Private equity: Από το recovery story η Ελλάδα στο investment story

Την ανάγκη να αυξηθούν τα ιδιωτικά κεφάλαια στην Ελλάδα, να μεγαλώσουν οι επιχειρήσεις, να ενισχυθούν οι επενδύσεις και να περιοριστεί σταδιακά η εξάρτηση από τη δημόσια χρηματοδότηση ανέδειξαν οι εκπρόσωποι της αγοράς ιδιωτικών επενδύσεων, που συμμετείχαν στο 7ο Συνέδριο Θεσμικής Διαχείρισης.

Όπως επεσήμαναν, το μεγάλο στοίχημα της επόμενης περιόδου είναι η δημιουργία μεγαλύτερων και πιο εξωστρεφών ελληνικών επιχειρήσεων, ικανών να προσελκύσουν διεθνή κεφάλαια και να εξελιχθούν σε «εθνικούς πρωταθλητές».

Αναλυτικότερα, στο πάνελ «Private Investing in Greece», οι άνθρωποι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της αγοράς έβαλαν τον πήχη για το 2030, μίλησαν για τις αποδόσεις που πρέπει να έρθουν, τις οικογενειακές επιχειρήσεις που αλλάζουν, την ανάγκη για μεγαλύτερα funds, αλλά και για μια αγορά που θα πρέπει σταδιακά να μπορεί να λειτουργεί με λιγότερο δημόσιο χρήμα.

Η συζήτηση, υπό τον συντονισμό του Μάρκου Βερέμη, Partner της Big Pi Ventures και Πρόεδρου της Επιτροπής Καινοτομίας του ΣΕΒ, ανέδειξε και κάτι ακόμη, ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται πλέον απλώς σε φάση «recovery story». Όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε, έχει μετατραπεί σε investment και growth story.

Αρχικά, στη συζήτηση του πάνελ επισημάνθηκε η υστέρηση της Ευρώπης έναντι των ΗΠΑ στην παραγωγικότητα που συνδέεται, μεταξύ άλλων, με τη σημαντικά μικρότερη ανάπτυξη της αγοράς private equity και των ευρύτερων private markets. Στις ΗΠΑ τα κεφάλαια υπό διαχείριση στο private equity ανέρχονται σε τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ πολύ μεγαλύτερη είναι και η συμμετοχή των συνταξιοδοτικών κεφαλαίων.

Η Αντιγόνη Λυμπεροπούλου, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων, έθεσε έναν συγκεκριμένο στόχο, ότι μέχρι το 2030 τα ενεργά κεφάλαια στην Ελλάδα να έχουν αυξηθεί σημαντικά, από τα περίπου 2 δισ. ευρώ που προσεγγίζουν σήμερα προς τα 5, 6 ή ακόμη και 7 δισ. ευρώ, και κυρίως να έχουν αποκτήσει διάρκεια.

Η ίδια υπογράμμισε ότι η δημόσια συμμετοχή υπήρξε καταλύτης για τη δημιουργία της αγοράς, όμως ο στόχος δεν μπορεί να είναι η μόνιμη παρουσία του Δημοσίου. Αντίθετα, θα πρέπει να αυξάνεται σταδιακά η συμμετοχή θεσμικών και ιδιωτικών κεφαλαίων, ελληνικών και ξένων. Η αγορά θα έχει ωριμάσει όταν τα funds μπορούν να δημιουργούνται και να αναπτύσσονται χωρίς να χρειάζονται κάθε φορά την ίδια ένταση δημόσιας στήριξης.

Το πραγματικό προϊόν είναι οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις

Για τον Απόστολο Ταμβακάκη, Πρόεδρο και CEO της EOS Global Investors, το μέγεθος των κεφαλαίων που διαχειρίζεται ένα fund αποτελεί τελικά ένδειξη ότι έχει κάνει καλά τη δουλειά του, ήτοι έχει πετύχει αποδόσεις, έχει προχωρήσει σε μεγαλύτερες επενδύσεις και έχει πραγματοποιήσει επιτυχημένα exits.

Για τον Δαμιανό Παπακωνσταντίνου, Επικεφαλή Στρατηγικής της Ideal Holdings, το πραγματικό τεστ είναι αν η Ελλάδα θα έχει δημιουργήσει μέχρι το 2030-2031 αρκετούς «εθνικούς πρωταθλητές», δηλαδή επιχειρήσεις που ξεκίνησαν από την ελληνική αγορά, μεγάλωσαν, απέκτησαν διεθνές αποτύπωμα και μπορούν πλέον να ανταγωνιστούν σε πολύ μεγαλύτερες αγορές.

