2025, εάν το ένα τέταρτο των εισροών σε καταθέσεις είχε κατευθυνθεί σε επενδυτικά κεφάλαια. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 7% του ΑΕΠ της ευρωζώνης. Η τοποθέτηση του ίδιου ποσού σε εισηγμένες μετοχές θα μπορούσε να είχε αποφέρει επιπλέον 2,79 τρισ. ευρώ, δηλαδή περίπου το 18% του ΑΕΠ. Η κατανομή των αποταμιεύσεων επηρεάζει επίσης την ικανότητα της Ευρώπης να χρηματοδοτεί την ανάπτυξη. Οι τράπεζες μπορούν να αξιοποιούν τις καταθέσεις για να χορηγούν δάνεια σε επιχειρήσεις, όμως το συγκεκριμένο μοντέλο είναι λιγότερο κατάλληλο για τη χρηματοδότηση εταιρειών υψηλότερου κινδύνου, σε κλάδους όπως η τεχνολογία. Στα αμερικανικά νοικοκυριά, η αξία των εύκολα ρευστοποιήσιμων επενδύσεων είναι περίπου πενταπλάσια εκείνης των καταθέσεών τους. Στην Ευρώπη, αντίθετα, οι επενδύσεις αντιστοιχούν περίπου στο μισό της αξίας των καταθέσεων. Υπάρχουν, πάντως, ενδείξεις ότι οι αποταμιευτικές συνήθειες των Ευρωπαίων αλλάζουν. Από το 2025, το 37% των χρηματοοικονομικών αποταμιεύσεων έχει κατευθυνθεί σε επενδυτικά κεφάλαια, συμπεριλαμβανομένων των διαπραγματεύσιμων αμοιβαίων κεφαλαίων (ETF), έναντι 24% την περίοδο 2015–2024. Από το 2025, οι Ευρωπαίοι κατευθύνουν επίσης περισσότερες νέες αποταμιεύσεις συνολικά σε μετοχές, ομόλογα και επενδυτικά κεφάλαια παρά σε καταθέσεις. Το μερίδιο των καταθέσεων στα ρευστά περιουσιακά στοιχεία των νοικοκυριών έχει υποχωρήσει στο 62%, από 67% το 2019. Η μεταστροφή αυτή ενδέχεται να έχει περαιτέρω περιθώρια. Οι μισοί Ευρωπαίοι με αποταμιεύσεις που συμμετείχαν σε έρευνα δήλωσαν ότι ήδη επενδύουν, ενώ ένα επιπλέον 30% ανέφερε ότι θα εξέταζε αυτό το ενδεχόμενο. Ο κίνδυνος παραμένει σημαντικό εμπόδιο: το 42% αντιμετωπίζει τις αγορές ως «καζίνο», ενώ το 35% επικαλείται ανεπαρκείς επενδυτικές γνώσεις. ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