Ιαπωνία / Δικαστήριο έβαλε «φρένο» στην κλωνοποίηση φωνών με AI – Δικαίωσε γνωστό ηθοποιό

Το Τvxs είναι από τα λίγα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης. Η επιβίωσή του εξαρτάται από τη βοήθειά σας.*

Μια απόφαση που ενδέχεται να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και των ψηφιακών κλώνων φωνής εξέδωσε δικαστήριο στην Ιαπωνία, αναγνωρίζοντας ότι η φωνή ενός ανθρώπου μπορεί να αποτελεί προστατευόμενο στοιχείο της προσωπικής και εμπορικής του ταυτότητας.

Το Περιφερειακό Δικαστήριο του Τόκιο δικαίωσε τον γνωστό Ιάπωνα ηθοποιό και voice actor Κεντζίρο Τσούντα, ο οποίος είχε στραφεί δικαστικά κατά του TikTok υποστηρίζοντας ότι ανώνυμος λογαριασμός χρησιμοποιούσε τεχνητή νοημοσύνη για να αντιγράφει τη χαρακτηριστική, βαθιά φωνή του σε βίντεο.

Πρόκειται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, για την πρώτη απόφαση ιαπωνικού δικαστηρίου που αναγνωρίζει ότι η ανθρώπινη φωνή μπορεί να καλύπτεται από τα λεγόμενα publicity rights – δηλαδή το δικαίωμα ενός προσώπου να ελέγχει και να εκμεταλλεύεται εμπορικά αναγνωρίσιμα στοιχεία της ταυτότητάς του.

«Η φωνή είναι τόσο χαρακτηριστική της προσωπικότητας όσο και ένα πορτρέτο»

Η προεδρεύουσα δικαστής Άγια Τακαχάσι έκρινε ότι η μη εξουσιοδοτημένη χρήση της φωνής ενός καλλιτέχνη μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να συνιστά παραβίαση των δικαιωμάτων του.

Όπως ανέφερε, η προστασία μπορεί να εφαρμόζεται όταν η χρήση της φωνής έχει ως αποκλειστικό σκοπό την αξιοποίηση της εμπορικής της απήχησης.

Η δικαστής προχώρησε μάλιστα σε μια ιδιαίτερα σημαντική σύγκριση, χαρακτηρίζοντας τη φωνή «τόσο συμβολική για την προσωπικότητα ενός ανθρώπου όσο και τα πορτρέτα του».

Η απόφαση δημιουργεί έτσι ένα νέο νομικό προηγούμενο στην Ιαπωνία, σε μια περίοδο κατά την οποία η ραγδαία ανάπτυξη εργαλείων AI καθιστά ολοένα ευκολότερη τη δημιουργία πειστικών αντιγράφων της φωνής πραγματικών ανθρώπων.

Τα 188 βίντεο με τη «βαθιά και μεστή» φωνή

Ο 55χρονος Τσούντα είναι ιδιαίτερα γνωστός στην Ιαπωνία και διεθνώς για τη δουλειά του ως ηθοποιός φωνής, μεταξύ άλλων ως η φωνή του Κέντο Ναναμί στη δημοφιλή σειρά anime Jujutsu Kaisen.

Στη δικαστική του προσφυγή υποστήριξε ότι ένας ανώνυμος λογαριασμός στο TikTok είχε ανεβάσει συνολικά 188 βίντεο από τον Ιούλιο του 2024 έως τον Σεπτέμβριο του 2025, χρησιμοποιώντας μια τεχνητά παραγόμενη φωνή που, σύμφωνα με τον ίδιο, αναπαρήγαγε τη χαρακτηριστική «βαθιά» και «μεστή» χροιά του.

Το TikTok αντέτεινε ότι στα συγκεκριμένα βίντεο ακουγόταν απλώς μια «γενική ανδρική φωνή» και ότι οποιαδήποτε αντίληψη ομοιότητας με τη φωνή του Τσούντα ήταν σε μεγάλο βαθμό υποκειμενική.

Το δικαστήριο, ωστόσο, αποδέχθηκε τη βασική νομική θέση ότι η φωνητική ταυτότητα ενός καλλιτέχνη μπορεί να προστατεύεται από μη εξουσιοδοτημένη εμπορική εκμετάλλευση.

Αστικοί μύθοι, αποκρυφισμός και θεωρίες συνωμοσίας

Ο επίμαχος λογαριασμός χρησιμοποιούσε εικόνα προφίλ που παρέπεμπε στον χαρακτήρα του Τσούντα στο Jujutsu Kaisen και δημοσίευε βίντεο που συνδύαζαν εικόνες με ομιλία παραγόμενη από AI.

