Άρθρο 208: Όταν η εξαίρεση γίνεται κανόνας

Το άρθρο χρειάζεται ουσιαστική επανεξέταση: Η λογοδοσία δεν αποτελεί εμπόδιο στη λειτουργία μιας κρίσιμης υποδομής.

Υπάρχουν νομοθετικές ρυθμίσεις που εμφανίζονται ως τεχνικές, αλλά στην πραγματικότητα αγγίζουν τον πυρήνα της ισονομίας και της εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Μία από αυτές είναι το άρθρο 208 του νομοσχεδίου του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Η διάταξη προβλέπει ότι, όταν υπάρχουν ενδείξεις εμπρησμού κατά τα άρθρα 264 και 265 του Ποινικού Κώδικα που συνδέονται με τη λειτουργία δικτύου ηλεκτροδότησης, οι αρμόδιοι υπάλληλοι των διαχειριστών ηλεκτρικής ενέργειας δεν υπάγονται κατά κανόνα στην αυτόφωρη διαδικασία των άρθρων 417-427 ΚΠΔ. Για να εφαρμοστεί το αυτόφωρο απαιτείται ειδική εισαγγελική εντολή για «εξαιρετικούς και ειδικώς αιτιολογημένους λόγους».

Ας είμαστε ακριβείς: δεν θεσπίζεται ποινική ασυλία. Η διερεύνηση και η ενδεχόμενη απόδοση ευθυνών παραμένουν. Αλλά αλλάζει ο δικονομικός κανόνας για συγκεκριμένη κατηγορία προσώπων. Και όταν η Πολιτεία εισάγει μια τέτοια εξαίρεση, οφείλει να αποδεικνύει ότι είναι πράγματι αναγκαία και αναλογική.

Η κυβερνητική αιτιολογία είναι συγκεκριμένη: οι υποθέσεις απαιτούν συχνά τεχνικές έρευνες που δεν ολοκληρώνονται στα στενά χρονικά όρια του αυτοφώρου και η σύλληψη αρμόδιων τεχνικών μπορεί να στερήσει κρίσιμη επιχειρησιακή συνδρομή κατά την αποκατάσταση του δικτύου.

Αυτά είναι επιχειρήματα που αξίζουν σοβαρή εξέταση. Δεν απαντούν όμως στο βασικό ερώτημα: γιατί πρέπει η εξαίρεση να γίνει ο κανόνας;

Το ερώτημα αυτό δεν το θέτω εκ των υστέρων. Στις 21 Αυγούστου 2025 κατέθεσα, μαζί με συναδέλφους, την Ερώτηση 8163 για πυρκαγιές στις οποίες διερευνόταν πιθανή εμπλοκή του δικτύου ηλεκτροδότησης. Ζητούσαμε πορίσματα, στοιχεία για τη συντήρηση, συγκεκριμένη στρατηγική πρόληψης και επάρκεια των μηχανισμών διερεύνησης και απόδοσης ευθυνών.

Η επίσημη απάντηση του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης επιβεβαίωνε ότι βρίσκονταν σε εξέλιξη προανακρίσεις για Πρέβεζα, Αχαΐα και Χίο και ότι τα ευρήματα θα αξιολογούνταν από τις εισαγγελικές αρχές για τυχόν ποινικές ευθύνες. Για την Κερατέα, η δικογραφία είχε ήδη διαβιβαστεί στην Εισαγγελία.

Το 2026 το ζήτημα έφθασε και στη Βόρεια Ελλάδα: μετά την πυρκαγιά στη Σίβηρη Χαλκιδικής σχηματίστηκε δικογραφία από τη ΔΑΕΕ, ενώ δύο εργολάβοι του ΔΕΔΔΗΕ παρουσιάστηκαν στον εισαγγελέα Πολυγύρου.

Δεν προδικάζω την ευθύνη κανενός. Αυτό είναι έργο της Δικαιοσύνης. Ακριβώς όμως επειδή πρόκειται για σύνθετες υποθέσεις, η απάντηση πρέπει να είναι καλύτερη διερεύνηση, όχι κατ’ ανάγκην διαφορετικός δικονομικός κανόνας: ταχύτερη κινητοποίηση πραγματογνωμόνων, άμεση διασφάλιση τεχνικών στοιχείων, ενίσχυση της ΔΑΕΕ και επαρκής επιχειρησιακή οργάνωση ώστε η αποκατάσταση του δικτύου να μην εξαρτάται από ένα συγκεκριμένο στέλεχος.

Είναι σαφές πως η χώρα χρειάζεται ασφαλές και σύγχρονο ηλεκτρικό δίκτυο, συστηματική συντήρηση και ταχεία αποκατάσταση βλαβών. Χρειάζεται όμως εξίσου διαφάνεια και λογοδοσία.

Για αυτό το άρθρο 208 χρειάζεται ουσιαστική επανεξέταση. Η λογοδοσία δεν αποτελεί εμπόδιο στη λειτουργία μιας κρίσιμης υποδομής. Είναι προϋπόθεση για να την εμπιστεύεται η κοινωνία.

Ο Μιχάλης Χουρδάκης είναι βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, καθηγητής Ιατρικής, ΑΠΘ*