Σκάνδαλο funds στην Τουρκία: Το επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας είχε επενδύσει 208 εκατ. δολ.

Το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας είχε στην κατοχή του συμμετοχές αξίας σχεδόν 2 δισ. κορωνών (208 εκατ. δολαρίων) σε τουρκικές εταιρείες που έχουν πλέον βρεθεί στο επίκεντρο της μεγάλης έρευνας για χειραγώγηση της αγοράς.

Το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας κατείχε είχε σχεδόν 2 δισ. κορώνες, περίπου 208 εκατ. δολάρια, τοποθετημένες σε 10 τουρκικές εταιρείες που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο εισαγγελικής έρευνας για χειραγώγησης της αγοράς.

Οι συμμετοχές, οι οποίες αντιστοιχούν σε σχεδόν το 10% των 20,4 δισεκατομμυρίων κορωνών τουρκικών μετοχών που κατείχε το Norges Bank Investment Management (ΝΒΙΜ) στις 30 Ιουνίου. Έκτοτε, η αξία πολλών από αυτές τις μετοχές έχει καταρρεύσει.

Οι Τούρκοι εισαγγελείς εξετάζουν τον ρόλο που διαδραματίζουν τα επενδυτικά funds στη συγκέντρωση μετοχών με περιορισμένη διαπραγμάτευση και στην φερόμενη αύξηση της αξίας τους, στο πλαίσιο μιας έρευνας που έχει προκαλέσει μεγάλες αναταράξεις στις αγορές της χώρας. Αρκετά από τα funds που ερευνώνται κατείχαν μεγάλα μερίδια σε μετοχές που ανήκαν επίσης στo NBIM. Το επενδυτικό ταμείο αγόρασε επίσης μετοχές σε μια από τις χρηματοοικονομικές εταιρείες που βρίσκονται στην καρδιά της κρίσης, την Tera Yatirim Menkul Degerler AS, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν αποκαλυφθεί, όπως επισημαίνει το Bloomberg.

Το κρατικό επενδυτικό ταμείο, το μεγαλύτερο στον κόσμο με περιουσιακά στοιχεία 2,3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, δημοσιεύει τις συμμετοχές του δύο φορές το χρόνο και δεν σχολιάζει τυχόν αλλαγές που πραγματοποιούνται ενδιάμεσα, ανέφερε ο εκπρόσωπος.

Οι περισσότερες από τις 10 εταιρείες έχουν χάσει μεγάλο μέρος της αξίας τους από τις 30 Ιουνίου. Η μεγαλύτερη επένδυσή της μεταξύ του ομίλου ήταν ένα μερίδιο 2% στην Astor Enerji AS, εταιρεία κατασκευής ηλεκτρικού εξοπλισμού με έδρα την Κωνσταντινούπολη, η μετοχή της οποίας έχει υποχωρήσει 41% αυτόν τον μήνα.**

Η NBIM είχε προηγουμένως αναθέσει σε εξωτερικό διαχειριστή, την Istanbul Portfoy Yonetimi, τη διαχείριση περίπου 600 εκατ. δολαρίων από τις τουρκικές μετοχές της. Η συνεργασία τερματίστηκε πέρυσι, λίγο μετά την επιβολή προστίμου από τις ρυθμιστικές αρχές σε έναν από τους διαχειριστές-εταίρους της Istanbul Portfoy για χειραγώγηση της αγοράς στις μετοχές δύο τοπικών εταιρειών, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg τον Φεβρουάριο.

Το NBIM επέλεξε τη Neo Asset Management ως νέα διαχειρίστρια για τουρκικές μετοχές, όπως ανέφεραν τον Ιούνιο άτομα με γνώση του θέματος. Η αμερικανικών συμφερόντων TRG Management διαχειρίζεται επίσης τουρκικές μετοχές του NBIM, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Η Neo αρνήθηκε να σχολιάσει, ενώ η TRG δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχολιασμό.

«Σχήματα τύπου Ponzi» εξαφάνισαν τις αποταμιεύσεις πολιτών

Οι Τούρκοι εισαγγελείς αναφέρουν ότι τα επενδυτικά funds χρησιμοποιήθηκαν για να αυξήσουν τις τιμές ορισμένων μετοχών χαμηλής ρευστότητας σχεδόν κατά 100 φορές. Δεκάδες άτομα έχουν συλληφθεί και έχουν τεθεί υπό κράτηση, συμπεριλαμβανομένων διαχειριστών funds, στελεχών του χρηματοοικονομικού τομέα και επικεφαλής εταιρειών των οποίων οι μετοχές κατέγραψαν θεαματική άνοδο τους τελευταίους μήνες. Ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Ακίν Γκιουρλέκ, έκανε λόγο για «σχήματα τύπου Ponzi» που εξαφάνισαν τις αποταμιεύσεις των πολιτών.

Η έρευνα ξεκίνησε αυτόν τον μήνα όταν δύο διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων, η Pusula Portfoy Yonetimi AS και η μονάδα της Tera, Tera Portfoy Yonetimi AS, δεν κατέβαλαν στους επενδυτές τα χρήματα από τα κεφάλαιά τους. Στις 16 Σεπτεμβρίου, ενεργοποιήθηκε διακόπτης ασφαλείας στις συναλλαγές μετά την πτώση του δείκτη αναφοράς Borsa Istanbul 100 κατά περισσότερο από 6%. Την επόμενη μέρα, το Τουρκικό Συμβούλιο Κεφαλαιαγοράς ανέστειλε τη λειτουργία 131 κεφαλαίων που διαχειρίζονταν επτά εταιρείες και διέταξε την εκκαθάρισή τους.

Το ΝΒΙΜ, που ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1990 για να επενδύσει τα κέρδη από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο της Νορβηγίας, σημείωσε ρεκόρ κέρδους 1,8 τρισ. κορωνών το πρώτο εξάμηνο του έτους, χάρη στις συμμετοχές της σε παγκόσμιες εταιρείες τεχνολογίας. Αυτόν τον μήνα, το ταμείο πρότεινε τη μείωση του ποσού των κρατικών ομολόγων που κατέχει για να ενισχύσει τις συμμετοχές σε χρέη υψηλότερου κινδύνου.

Το ταμείο αγόρασε μερίδια στις περισσότερες από τις 10 τουρκικές εταιρείες κατά τη διάρκεια του 2025, συμπεριλαμβανομένων θέσεων στην Tera και σε μια συνδεδεμένη εταιρεία, την Tera Yatirim Teknoloji Holding AS, σύμφωνα με τα έγγραφα. Ο Εμρέ Τεζμέν, ιδρυτής και πρόεδρος της εταιρείας με έδρα την Κωνσταντινούπολη, συνελήφθη, ενώ οι μετοχές και των δύο εταιρειών έχουν καταρρεύσει. Ο ίδιος αρνήθηκε οποιαδήποτε τις κατηγορίες.