Σκουπίδια στην Αθήνα

Η κυρία περπατάει ανέμελη στην πλατεία Κολιάτσου, παράλληλα με τη στάση. Δεν είναι σαφές αν περιμένει κάποιο λεωφορείο ή αν απλώς σκοτώνει τον χρόνο της. Καθώς προχωράει, ξετυλίγει ένα πρόχειρο σνακ και αφού το καταβροχθίσει, πετάει το περιτύλιγμα στο παρτέρι δίπλα της. Κάνει ότι δεν ακούει εκείνον που της φωνάζει να μαζέψει το σκουπίδι της. Οταν της είναι πλέον αδύνατο να συνεχίσει να προσποιείται, γυρνάει λες και δεν συμβαίνει τίποτα και τον κοιτάει σαν να τον προκαλεί να επαναλάβει την προσβλητική του υπόδειξη κατάμουτρα. Την επαναλαμβάνει. Τότε αυτή αρχίζει να του κάνει έξαλλα νοήματα και να εκστομίζει νευριασμένα μισόλογα: πρώτα του δείχνει ότι το παρτέρι είναι γεμάτο σκουπίδια έτσι κι αλλιώς· έπειτα του επισημαίνει ότι το δικό της σκουπίδι είναι πολύ μικρό. Επομένως, τι σημασία έχει; Σιγά το πράγμα. Η κυρία φεύγει χωρίς να μαζέψει την πλαστική συσκευασία που πέταξε στο χώμα και οι υπόλοιποι στη στάση κοιτούν περίεργα εκείνον που την επέπληξε.

Πόσο να καθαρίσεις;

Οποιος επιχειρεί να ερμηνεύσει το πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο Δήμος Αθηναίων με την καθαριότητα, χωρίς να συνεκτιμήσει ποιοτικά και ποσοτικά τον ανθρώπινο παράγοντα (ποιοι ζουν εδώ, πόσοι είναι, σε τι κατάσταση βρίσκονται και πώς συμπεριφέρονται), διαπράττει μεθοδολογικό σφάλμα. Ακόμη κι αν τα συνεργεία του δήμου τριπλασιαστούν ή αποκτήσουν τον πιο μοντέρνο εξοπλισμό ή αυξήσουν κατακόρυφα τις ενέργειες καθαριότητας, το αποτέλεσμα θα παραμείνει απογοητευτικό όσο οι δημότες μεταχειρίζονται την πόλη σαν χωματερή. Η λογική αξίωση από τη δημοτική αρχή είναι να περιορίσει τους ρύπους που κατά λάθος ή κατ’ εξαίρεσιν ξεφεύγουν από τον νόμιμο κύκλο απόρριψης – αποκομιδής, όχι να μηδενίζει σε καθημερινή βάση ένα τεχνητό χάος. Σε μια πόλη της οποίας οι κάτοικοι τηρούν μόνιμη στάση ανεύθυνου νηπίου, αρνούμενοι κάθε ηθική ή νομική υποχρέωση απέναντι στην ευταξία, και η καλύτερη δημοτική αρχή ελάχιστα μπορεί να κάνει.

Αυτή είναι η δουλειά

Τα ελάχιστα, όμως, έχουν τεράστια σημασία, ειδικά όταν μιλάμε για την Αθήνα, που μόνο σε αυτά μπορεί να ελπίζει. Η αδιαφορία των κατοίκων για την πόλη τους δεν νομιμοποιεί την αδιαφορία της δημοτικής αρχής για τη δουλειά της. Οποιος, λοιπόν, απελπίζεται εύκολα ή δεν βλέπει το νόημα στην τιτάνια προσπάθεια του καθημερινού συμμαζέματος, καλό θα ήταν να πάει σπίτι του και να ασχοληθεί με κάτι στο οποίο η αδράνεια ταιριάζει περισσότερο – το στατικό ΠΑΣΟΚ είναι μια καλή ιδέα για τον κ. Δούκα. Η διοίκηση μιας μητρόπολης προϋποθέτει χαρίσματα πολύ ανώτερα του μικροπολιτικού εγωισμού, του τεμπέλικου δημοσιοϋπαλληλισμού και της οχύρωσης πίσω από δικαιολογίες: ικανότητα αναγνώρισης του προβλήματος, εργατικότητα, ευρηματικότητα, προσαρμοστικότητα, παραγωγικότητα σε επίπεδο πράξης και ιδεών. Αν η μία ιδέα δεν λειτουργεί βελτιωτικά, ίσως λειτουργήσει η επόμενη. Η δημοτική αρχή έχει χρέος να επιμένει πρακτικά, αντί να απεραντολογεί θεωρητικά.

