Αραχνιασμένες ιδέες – ρετρό κόμματα

Πριν από πενήντα δύο χρόνια ο Κωνσταντίνος Καραμανλής άφησε πίσω του ένα μέρος της ΕΡΕ, πήρε μαζί του ένα μέρος του προδικτατορικού Κέντρου και ίδρυσε τη Νέα Δημοκρατία. Λίγο αργότερα διεύρυνε το άνοιγμά του προς τον κεντρώο χώρο, εξασφαλίζοντας συγχρόνως τη μετάβασή του στην Προεδρία της Δημοκρατίας. Ο Ευάγγελος Αβέρωφ είχε μια πολύ συγκεκριμένη αποστολή. Να αποτρέψει την κατάρρευση της παράταξής του από τη μεγάλη ήττα του 1981. Τότε, το 35,88% που έλαβε η Νέα Δημοκρατία ήταν ταπεινωτικό σε συνδυασμό και με το 48% του ΠΑΣΟΚ. Ο Ευάγγ. Αβέρωφ για να την ανασυγκροτήσει έπρεπε να την περιχαρακώσει ιδεολογικά, και τα κατάφερε. Παρέδωσε στον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη μια Νέα Δημοκρατία σφριγηλή πολιτικά και οργανωτικά, έτοιμη να επανέλθει στην εξουσία. Το σύνθημα εκείνης της εποχής «εδώ και τώρα απαλλαγή» αποτύπωνε την αισιοδοξία που επικρατούσε το 1985.

Εκτοτε συνέβησαν πολλά και κοσμογονικά, πρωτίστως σε όλον τον πλανήτη, φυσικά και στην πατρίδα μας. Ετσι, όποιος επαγγέλλεται την επιστροφή σε εκείνες τις εποχές, χωρίς την ανανοηματοδότηση των βασικών αξιών, απλώς έχει στο μυαλό του ένα αραχνιασμένο πρότυπο, μακριά από τις ανάγκες της εποχής μας. Να επικαλείσαι το 1974 όταν το αιτούμενο είναι ένα σχέδιο στην πορεία προς το 2040, περιορίζει τον λόγο σου στα όρια της σέχτας. Η νοσταλγία είναι ένα μοιραίο σύνδρομο μιας παρέας άνω των εβδομήντα ετών, δεν μπορεί όμως να αποτελεί ιδεολογικό και πολιτικό πρόταγμα ενός ηγέτη. Το «θυμάσαι τότε…» αποτελεί το μοτίβο των συζητήσεων των ασπρομάλληδων, το ρετρό όμως βρίσκεται έξω από τον χώρο της πολιτικής. Μου θυμίζει το κλασικό σχόλιο μιας ανδροπαρέας στη θέα μιας καλοστεκούμενης εβδομηντάρας: «Τη θυμάσαι αυτή στα νιάτα της; Περπατούσε κι έτριζαν τα πεζοδρόμια».

Σήμερα, το στοίχημα θα το κερδίσει όποιος ηγέτης παρουσιάσει ένα σχέδιο με αρχή, μέση και τέλος για τα επόμενα δεκαπέντε χρόνια. Κάτι το οραματικό, που θα ξετυλίγεται σε βάθος χρόνου, αλλά και συγκεκριμένο για να είναι αξιόπιστο.

Σήμερα, το στοίχημα θα το κερδίσει όποιος ηγέτης παρουσιάσει ένα σχέδιο με αρχή, μέση και τέλος για τα επόμενα δεκαπέντε χρόνια. Κάτι το οραματικό, που θα ξετυλίγεται σε βάθος χρόνου, αλλά και συγκεκριμένο για να είναι αξιόπιστο. Και αν μπορεί όλο αυτό το πακέτο να το συνοψίσει σε ένα σύνθημα ή ακόμη και σε μία λέξη, τότε θα το καταστήσει ηγεμονικό μέσα στην κοινωνία. Κλασικό παράδειγμα, η λέξη «αλλαγή» του Ανδρέα. Τα πολιτικά της καύσιμα κράτησαν πάνω από μια δεκαετία.

Σήμερα, η κυβερνώσα παράταξη δεν χρειάζεται να αναζητήσει καμιά χαμένη ψυχή της. Αυτό ας το κάνουν οι «κυνηγοί της χαμένης κιβωτού». Η κοινωνία μας αλλάζει και όποιος αδυνατεί να παρακολουθήσει αυτές τις αλλαγές, ώστε να παρεμβαίνει και να τις επηρεάζει, περιθωριοποιείται. Η πολιτική ζωή της πατρίδας μας είναι γεμάτη από κόμματα «πτώματα» και ηγέτες «ναυαγούς». Το να αφουγκράζεται μια παράταξη άμεσα «τη μυστική βοή των πλησιαζόντων γεγονότων» τής δίδει ένα σημαντικό πλεονέκτημα απέναντι σε όλους αυτούς που ζουν κολλημένοι στο παρελθόν, απέναντι στους «τελειωμένους».