«Ρήγμα» στον μηχανισμό δασοπυρόσβεσης

Το παρασκήνιο της δημόσιας διαμάχης πολιτικής και φυσικής ηγεσίας στο υπουργείο Πολιτικής Προστασίας που είχε αντίκτυπο στη διαχείριση των καταστροφικών πυρκαγιών

Αναφορές για «συγκρούσεις» στο επιχειρησιακό κέντρο της Πυροσβεστικής, το περασμένο καλοκαίρι, για διαφωνίες σε σχέση με την κατανομή πυροσβεστικών δυνάμεων και για τις πτήσεις των εναερίων μέσων με αντίκτυπο, σε αρκετές περιπτώσεις, και στον χρόνο περιορισμού των πυρκαγιών, όπως στο Πόρτο Γερμενό, καταγράφονται τα τελευταία 24ωρα από στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, εν μέσω σειράς αποκαλύψεων που δημιουργούν προβληματισμό για το παρασκήνιο σημαντικών επιλογών και εντολών για τις κατασβέσεις πυρκαγιών που τελικώς έλαβαν – τους τελευταίους μήνες – μεγάλες διαστάσεις.

Κι αυτό σε συνέχεια της πρωτοφανούς παρέμβασης του υπουργού Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης Ευάγγελου Τουρνά να αμφισβητήσει με δημόσιες, υπηρεσιακές διαδικασίες τις επιλογές του αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος, Θόδωρου Βάγια, με την προαγωγή 19 αξιωματικών για την πλήρωση κενών θέσεων πυράρχων. Μία πράξη που σύμφωνα με αρμόδιους αξιωματούχους αποκαλύπτει μία πολύμηνη οδυνηρή σύγκρουση πολιτικής και φυσικής ηγεσίας στο υπουργείο της Λεωφόρου Κηφισίας, όταν μάλιστα ουδέποτε σε σχετικές αποφάσεις σε Σώματα Ασφαλείας όπως η ΕΛ.ΑΣ., το Λιμενικό κ.λπ. ή και στρατιωτικούς δεν υπάρχουν τέτοιου είδους, εκ των υστέρων, παρεμβάσεις των αρμόδιων υπουργών ώστε να ακυρώσουν αποφάσεις υπηρεσιακών στελεχών σε επιλογές και κρίσεις αξιωματικών.

Ο αντιστράτηγος Βάγιας, με τριετή παρουσία στην ηγεσία της Πυροσβεστικής και για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα προϊστάμενος του επιχειρησιακού κέντρου της Πυροσβεστικής, προχώρησε στην προαγωγή των 19 αξιωματικών, μεταξύ των οποίων είναι αξιωματικοί της Δίωξης Εγκλημάτων Εμπρησμού (που έχουν συλλάβει εκατοντάδες εμπρηστές ή έχουν ασχοληθεί με την εξιχνίαση της έκρηξης στη Βιολάντα), αξιωματικοί αρμόδιοι για το κέντρο έκτακτης ανάγκης «112», την απορρόφηση ευρωπαϊκών κονδυλίων, για τα μέτρα πυρασφάλειας κ.λπ.

Οι σχετικές θέσεις είχαν προκύψει ήδη από τα τέλη Μαΐου και προβλεπόταν συγκεκριμένη προθεσμία για την πλήρωσή τους, πράγμα που έκανε ο αρχηγός, προκαλώντας για τις επιλογές του την αντίδραση του πολιτικού προϊσταμένου του, με το σκεπτικό ότι «τις συγκεκριμένες θέσεις κατέλαβαν αξιωματικοί, μερικοί από τους οποίους ήταν χαμηλά στην “επετηρίδα” (από θέσεις 39 έως 370) και δεν προωθήθηκαν άλλοι αξιωματικοί με εξίσου σημαντική παρουσία στο Πυροσβεστικό Σώμα».