Αιρετοί-τρολ

Οι συνεχείς επιθέσεις που επιφυλάσσουν τις τελευταίες εβδομάδες ο δήμαρχος και το επιτελείο του σε δημοσιογράφους και σχολιαστές που ασκούν κριτική στα πεπραγμένα τους είναι χειρότερες από την επιχειρησιακή τους ανεπάρκεια. Η αποτυχία στο πεδίο μπορεί να δικαιολογηθεί και να συγχωρεθεί, αλλά η χυδαία τακτική της αναγωγής των επικριτών του δημάρχου σε εχθρούς, καθώς και η απόδοση σε αυτούς σκοπιμοτήτων (εγκάθετοι, πληρωμένοι, διαπλεκόμενοι και άλλα υστερικά και αβάσιμα), είναι ενδεικτικές προβληματικού πολιτικού ήθους και αβελτηρίας. Δεν μπορεί κανείς παρά να αναρωτηθεί: αν η επιθετική συσπείρωση δημάρχου, αντιδημάρχων και AI τρολ στα κοινωνικά δίκτυα εναντίον των «εχθρών» τους έδινε τη θέση της σε μια δημιουργικότερη συσπείρωση, δεν θα ήταν το αποτέλεσμα επωφελέστερο για την Αθήνα; Αν η δημοτική αρχή έδειχνε τα ίδια αντανακλαστικά που δείχνει στους καβγάδες, σε μικρά ζητήματα καθημερινότητας που προς το παρόν σνομπάρει (π.χ. αιτήματα φύτευσης που αναβάλλονται επιδεικτικά από εξάμηνο σε εξάμηνο), δεν θα πρόσφερε καλύτερες υπηρεσίες στους πολίτες;

Μην ενοχλείτε τον δήμαρχο

Η συζήτηση για το τι θα μπορούσε να αλλάξει στην Αθήνα –υπάρχει αποτελεσματικότερος τρόπος προστασίας των πεζοδρομίων από τη γλίτσα ή των τοίχων από τους βανδαλισμούς;– προϋποθέτει βούληση αλλαγής· να έχει ο δήμος αληθινό όραμα προόδου και γνήσια πρόθεση να το εφαρμόσει, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα (και ο Μπακογιάννης εκ του αποτελέσματος κρίθηκε, αλλά τουλάχιστον είχε κάτι να παρουσιάσει). Η περίπτωση του Χάρη Δούκα αποδεικνύει διαρκώς ότι μια τέτοια συζήτηση δεν είναι ρεαλιστική. Ο δήμαρχος δεν μπορεί, επειδή δεν θέλει. Από τη στιγμή που κατάλαβε ότι η δουλειά για την οποία εξελέγη συγκυριακά δεν είναι αυτό που υπολόγιζε, κάνει οικονομία δυνάμεων και καταθέτει ό,τι διαθέτει σε δραστηριότητες λιγότερο απαιτητικές, με περισσότερες πιθανότητες αυτοπροβολής: η μάχη για την προεδρία του κόμματός του, οι ρητορικές κορώνες για πολιτικοϊδεολογικά ζητήματα άσχετα με τον δήμο και η εμπλοκή του σε επίκαιρα θέματα εκτός της αρμοδιότητάς του προδίδουν εδώ και καιρό αυτό που οι περισσότεροι αρχίζουν να καταλαβαίνουν τώρα. Ο δήμαρχος θα ήθελε να βρίσκεται κάπου αλλού· όσο όμως είναι εδώ, προτιμά να μην τον ενοχλούμε.