Η θεματολογία τους περιστρεφόταν γύρω από αστικούς μύθους, τον αποκρυφισμό και θεωρίες συνωμοσίας.

Στην κορύφωση της δημοτικότητάς του, ο λογαριασμός είχε ξεπεράσει τους 200.000 ακολούθους.

Σύμφωνα με το πρακτορείο Kyodo, η αγωγή υποστήριζε ότι τα συγκεκριμένα βίντεο μπορούσαν να αποφέρουν στον διαχειριστή του λογαριασμού σημαντικά μηνιαία έσοδα.

Οι δικηγόροι του Τσούντα χαρακτήρισαν το περιεχόμενο «χυδαίο» και υποστήριξαν ότι ο λογαριασμός κατάφερε να προσελκύσει τόσο μεγάλο κοινό ακριβώς επειδή είχε αντιγράψει με AI την ελκυστική και αναγνωρίσιμη φωνή ενός δημοφιλούς ηθοποιού.

Δεν διέταξε την αφαίρεση των βίντεο

Παρά τη δικαίωση του Τσούντα ως προς το κρίσιμο νομικό ζήτημα, το δικαστήριο απέρριψε το αίτημά του να υποχρεωθεί το TikTok να αφαιρέσει τα επίμαχα βίντεο.

Ο λόγος ήταν πρακτικός – ο χρήστης που διαχειριζόταν τον λογαριασμό τα είχε ήδη διαγράψει, λίγο μετά την κατάθεση της αγωγής τον Νοέμβριο του 2025.

Έτσι, η βαρύτητα της απόφασης βρίσκεται κυρίως στην αναγνώριση ότι η μη εξουσιοδοτημένη χρήση της φωνής ενός καλλιτέχνη μπορεί να θεωρηθεί παραβίαση των publicity rights.

Μεγαλώνει η ανησυχία των ηθοποιών για την AI

Η υπόθεση παρακολουθήθηκε στενά από τον καλλιτεχνικό κόσμο της Ιαπωνίας, όπου οι ηθοποιοί φωνής διαθέτουν ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία. Πολλοί αποκτούν αναγνωρισιμότητα αντίστοιχη με εκείνη των ηθοποιών κινηματογράφου και τηλεόρασης, χάρη στους χαρακτήρες που υποδύονται σε anime.

Η δυνατότητα της τεχνητής νοημοσύνης να μιμείται τις φωνές τους έχει προκαλέσει αυξανόμενη ανησυχία τόσο για την επαγγελματική τους επιβίωση όσο και για το μέλλον ολόκληρου του κλάδου.

Η Γιούκο Σασάκι, εκτελεστική διευθύντρια της Ένωσης Ηθοποιών της Ιαπωνίας, είχε επισημάνει πριν από την έκδοση της απόφασης ότι η φωνή ενός ηθοποιού «είναι το αποτέλεσμα ετών αυστηρής εκπαίδευσης και μαθητείας».

Οι αντιδράσεις είχαν αρχίσει να οργανώνονται ήδη από το 2024, όταν Ιάπωνες ηθοποιοί δημιούργησαν την καμπάνια «No More», ζητώντας να σταματήσει η μη εξουσιοδοτημένη χρήση των προσώπων και των φωνών τους σε περιεχόμενο που δημιουργείται με τεχνητή νοημοσύνη.

Από την πλευρά του, το TikTok ανακοίνωσε ότι θα «σεβαστεί την απόφαση του δικαστηρίου», εξετάζοντας παράλληλα τις επόμενες κινήσεις του αφού μελετήσει λεπτομερώς το σκεπτικό της.

«Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με ειλικρίνεια για την εξισορρόπηση της τεχνολογικής ανάπτυξης και της προστασίας των δικαιωμάτων», ανέφερε η πλατφόρμα.

Στην Ελλάδα τα ΜΜΕ που στηρίζουν τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές, χρημαδοτούνται από το ... κράτος. Tο tvxs.gr στηρίζεται στους αναγνώστες του και αποτελεί μια από τις ελάχιστες ανεξάρτητες φωνές στη χώρα. Mε μια συνδρομή, από 2.9 €/μήνα,ενισχύετε την αυτονομία του tvxs.gr και των δημοσιογραφικών του ερευνών. Συγχρόνως αποκτάτε πρόσβαση στα ντοκιμαντέρ και το περιεχόμενο του 24ores.gr.

[Δες τα πακέτα συνδρομών >](https://shop.tvxs.gr/συνδρομές/?utm_source=tvxs&utm_medium=tvxsarticle&utm_campaign=stsubsription