Ομως, η συγκεκριμένη κίνηση του υπουργού Τουρνά, ο οποίος προέρχεται από τις Ενοπλες Δυνάμεις και φέρει τον βαθμό του πτεράρχου έχοντας διατελέσει αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας, φαίνεται – σύμφωνα με υπηρεσιακούς παράγοντες με τους οποίους συνομίλησαν «ΤΑ ΝΕΑ» – να φέρνει στο προσκήνιο μια κρυφή διετή «κόντρα» του με τον αντιστράτηγο Βάγια με σημαντικές μάλιστα προεκτάσεις. Ο υπουργός, σε ομιλία του στη Βουλή (28 Απριλίου 2026) δήλωνε ότι «η φυσική ηγεσία του Πυροσβεστικού Σώματος έχει την ευθύνη του επιχειρησιακού σχεδιασμού και της κατανομής του προσωπικού, ενώ η πολιτική ηγεσία έχει την ευθύνη να εξασφαλίζει τους πόρους και τη θεσμική θωράκιση που απαιτούνται για την αποτελεσματική εκπλήρωση της αποστολής του Σώματος».

Οπως περιγράφουν, ωστόσο, άτομα που γνωρίζουν όσα συνέβαιναν με τη διαχείριση των πυρκαγιών, «ο Ευάγγελος Τουρνάς τόσο ως υφυπουργός – παρότι ο τότε πολιτικός προϊστάμενος του υπουργείου Γιάννης Κεφαλογιάννης δεν είχε ανάμειξη στα επιχειρησιακά ζητήματα – όσο και ως υπουργός ήταν παρών στο επιχειρησιακό κέντρο της Πυροσβεστικής, δίνοντας μάλιστα αυστηρές εντολές – ορισμένες από αυτές με επιτακτικό τρόπο – για τις κινήσεις των δυνάμεων δασοπυρόσβεσης, ενώ επιπλέον φαίνεται να επέκρινε αξιωματικούς της Πυροσβεστικής για διστακτικές κινήσεις, μη έγκαιρες επεμβάσεις για την κατάσβεση των πυρκαγιών κ.λπ. Σε μια προσπάθεια που κατά τη γνώμη του υποβοηθούσε το έργο περιορισμού των πύρινων μετώπων αλλά αμφισβητούσαν οι υπηρεσιακοί παράγοντες».

Επικρίσεις

Ο υπουργός, σε σχετική ομιλία του (3 Σεπτεμβρίου 2026) στη Βουλή για τη φωτιά στον Κιθαιρώνα που πήρε μεγάλες διαστάσεις, ανέφερε εκτός των άλλων ότι «οι πυροσβεστικές δυνάμεις δεν προλάβαιναν τη φωτιά. Η φωτιά έτρεχε με πραγματικά πολύ μεγάλη ταχύτητα». Ομως σύμφωνα με αναφορές αξιωματικών της Πυροσβεστικής, στο επιχειρησιακό κέντρο του Σώματος ήταν επικριτικός για πλημμελείς ενέργειες πυροσβεστών στο έδαφος, κυρίως για την πρώτη φάση περιορισμού των πύρινου μετώπου. Ακόμη φαίνεται να είχε επικοινωνίες ο ίδιος με αξιωματικούς που ήταν στο επιχειρησιακό πεδίο. Επιπλέον, νέα προστριβή φέρεται να υπήρξε – σύμφωνα με τις ίδιες καταγγελίες – για τη διαχείριση της πυρκαγιάς στην Ψάθα, για τη σύγκρουση πυροσβεστικών ελικοπτέρων κ.λπ.

Αξιωματικοί της Πυροσβεστικής επισήμαναν στα «ΝΕΑ» ότι «πολλές από τις παρεμβάσεις της πολιτικής ηγεσίας δεν ήταν εύστοχες, υπήρχε σύγχυση και άσκοπη ένταση στο επιχειρησιακό κέντρο. Επιπλέον, δεν λαμβάνονταν υπόψη τα δεδομένα από μετεωρολογικούς σταθμούς, από μοντέλα πρόβλεψης εξέλιξης πυρκαγιών, από καταγραφές drones κ.λπ.». Με πολιτικούς παράγοντες, ωστόσο, του υπουργείου να ομιλούν για «ορθές διορθωτικές παρεμβάσεις από τον αρμόδιο υπουργό, ενώ και στο παρελθόν πολιτικοί προϊστάμενοι της Πυροσβεστικής έδιναν σχετικές εντολές».

«ΤΑ ΝΕΑ» ζήτησαν από τον υπουργό επικοινωνία, ώστε να έχουν την άποψή του για τις αναφορές περί διαμάχης με τη φυσική ηγεσία της Πυροσβεστικής και το θέμα της προαγωγής των 19 πυράρχων, χωρίς ωστόσο απόκριση…