Ακόμη πιο σημαντικό είναι, όμως, να έχουν πάψει να εξαρτώνται από τον ιδρυτή ή τον βασικό μέτοχο. Να έχουν γίνει, όπως ειπώθηκε, institutional businesses.

Επίσης αναφέρθηκε στη συζήτηση ότι η οικογενειακή επιχείρηση παραμένει ο κορμός του ελληνικού επιχειρείν και η καχυποψία απέναντι στα funds και στους εξωτερικούς επενδυτές φαίνεται να υποχωρεί. Ο κ. Ταμβακάκης περιέγραψε χαρακτηριστικά πώς πριν από περίπου 25 χρόνια μια οικογενειακή επιχείρηση αντιμετώπιζε τους επενδυτές σχεδόν σαν απειλή. Σήμερα, όπως είπε, όλο και περισσότερες οικογένειες χτυπούν οι ίδιες την πόρτα των private equity, αναζητώντας κεφάλαια, τεχνογνωσία, εταιρική διακυβέρνηση και ανθρώπους που μπορούν να βοηθήσουν την επιχείρηση να περάσει στην επόμενη φάση.

Ταυτόχρονα, όμως, η αγορά πρέπει να αντιμετωπίσει ένα πραγματικό έλλειμμα, τον περιορισμένο «πάγκο» έμπειρων managers που μπορούν να αναλάβουν μεγάλες επιχειρήσεις μετά την είσοδο ενός fund. Δεν αρκεί ένα fund να έχει κεφάλαια για να κάνει έξι εξαγορές. Χρειάζεται ανθρώπους που μπορούν να διοικήσουν έξι διαφορετικές επιχειρήσεις.

Γι' αυτό και η στρατηγική ορισμένων διαχειριστών περιλαμβάνει πλέον operating partners, στελέχη από το εξωτερικό και managers με εμπειρία σε μεγαλύτερες αγορές. Το private equity δεν είναι μόνο χρήμα, αλλά είναι και management capital.

Το ρυθμιστικό πλαίσιο και η λεπτή ισορροπία

Στο ίδιο τραπέζι μπήκε και η σχέση της αγοράς με την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Η Αναστασία Στάμου, Β' Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ανέδειξε την ανάγκη να προστατεύεται ο επενδυτής χωρίς το θεσμικό πλαίσιο να γίνεται εμπόδιο στην ανάπτυξη. Η συζήτηση για τις νέες απαιτήσεις αδειοδότησης ανέδειξε ακριβώς αυτή τη λεπτή ισορροπία. Ένα πλαίσιο που προστατεύει τα επενδυτικά κεφάλαια είναι αναγκαίο, όμως εάν οι απαιτήσεις είναι σχεδιασμένες με τρόπο που καθιστά πρακτικά αδύνατη την είσοδο μικρότερων και νεότερων funds, υπάρχει ο κίνδυνος να προστατεύεται η αγορά του σήμερα εις βάρος της αγοράς του αύριο. Το Δημόσιο, όπως επισημάνθηκε, θα πρέπει να παραμείνει εκεί όπου η αγορά από μόνη της δυσκολεύεται να κινηθεί, στο μεγαλύτερο ρίσκο, στο patient capital και στις στρατηγικές προτεραιότητες. Εκεί όπου η αγορά λειτουργεί ήδη αποτελεσματικά, ο ρόλος του μπορεί σταδιακά να περιορίζεται.

Ο κ. Σολωμός, Πρόεδρος και CEO της Elikonos Capital, έδωσε μια ιδιαίτερα χαρακτηριστική εικόνα για το τι ψάχνει ένας επενδυτής, μια επιχείρηση εξωστρεφή, με ισχυρό management, ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και δυνατότητα να μεγαλώσει. Ιδανικά, μια εταιρεία με σημαντικό ποσοστό πωλήσεων από εξαγωγές.

Τέλος, να αναφέρουμε ότι κοινός παρονομαστής στη συζήτηση ότι η ελληνική αγορά private equity πρέπει να μεγαλώσει και μαζί της πρέπει να μεγαλώσουν και οι ίδιοι οι παίκτες της.